Ці абвесціць Лукашэнка НЭП?

Спроба беларускай мадэлі сысці ад унутранай шокавай тэрапіі наткнулася на знешні "энергетычны шок".

Апошнім часам мы ўсё радзей чуем гутаркі пра ўнікальнасць беларускай эканамічнай мадэлі. Шматлікія "круглыя сталы" з удзелам экспертаў і нават нарады службоўцаў, па сутнасці, падвялі рысу пад тэмай унікальнасці: ні ў каго сёння не выклікае сумневу той факт, што ў яе аснове ляжалі энергетычныя датацыі з боку Расеі, піша газета «Белорусы и рынок».

Спроба беларускай мадэлі сысці ад унутранай шокавай тэрапіі наткнулася на знешні "энергетычны шок". І павяла сябе наша мадэль у гэтай сітуацыі зусім не ўнікальна, адгукнуўшыся на рынкавы "падарунак" адмовай ад часткі сацыяльных субсідый насельніцтву, продажам дзяржуласнасці, прыцягненнем знешніх пазык. З той толькі розніцай, што ў 90-я гады краіны з пераходнай эканомікай бралі крэдыты ў МВФ, а мы цяпер бярэм дзяржкрэдыты ў Расеі, Кітая, гатовыя ўзяць у Венесуэлы.

Паралельна на самых розных узроўнях – дырэктарскім, службоўскім, прадстаўнікоў бізнэсу – раздаюцца галасы аб неабходнасці ажыццяўлення далейшых рынкавых крокаў (зноў-такі агульнавядомых і заканамерных у пераходны перыяд): прыцягненне прамых (не крэдытных) замежных інвестыцый, падаванне кіраўнікам свабоды выбару коштаўтварэння, пастаўшчыкоў абсталявання, матэрыяльнага стымулявання працаўнікоў і інш.

Але ўсё гэта пакуль знаходзіцца на ўзроўні дыскусіі або ўвасабляецца ў жыццё ў выглядзе асобных тактычных крокаў улады накшталт кулуарных сустрэч з "кропкавымі" інвестарамі або адмены штучна створаных бар'ераў накшталт "залатой акцыі". Зрэшты, і сёння няма ніякіх гарантый таго, што ўрэшце гэты інстытут не вернецца ў наша жыццё з прыняццем чарговага ўказу.

Відавочна, што пры абмеркаванні далейшага эканамічнага шляху развіцця бракуе галоўнага: павінны быць вымаўленыя нейкія важныя словы на самім вышэйшым узроўні, павінна быць агучаная калі не разгорнутая праграма, то хаця б канцэптуальныя становішчы таго, куды мы цяпер рухаемся і якія спосабы дасягнення пастаўленых мэт дзяржава лічыць для сябе прымальнымі.

Як правіла, у красавіку–траўні Лукашэнка выступае з штогадовым пасланнем да народа і «нацыянальнага сходу». Ці пачуем мы ад Лукашэнкі хоць нешта пэўнае з нагоды новай эканамічнай палітыкі або чарговым разам усё абмяжуецца вокрыкамі ў адрас дырэктараў прадпрыемстваў і заклікамі выконваць планы пяцігодкі?