15 лiстапада 2019, Пятніца, 22:19
Добрая навіна
Рубрыкі

Банкі падаюцца ў фінтэх не ад добрага жыцця

Банкі падаюцца ў фінтэх не ад добрага жыцця

Ім даводзіцца шукаць новыя нішы.

У верасні бягучага года запазычанасць за крэдыты беларускай эканомікі істотна скарацілася - на 343,8 млн. рублёў, дасягнуўшы 1 кастрычніка 45,89 млрд. рублёў. Але парадокс: банкі ў такіх умовах працягвалі нарошчваць прыбытак, піша фінансаў Уладзімір Тарасаў для сайта «Белрынок».

Скарачэнне запазычанасці ў верасні было выклікана зніжэннем сумы крэдытавання юрыдычных асоб, у той час як фізічныя асобы актыўна набіралі новыя крэдыты.

Больш за тое, запазычанасць насельніцтва за крэдыты на фінансаванне нерухомасці ў верасні павялічылася на максімальную велічыню ў гэтым годзе: на 138,2 млн. рублёў - да 8,052 млрд. рублёў. Гэты рост тлумачыцца, відавочна, павелічэннем аб'ёмаў фінансавання жылля для маладых сем'яў, а таксама памяншэннем ставак за крэдыты у сувязі са зніжэннем стаўкі рэфінансавання Нацбанка.

Запазычанасць насельніцтва па спажывецкіх крэдытах у беларускіх рублях павялічылася за месяц у меншай ступені, чым на нерухомасць, але таксама вельмі істотна: на 134,3 млн. рублёў - да 5,258 млрд. рублёў.

У той жа час, рублёвая запазычанасць прыватных прадпрыемстваў знізілася на 99,1 млн. рублёў (да 6,055 млрд. ррублёў), хоць запазычанасць дзяржаўных камерцыйных прадпрыемстваў павялічылася на 52,8 млн. рублёў (да 5,404 млн. рублёў).

Затое ў верасні прыватныя прадпрыемствы павялічылі сваю запазычанасць за крэдыты ў замежнай валюце на 21,9 млн. даляраў (да 4,041 млрд. даляраў). Аднак дзяржпрадпрыемствы скарацілі крэдытаванне ў валюце на 192,4 млн. даляраў (да 5,077 млрд. даляраў).

Прыбытак атрыманы за кошт пераразмеркавання даходаў

У такіх умовах можна было б чакаць зніжэння банкаўскага прыбытку, але нічога такоўскага не адбылося. Наадварот, чысты прыбытак камерцыйных банкаў (без уліку Банка развіцця) у верасні павялічылася да 140,2 млн. рублёў з 99 млн. рублёў за жнівень гэтага года і са 105 млн. рублёў за верасень мінулага года. А агулам за дзевяць месяцаў 2019 года іх чысты прыбытак дасягнуў 902,1 млн. рублёў, што на 92,7 млн. рублёў перавысіла вынік дзевяці месяцаў 2018 года.

Акрамя таго, Банк развіцця павялічыў свой чыстую прыбытак за студзень-верасень на 29,6 млн. рублёў - да 170,99 млн. рублёў.

Характэрна, што сітуацыя паляпшаецца, галоўным чынам, у дзяржаўных банках. Так, чысты прыбытак найбуйнейшага банка краіны - Беларусбанка за студзень-верасень бягучага года павялічыўся на 42,5 млн. рублёў, дасягнуўшы 326,5 млн. рублёў. У Белаграпрамбанка чысты прыбытак вырас на 3,6 млн. рублёў - да 47,3 млн. рублёў, а ў Белінвестбанка - на 10,9 млн. даляраў - да 51,6 млн. рублёў.

Такім чынам, названыя дзяржаўныя камерцыйныя банкі забяспечылі прырост прыбытку на 57 млн. рублёў. На астатнія камерцыйныя банкі прыпала 35,7 млн. рублёў. Здавалася б, не так ужо і мала. Але большую частку гэтага прыросту забяспечыў таксама дзяржаўны, толькі расейскі, БПС-Сбербанк, які павялічыў свій чысты прыбытак на 24,9 млн. рублёў - да 101,6 млн. рублёў. А МТБанк, які лідыруе на рынку працы са спажывецкімі крэдытамі, нарасціў прыбытак на 11,8 млн. рублёў (да 51,8 млн. рублёў).

Такім чынам, сумарны прыбытак ўсіх астатніх банкаў не вырас, а скараціўся. І гэта аб'ектыўны працэс. Бо крэдытаванне карпаратыўнага сектара стагнуе, адзіны спосаб зарабіць дае насельніцтва, але гэты рынак даволі абмежаваны.

Гэтым праблема не вычэрпваецца. Калі паглядзець, за кошт чаго павялічылі свой прыбытак пералічаныя вышэй банкі, то выявіцца, што праблемы з даходамі ёсць і ў іх.

Так, чысты прыбытак Беларусбанка вырас не таму, што ён павялічыў аб'ём і якасць паслуг, а таму што знізіў чыстыя адлічэнні ў рэзервы на 126,3 млн. рублёў. Тое ж самае адбылося і ў Белаграпрамбанку і Белінвестбанку, якія скарацілі свае адлічэнні на 39 млн. рублёў і 30,5 млн. рублёў адпаведна. Праўда, БПС-Сбербанк павялічыў чысты прыбытак у аперацыях з вытворнымі фінансавымі інструментамі на 40,3 млн. рублёў, але гэтыя звесткі цяжка інтэрпрэтаваць. Толькі МТБанк павялічыў чысты прыбытак за кошт росту чыстых камісійных даходаў.

То бок рост прыбытку беларускіх камерцыйных банкаў адбываецца, у асноўным, зусім не за кошт павелічэння іх валавых даходаў, а за кошт пераразмеркавання гэтых даходаў.

Банкі шукаюць новыя нішы

У такіх умовах банкі вымушаныя шукаць новыя сферы дзейнасці. Банк БелВЭБ вырашыў стаць фінтэх-кампаніяй, стварыўшы экасістэму для кліентаў і партнёраў, у рамках якой мяркуецца ажыццяўляць рэалізацыю як банкаўскіх, так і нябанкаўскіх прадуктаў. Менавіта на гэта накіраваны Стратэгічны план развіцця ААТ «Банк БелВЭБ» на перыяд 2019-2021 гадоў. Такім чынам плануецца павялічыць рэнтабельнасць капіталу Банка БелВЭБ больш як удвая і нарасціць аперацыйную маржу да ўзроўню ТОП-5 банкаў Беларусі.

Свае намеры банк ужо падмацаваў канкрэтнымі справамі. Ён стварыў кампанію «ДФС», якая стала адным з трох рэзідэнтаў Парку высокіх тэхналогій, якія атрымалі статус аператара крыптаплатформы Finstore.by. Такім чынам, Банк БелВЭБ выходзіць на новы рынак. Праўда, яго перспектывы крыху няясныя. Бо такога кшталту токены - гэта фактычна інструмент, канкуруючы з дэпазітамі і аблігацыямі. Гэта значыць, гаворка ідзе ў большай ступені не пра стварэнне новага рынку, а аб перадзеле ўжо існага. Банк БелВЭБ на гэтым, можа і запрацуе, а вось банкаўская сістэма ў цэлым - малаверагодна. Зрэшты, можа быць, атрымаецца прыдумаць што-небудзь яшчэ.