«Независимая газета»: Менск і Стакгольм могуць разарваць дыпламатычныя адносіны

ЕЗ рыхтуе меры ў адказ на высылку Менскам шведскага дыпламата.

Камітэт па пытаннях палітыкі і бяспекі ЕЗ у бліжэйшы час разглядзіць сітуацыю з высылкай з Беларусі амбасадара Швецыі Стэфана Эрыксана. За гэтым рушаць услед меры з боку Еўразвяза ў адносінах да Менска, паведаміў прэс-сакратар вярхоўнага прадстаўніка ЕЗ Кэтрын Эштан.

«Гэтае рашэнне супярэчыць нормам міждзяржаўных адносін... яно будзе разглядацца Камітэтам па пытаннях палітыкі і бяспекі ў Брусэлі, уключаючы адпаведныя меры з боку Еўразвяза», - паведаміў журналістам прэс-сакратар вярхоўнага прадстаўніка ЕЗ Кэтрын Эштан, піша расейская «Независимая газета».

Тым часам прэс-служба МЗС Швецыі патлумачыла, што высланым у адказ работнікам беларускай амбасады выдзелена на зборы некалькі тыдняў. «Будзе няветліва патрабаваць ад іх, каб яны пакінулі краіну неадкладна», - сказалі там. Удакладнім, што ў цяперашні час у Стакгольме няма сталага беларускага амбасадара. Некаторыя беларускія эксперты, спасылаючыся на свае крыніцы ў дыпламатычных колах, сцвярджаюць, што гэта зусім не выпадкова. Дзеянні Стэфана Эрыксана, які адпрацаваў у Менску сем гадоў, па падтрымке дэмакратыі ў Беларусі, яго актыўны ўдзел у культурным жыцці краіны даўно выклікалі раздражненне улад. Дарэчы, Стэфан Эрыксан быў адзіным замежным дыпламатам, які вывучыў беларускую мову за час сваёй місіі і актыўна яе выкарыстоўваў. Назіральнікі лічаць, што гэта таксама магло быць ускоснай падставай для раздражнення беларускага прэзідэнта, які не ведае мовы краіны, якой ён кіруе 18 гадоў.

Афіцыйныя крыніцы адмаўляюць сувязь паміж ад'ездам Стэфана Эрыксана і парушэннем паветранай прасторы Беларусі лёгкаматорным шведскім самалётам. Прэс-сакратар МЗС Андрэй Савіных заявіў, што ў шведскага дыпламата проста скончыўся тэрмін акрэдытацыі, а дзяржпрапаганда, якая падхапіла гэты тэзіс, сцвярджала, што афіцыйны Менск і так пайшоў яму насустрач, дазволіўшы затрымацца на тры месяцы пасля заканчэння гэтага тэрміну.

Напярэдадні абмеркавання паводзінаў афіцыйнага Менска ў Брусэлі эксперты і назіральнікі не могуць выказаць здагадку, ці варта чакаць адзінагалоснай і жорсткай рэакцыі ЕЗ аж да новых санкцый. У гэты раз справа нават не ў тым, што Еўропа не мае адзінага меркавання адносна Лукашэнкі. «Беларуская тэма сышла на другі план, - пракаментаваў сітуацыю беларускі палітолаг Валерый Карбалевіч. Еўропа заклапочана эканамічным крызісам у Грэцыі, сітуацыяй у Сірыі». У той жа час, на думку эксперта, цяпер падстаў для цвёрдых крокаў у Бруселя значна больш. «Цяпер дзеянні ўлад больш брутальны і скандальны, чым у лютым», - лічыць ён. Карбалевіч звярнуў увагу на той факт, што ў лютым гэтага года ўсе еўрапейскія амбасадары пакінулі Менск у адказ на прапанову амбасадару ЕЗ Майрэ Морэ і Польшчы Лешаку Шарэпке выехаць у свае краіны для кансультацый. «Цяпер жа няма ніякіх мяккіх фармулёвак - Эрыксана проста выправадзілі з краіны», - нагадвае эксперт.

Акрамя таго, у адносінах Менск-Стакгольм гаворка наогул можа ісці аб разрыве дыпламатычных адносін, паколькі амбасадараў ужо няма, два беларускія дыпламата пакідаюць Швецыю, у адказ Беларусь таксама можа выслаць двух шведскіх дыпламатаў.

Еўрапейскую рэакцыю таксама можа змякчыць сезон адпачынкаў. «Беларускія ўлады выдатна прымеркавалі гэтую высылку да піка летніх канікул у Еўразвязе. Паглядзім, наколькі еўрапейскія палітыкі здольныя да падобнай дыпламатычнай мабілізацыі ў сезон нізкай палітычнай актыўнасці», - кажа з гэтай нагоды дырэктар Фонду для дэмакратыі ў Беларусі Нямецкага фонду Маршала Йорг Форбрыг.