16 чэрвеня 2019, Нядзеля, 6:56
Мы ў адной лодцы
Рубрыкі

Новая касмічная гонка: Безас і Маск змагаюцца за кантракт NASA ў каланізацыі Месяца

2

Адміністрацыя Трампа паставіла задачу - высадзіць людзей на Месяц да 2024 года.

Увечары 9 траўня кіраўнік Amazon Джэф Безас прадставіў канцэпцыю і прататып Blue Moon - шматразовага апарата для палётаў на Месяц, які распрацавала яго касмічная кампанія Blue Origin, піша the Бабель.

Апарат павінен дастаўляць на спадарожнік Зямлі грузы і тэхніку. А Безас ставіць перад сабой задачу - падрыхтаваць інфраструктуру для каланізацыі космасу людзьмі. У гэтым яму давядзецца спаборнічаць са сваім канкурэнтам па засваенні космасу - кіраўніком SpaceX Іланам Маскам, які ўжо паспеў пажартаваць з новага праекта Безаса. Абмен кпінамі паміж імі ў сацыяльных сетках адбываецца не ўпершыню. Цяпер яны будуць змагацца за кантракт NASA ў адпраўцы людзей на Месяц да 2024 года - такі тэрмін усталяваў амерыканскі ўрад. Маск абяцае прэзентаваць сваю новую ракету ў чэрвені 2019-га, а кампанія Безаса яшчэ мінулай восенню заключыла пагадненне з NASA аб падрыхтоўцы апаратаў для пасадкі на Месяц.

На прэзентацыі Джэф Безас сказаў, што яго галоўная задача - «пракласці дарогу ў космас для будучых пакаленняў». Для гэтага яго кампанія Blue Origin і распрацавала Blue Moon - беспілотны апарат для палётаў на Месяц. Ён павінен перавозіць да шасці з паловай тон грузу і тэхнікі, а таксама запускаць спадарожнікі. Спецыяльна для яго спраектавалі новы рухавік, які працуе на сумесі вадкага кіслароду і вадароду. Запасы такога паліва можна будзе папаўняць з леднікоў, выяўленых у месячных кратарах.

Са слоў Безаса, гэта чарговы крок да стварэння на Месяцы інфраструктуры для каланізацыі космасу. Каб праілюстраваць сваю задуму, Безас зноў вярнуўся да канцэпцыі аўтаномных касмічных калоній амерыканскага фізіка Джэрарда О'Ніла - гіганцкія сферы або цыліндры са штучнай гравітацыяй, прыдатныя для жыцця людзей і жывёл, а таксама для вырошчвання зямных сельскагаспадарчых культур.

На прэзентацыі прысутнічалі прадстаўнікі NASA, перад якой 26 сакавіка адміністрацыя прэзідэнта Трампа паставіла задачу - высадзіць людзей на Месяц да 2024 года, на чатыры гады раней запланаванага тэрміну. І дасягнуць гэтай мэты «любымі сродкамі», у тым ліку і з прыцягненнем прыватных касмічных кампаній.

На гэтую заяву адразу ж адрэагаваў кіраўнік SpaceX Ілан Маск, сказаўшы, што са сваёй новай ракетай Starship яго кампанія можа паспець у пяцігадовы тэрмін. Прэзентаваць яе ён абяцае ўжо ў чэрвені сёлета.

«Мы можам укласціся ў тэрміны, але толькі таму, што пачалі тры гады таму. Час вяртацца на Месяц, цяпер - каб застацца», - сказаў Безас на прэзентацыі, звяртаючыся да прадстаўнікоў NASA. Ён нагадаў пра чарговае паспяховае выпрабаванне аэракасмічнай кампанія Blue Origin запуску New Shepard. Ракету плануюць выкарыстоўваць для касмічнага турызму кампаніяй Blue Origin шматразовай ракеты New Shepard для касмічнага турызму і аб ракеце-носьбіце з вялікай грузападымальнасцю New Glenn, якую плануюць запусціць да 2021 года.

Акрамя таго, Безас не прамінуў пакрытыкаваць свайго канкурэнта Ілана Маска. Так, ідэю Маска пра каланізацыю Марса ён назваў «планетарным шавінізмам», які «не мае сувязяў з рэальнасцю». Маск у сваю чаргу іранічна пракаментаваў назву касмічнага апарата Безаса: «Перастань цвяліцца, Джэф».

Blue Origin і SpaceX канкуруюць ужо не першы год, і Маск нярэдка кпіць з Безаса ў Twitter. Напрыклад, у мінулым месяцы Amazon абвясціла пра планы запусціць больш за тры тысячы спадарожнікаў, каб забяспечыць доступ у інтэрнэт у самых аддаленых кутках свету. У адказ Маск назваў Безаса «пераймальнікам», бо яго кампанія запусціла аналагічны праект яшчэ ў 2018 годзе.

Адна з самых гарачых спрэчак Безаса і Маска тычыцца першай у гісторыі паспяховай пасадкі шматразовай касмічнай ракеты. У лістападзе 2015 года Blue Origin абвясціла пра ўдалае прызямленне сваёй ракеты New Shepard. Але Маск раскрытыкаваў гэта дасягненне, сказаўшы, што ракета паднялася ўсяго толькі на субарбітальную вышыню, то ёсць толькі наблізілася да мяжы космасу. У адказ Безас «павіншаваў» Маска з правальнай пасадкай ракеты Falcon 9.

SpaceX правяла ўжо больш за 70 паспяховых камерцыйных запускаў на арбіту, у тым ліку ажыццявіла вывад спадарожнікаў і 15 паспяховых даставак грузаў на Міжнародную касмічную станцыю. Але з адпраўкай людзей у космас кампанія Маска сёлета пацярпела няўдачу: капсула Crew Dragon разбурылася падчас выпрабаванняў у канцы мінулага месяца.

На рахунку Blue Origin Джэфа Безаса 11 паспяховых запускаў. Але кампанія дагэтуль не вывела ніводнага апарата на арбіту і праводзіць толькі субарбітальныя палёты. Аднак Безас, відавочна, сур'езна мае намер пазмагацца з Маскам за першынство ў «месячнай гонцы». У сакавіку 2019-га стала вядома, што Blue Origin яшчэ ў кастрычніку мінулага года падпісала пагадненне з NASA аб распрацоўцы сярэдніх і буйных камерцыйных сістэм для пасадкі на Месяц. Паводле гэтай дамовы, NASA пагадзілася падзяліцца з кампаніяй Безаса тэхнічным аналізам і інфармацыяй аб патэнцыйных пасадачных пляцоўках на Месяцы за 50 тысяч даляраў.