3 красавiка 2020, Пятніца, 7:47
Народны карантын
Рубрыкі

Андрэй Саннікаў: У ЗША Беларусь назвалі важным геапалітычным фактарам

21
Андрэй Саннікаў: У ЗША Беларусь назвалі важным геапалітычным фактарам
АНДРЭЙ САННІКАЎ

Як даклад RAND можа змяніць палітыку ЗША ў дачыненні да нашай краіны.

Амерыканская карпарацыя RAND прадставіла даклад, у якім выкладзены комплекс захадаў для стрымлівання Расеі.

Сярод іх - пастаўкі зброі ва Украіну, дапамога сірыйскай апазіцыі, поўнамаштабныя эканамічныя санкцыі і нават магчымае размяшчэнне ракет у Еўропе.

Даклад нарабіў шуму ў Расеі: афіцыйныя расейскія медыі сустрэлі яго досыць трывожна.

Пра значэнне дакладу RAND для фармавання амерыканскай палітыкі ў нашым рэгіёне сайту Charter97.org распавёў лідар грамадзянскай кампаніі «Еўрапейская Беларусь», кандыдат у прэзідэнты Беларусі на выбарах 2010 года Андрэй Саннікаў.

- З чым, на ваш погляд, звязанае з'яўленне гэтага дакладу?

- Даклад RAND - гэта аналіз магчымасцяў ЗША для падтрымкі агрэсіі Расеі.

Я думаю, што ён быў выкліканы паводзінамі самой Расеі, нават справакаваны гэтымі паводзінамі. Цягам многіх гадоў мы назіраем яе агрэсіўныя паводзіны - не толькі ў нашым рэгіёне, але і за яго межамі. Апошнім часам Расея актывізавалася паблізу ЗША, у Венесуэле, што не магло не вызваць турботы ў амерыканцаў.

Я б сказаў, што гэты даклад з'яўляецца своеасаблівым адказам на «дактрыну Герасімава», названую па імені начальніка Генштаба Расеі Валерыя Герасімава, які прапанаваў сваю трактоўку міждзяржаўнага канфлікту і прыраўняў палітычныя, эканамічныя і інфармацыйныя дзеянні да ваенных. У адпаведнасці з гэтымі напрацоўкамі Расея дзейнічала ва Украіне, дзе акупавала ўсходнюю частку краіны і анэксавала Крым.

Натуральна, такое паводзіны Расеі не маглі не выклікаць занепакоенасці ў NATO і ЗША – у выніку з'явіўся гэты даклад, які досыць падрабязна апісвае набор захадаў, якія ЗША могуць ужыць у выпадку далейшай эскалацыі агрэсіі з боку Расеі. Прычым, гэта не толькі дапамога Украіне і Сірыі. Гэты комплекс захадаў называецца «захадамі ў навязванні выдаткаў».

Увогуле, ЗША таксама пераасэнсавалі тую стратэгію, якая ўжывалася да СССР у часы Рональда Рэйгана. Але калі тады яна была звязаная з гонкай узбраенняў, то тут яна звязаная з комплексам захадаў.

- Ці дадуць гэтыя захады ў дачыненні да РФ такі ж эфект, як калісьці гонка ўзбраенняў, якая выматала СССР?

- Гэтыя захады ўжо дзейнічаюць. Гэта і эканамічныя санкцыі, якія прымушаюць Крэмль ісці на непрадбачаныя выдаткі, энэргетычныя праекты, якія прадугледжваюць дыверсіфікацыю крыніц энэргіі для Еўропы, адначасова зніжэнне коштаў нафты і газу за кошт пашырэння вытворчасці энэрганосьбітаў у ЗША. Гаворыць і аб комплекснай вайскова-тэхнічнай праграме на сушы, на моры і ў космасе, якая не пакідае Расеі шанцаў на ваеннае супрацьстаянне. Новая «гонка ўзбраенняў» нікому не патрэбная, бо аслабляе нашу агульную бяспеку, але падштурхоўвае да яе сёння менавіта Расея.

Мы ведаем толькі невялікую надводную частку дакладу. Думаю, што там досыць падрабязна разглядаецца ўвесь комплекс захадаў для абароны інтарэсаў ЗША і прадухіленні небяспечных дзеянняў Расеі.

Аўтары дакладу спецыяльна кажуць, што гэта не стратэгія, а прапановы, якія могуць быць выкарыстаныя ў палітыцы ЗША ў дачыненні да РФ. Гаворка ідзе аб некалькіх пластах санкцый і захадаў у навязванні выдаткаў, і я думаю, што гэта дастаткова сур'ёзнае папярэджанне Крамлю, таму крамлёўскія СМІ так і перапалохаліся.

- У дакладзе згадваецца Беларусь і Украіна. Ці ёсць нешта новае ў падыходзе амерыканскіх аналітыкаў да нашай краіны?

- Сапраўды, акрамя розных захадаў: эканамічных, палітычных, ідэалагічных, інфармацыйных, марскіх, вайскова-паветраных і гэтак далей, згадваецца і Беларусь.

Упершыню, наколькі я ведаю, Беларусь выдзеленая ў асобны сур'ёзны геапалітычны фактар - не толькі ў нашым рэгіёне, але і ў глабальным сэнсе.

Варта адзначыць, што ў дакладзе гаворыцца як раз аб лібералізацыі Беларусі, гэта значыць, аб змене палітычнай сістэмы ў нашай краіне.

Вядома, паказваецца, што з гэтым звязаныя высокія рызыкі, але звяртае на сябе ўвагу тое, што ў дакладзе гаворыцца і аб сур'ёзных выгодах. На думку аўтараў дакладу, самыя вялікія геапалітычныя выгоды могуць быць атрыманыя ў выніку дапамогі Украіне і аднаўленні дэмакратыі ў Беларусі. Маюцца на ўвазе выгоды не толькі для ЗША, але і для міжнароднай бяспекі, і для нас саміх.

- Вы сустракаліся з экспертамі RAND. Што вы можаце расказаць аб гэтай сустрэчы?

- У Rand Corporation быў арганізаваны спецыяльны семінар аб Беларусі. Калі я быў у Вашынгтоне, я выступаў на гэтым семінары, і мы досыць падрабязна абмяркоўвалі сітуацыю ў нашым рэгіёне.

Было цікава паслухаць іх ацэнкі, якія шмат у чым супадалі (асабліва ў тым, якія небяспекі ўяўляе сабой Беларусь у вайсковым плане, вайсковых дачыненнях, бо фактычна знаходзіцца пад кантролем Генштаба Расеі). Абмяркоўваліся і магчымасці развіцця сітуацыі.

RAND - досыць сур'ёзная кампанія, яна ўважаецца за першы think tank-(мазгавы цэнтр-рэд.) у Штатах, працуе на заказ урада ЗША. У асноўным RAND займаецца замовай вайсковых структур і выведкі.

Варта ўспомніць, што як раз даклад RAND у 1972 годзе ўважаюць за план рэалізацыі палітыкі ЗША ў дачыненні да СССР, які і прывёў да яго распаду.

- Ці можа зрушэнне акцэнтаў у бок Беларусі ў дакладзе RAND прывесці да рэальнага сцвярджэння прыярытэту нашай краіны для ЗША? Як калісьці пазіцыя Збігнева Бжэзінскага аб Польшчы і Украіне адбілася на значэнні гэтых краін?

- Думаю, гэта павінна паўплываць. У дакладзе сярод найважнейшых геапалітычных фактараў паказваюцца Украіна (гэта натуральна, да таго ж там ідзе вайна), Сірыя, Беларусь, Паўднёвы Каўказ і Цэнтральная Азія. Гэта значыць, гэта ўжо зусім не паводле Бжэзінскага, гэта зусім іншая карціна свету. І тое, што Беларусь разам з Украінай пазначаная як найважнейшы геапалітычны фактар, я мяркую, гэта станоўчы зрух ва ўспрыманні амерыканцамі нашага рэгіёну.

Мы пакутавалі доўгі час ад таго, што Беларусь ўважалі за прыдатак Расеі - ды і дагэтуль, што ўтойваць, некаторыя так мяркуюць, нават сярод нашых суседзяў. Некаторыя ставяць знак роўнасці паміж рэжымам Лукашэнкі і Беларуссю, чаго рабіць ні ў якім разе нельга.

Калі на Беларусь глядзяць як на незалежную, самастойную дзяржаву, узнікае зусім іншая карціна і становіцца зразумелай важная геапалітычная роля нашай краіны.