Леанід Заіка: «У Беларусі хутка застануцца адныя пенсіянеры»

Яшчэ нядаўна беларусам паабяцалі, што да канца 2010 года сярэднемесячны заробака дасягне 700 даляраў. Не паспелі грамадзяне звыкнуцца з гэтай думкай, як Аляксандр Лукашэнка ўжо заяўляе – «даеш 1000 даляраў да канца пяцігодкі».

Па меркаванні эканаміста Леаніда Заікі, такое рашэнне звязана не толькі з ростам коштаў на харч, але і з адтокам кваліфікаваных спецыялістаў з Беларусі.

«Асноўным рынкам працаўладкавання беларусаў з'яўляецца Расея, якая плануе да 2011 года давесці сярэдні заробак да 1200 даляраў, — сказаў ён «Белорусским новостям». — Для Беларусі гэта сур'ёзны выклік. Калі не прымаць ніякіх мер, у краіне хутка могуць застацца адныя пенсіянеры».

Цяпер за межамі Беларусі ўжо працуе больш за 1 млн. чалавек, адзначыў эксперт.

«Калі мы застанемся на ўзроўні 700 даляраў, а Расея ўвасобіць у жыццё свае планы, то Беларусь можа страціць яшчэ каля 30% эканамічна актыўнага насельніцтва, гэта значыць каля 1,5 млн. чалавек. Людзі самі з'едуць, прычым гэта будуць найбольш кваліфікаваныя кадры», - упэўнены эканаміст.

Дарэчы, аб тым, што беларускім будаўнікам неабходна забяспечыць маскоўскі заробак, неаднаразова заяўляў міністр архітэктуры і будаўніцтва Аляксандр Селязнёў. Гэта дазволіла бы вярнуць тых, хто ў свой час з'ехаў на заробкі з Беларусі.

«Для гэтага трэба забяспечыць будаўнікам той заробак, які яны атрымліваюць у Маскве і Падмаскоўі, — 700-800 даляраў», — сказаў ён у канцы мінулага года.

Рэзервы для падвышэння заробку ва ўрада маюцца, лічыць Л.Заіка. Праўда, з улікам інфляцыі праз два з паловай гады 1 тыс. даляраў застанецца эквівалентнай цяперашнім пяцістам.

«Таму падвышэнне дабрабыту наўрад ці адбудзецца. Грошы будуць абясцэньвацца. Рэальны заробак, выяўлены ў кілаграмах пакуты, метрах каўбасы, застанецца такі жа, як і сёння», - сцвярджае эканаміст.

У той жа час Леанід Заіка заўважыў, што патугі Беларусі могуць падарваць канкурэнтаздольнасць беларускай прадукцыі: «Мэты можна дасягнуць, але пасля гэтага прыйдзецца прадпрыемствы аддаваць расейцам».

Праблема не ў тым, маленькі альбо вялікі ў нас заробак, лічыць эканаміст Міхаіл Залескі. «Заробак, першым чынам, звязаны з прадукцыйнасцю працы. Чым лепш працуеш, тым больш зарабляеш, калі гэта капіталістычная вытворчасць», — адзначыў ён.

Праблема ў тым, што большасць галін з'яўляюцца святымі каровамі для дзяржавы. «Немагчыма падлічыць колькасць указаў, якія прадстаўляюць палёгкавыя ўмовы для розных прадпрыемстваў і галін. Парадокс: пры велізарнай дзяржаўнай падтрымцы сельскай гаспадаркі сярэдні заробак у гэтай галіне адзін з самых нізкіх у краіне. Менш атрымліваюць толькі сацыяльныя працаўнікі», — кажа эксперт.

Само жа падвышэнне заробкаў, па ягоным меркаванні, — справа чыста тэхнічная: «Дзяржава можа заробак вывесці на абсалютна любы ўзровень, і я не разумею, чаму ён ў нас такі нізкі дагэтуль». Напрыклад, можна падняць заробак да 3 тысяч еўра ў месяц, але пры гэтым людзі плацілі бы за прадукты ў 5 разоў больш, чым цяпер, і аплочвалі 100% камунальных паслугаў, а не 34%, як цяпер.

Змена маштабу коштаў і заробкаў дазволіла бы падцягнуць шэраг галін эканомікі. Але гэта магчыма, калі мы адмовімся ад сацыялізму. «Тут цэлы вузел праблем і разблытаць яго адразу немагчыма. А каманды даваць — валюнтарысцка-сацыялістычная сістэма. Адміністрацыйны жа рэсурс, як паказвае практыка, практычна невычэрпны», — лічыць эксперт.