Улады рыхтуюць Маршы абураных пасажыраў?

Сітуацыя з маршрутнымі таксоўкамі - гэта абсурд.

З 26 увайшоў у дзеянне новы закон «Аб аўтамабільных перавозках», які практычна адразу спаралізаваў шматлікія прыватныя рэйсы паміж гарадамі Беларусі. Першымі спыніліся маршруткі паміж Полацкім і Менскам, затым сігналы пра зрыў прыватных перавозак пачалі паступаць з іншых гарадоў.

Сітуацыю з выкарыстаннем новага закона, які абавязвае маршрутнікаў укладаць дамовы з вакзаламі і працаваць паводле прынцыпу дзяржаўных аўтобусаў, сайту Charter97.org пракаментаваў прадстаўнік Беларускага Нацыянальнага Кангрэсу з Гародні Сяргей Верамеенка:

- Хачу пачаць з таго, што для нас, пасажыраў, прыватныя маршруткі значна зручнейшыя. З Гародні ў Менск, напрыклад, яны ездзілі кожныя паўгадзіны і каштавалі танней, чым дзяржаўныя аўтобусы.

Па-другое, гэта пастанова з'яўляецца абсалютна незаконнай. Таму нават у межах беларускага заканадаўства ў маршрутніка ёсць шырокае поле для манэўру і барацьбы.

- Гэта значыць, новыя правілы супярэчыць дзейнаму заканадаўству?

- Вось гэта праўда. Згодна з беларускімі законамі, такія перавозкі не з’яўляюцца рэгулярнымі. Гэта нерэгулярныя перавозкі, якія не падпарадкоўваюцца правілам, абавязковым для аўтобусаў, якія едуць з аўтавакзала. І само паняцце «нерэгулярных перавозак» юрыдычна не скасаванае.

Расклад руху, розныя абавязанні перад дыспетчарам і вакзаламі існуюць толькі для рэгулярных пасажырскіх перавозак. Гэтую норму таксама ніхто не касаваў. Таму нерэгулярныя вознікі могуць байкатаваць новыя правілы. Кожныя два грамадзяніны краіны могуць укладаць паміж сабой дамову на перавозку - як пісьмовую, так і вусную. Гэта значыць я, патэлефанаваўшы праз тэлефон, магу сказаць: «Прывітанне, ІП Юра, я хачу, каб ты завёз мяне ў Менск». Усё. І на гэтым - кропка. Дамова ўкладзеная ў рамках дзейных у Беларусі законаў.

Наш умоўны ІП Юра у гэтым выпадку можа адвезці мяне аднаго або адвезці цэлы аўтобус - тут няма ніякіх супярэчнасцяў з актуальнымі законамі.

- Навошта тады выдаваць новыя правілы і ладзіць «паляванне на маршрутнікаў»?

- Усё проста. У дзяржавы скончыліся грошы на ўтрыманне чыноўнікаў і міліцыі. Прыватныя маршрутнікі здаліся на гэты раз «прынадным кавалкам» - як калісьці «дармаеды», а перад імі - ІП, якія гандлююць без сертыфікатаў... Спіс можна прадаўжаць да бясконцасці.

Памятаю, як з такой сітуацыяй сутыкаліся гарадскія таксісты. На іх вельмі моцна ціснулі, але яны мужна змагаліся за свае правы - і вывучаючы законы, і байкатуючы незаконныя правілы. Шмат у чым ім удалося абараніць свой бізнэс.

Маршрутнікам таксама раю не адчайвацца, а ўважліва вывучыць законныя метады барацьбы. Памятаю сітуацыю, калі кіроўца аўтобусаў складаў падпісны ліст, дзе людзі пісалі ў слупок свае прозвішчы і подпісы: гэта была свайго кшталту дамова на арэнду транспартнага сродку пасажырамі, якія ў ім знаходзяцца.

Тое, што адбылося 26 лютага - гэта абсурд і гвалт нават над дзейным заканадаўствам. Зычу вознікам перамогі, шчыра хачу, каб яны справіліся з гэтай сітуацыяй. Як мы назіраем чарговым разам, дзяржава саступае ў канкурэнтнай барацьбе прыватніку. І замест таго, каб даць свабоду дзейнасці і жыць за кошт падаткаў, займаецца «выдушваннем» канкурэнта. Пры гэтым у руках дзяржавы гэтыя вознікі, больш чым упэўненыя, будуць стратнымі. Таму перамога маршрутнікаў стане перамогай здаровага розуму і прынясе карысць для нас усіх.

- Як яшчэ можна дамагчыся перамогі, акрамя вывучэння законаў і спроб іх абысці?

- Як і з кожным глупствам уладаў, якіх у апошнія гады было нямала. Калісьці Маршы абураных беларусаў прымусілі ўладу «замарозіць» дэкрэт №3. Цяпер люстраным адказам маглі б стаць «Маршы абураных пасажыраў». Але ініцыятарам гэтых акцый павінны быць самі вознікі. Яны павінны ісці да сваіх пасажыраў і пачынаць гэтую «хвалю».

Трэба памятаць пра тое, што ўлады ўводзяць у дзеянне абсурдны і нежыццяздольнасць дэкрэт №1, які можа прывесці да працягу «дармаедскай» эпапеі і росту пратэстных настрояў. Дзе і калі «пачнецца» - мы не можам ведаць. Але трэба не спаць і быць гатовымі да гэтага. Калісьці ў Гародні, перад другім «Маршам недармаедаў» затрымалі лідараў пратэстаў. Але людзі ўсё адно выйшлі і з'явіліся новыя лідары. Таму кожнаму трэба быць актыўным і гатовым узяць на сябе адказнасць у патрэбны момант. Так павінна быць - і так будзе.