17 лiпеня 2019, Серада, 2:38
Мы ў адной лодцы
Рубрыкі

Хто адкажа за «крывавы салют» 3 ліпеня?

11
ФОТА: ЗМІЦЕР МАЛАКОВІЧ

У беларусаў узнікаюць заканамерныя пытанні.

Кіраўнік Следчага камітэта Іван Наскевіч заявіў, што затрыманыя паводле справы аб выбухах падчас салюту 3 ліпеня расейцы ўзятыя пад варту і абвінавачванне будзе выстаўленае ім у 10-дзённы тэрмін.

«Белгазета» пацікавілася, каго ўважаюць адказнымі за трагедыю ў Менску прадстаўнікі беларускай грамадскасці.

Алег Воўчак, кіраўнік праваабарончага цэнтра «Прававая дапамога насельніцтву» (зарэгістраваны ва Украіне):

- У першую чаргу адказнасць кладзецца на Міністэрства абароны. Яно набывала феерверкі, павінна было правяраць якасць зарадаў, ёсць адказныя за падрыхтоўку залпаў, адказныя за захады бяспекі. Пры такой трагедыі надыходзіць палітычная адказнасць: кожны міністр абароны (без прозвішчаў) павінен сам падаць у адстаўку.

Відавочна, што прынятыя захады бяспекі былі відавочна недастатковымі. Чаму людзі апынуліся ў зоне паражэння? Следчы камітэт не спяшаецца распачынаць крымінальную справу ў дачыненні да беларускіх службовых асоб, у чыіх дзеяннях можна ўгледзець халатнасць, а ўзятыя пад арышт звычайныя «стрэлачнікі»: два інжынеры з Расеі, якія суправаджалі груз.

Толькі ў траўні адзначалі 20-годдзе трагедыі на Нямізе - ніхто ніякіх урокаў не выняў. Усякае масавае мерапрыемства, асабліва ў гарадскіх умовах, павінна быць на 110% адпрацаванае на прадмет захадаў бяспекі грамадзян. Як былы афганец адзначу, што памежнікі вельмі старанна ставіліся да ўсіх дэталяў, таму і неслі мінімальныя страты сярод асабовага складу. У кожным масавым мерапрыемстве, дзе прысутнічае зброя, трэба забяспечыць максімальныя захады бяспекі. А ў прынцыпе, наогул пара заканчваць святы горада з абстрэламі і перастрэламі - увесь асфальт у Менску пабіты.

Я не спадзяюся, што ўлады перанясуць парады-салюты за межы Менска. Калі б людзей пачулі, улада ўжо прынесла б афіцыйныя прабачэнні за гібель чалавека і прычыненую гораду шкоду - але ні міністр абароны, ні кіраўніца прэзідэнцкай адміністрацыі, ні Лукашэнка гэтага не зрабілі. Суцэльнае замоўчванне. Будзь адэкватнае расследаванне - пад арышт павінны пайсці службовыя асобы Міністэрства абароны. А схему закупкі феерверкаў наогул варта вывучыць на прадмет карупцыйнага складніка.

Мечыслаў Грыб, старшыня Вярхоўнага Савета 12-га склікання:

- Вінаватым выявіцца той, хто арганізоўваў салют. Арганізатар абавязаны адказваць за ўсё. Людзям да лямпачкі, хто рабіў феерверкі, хто пастаўляў, з якіх марцір яны запускаліся, хто адказваў - людзям усё адно, бо ўлада, якая праводзіць мерапрыемства, гарантавала ім бяспеку. І свае гарантыі не выканала. А каго прызначаць стрэлачнікамі - пытанне другаснае.

Калі кіроўца аўтамабіля дзяржаўнага прадпрыемства ўчыняе ДТЗ (раніць чалавека ці прычыніць маёмасную шкоду), то ў першую чаргу адказваць будзе не кіроўца аўтамабіля, а ўласнік транспарту, г.зн., дзяржава. І толькі потым прадпрыемства мае права звярнуцца з пазовам аб кампенсацыі шкоды да кіроўцы. Для людзей розніцы няма, у іх вачах вінаваты арганізатар - хто б гэта ні быў: улада, Міністэрства абароны, МУС.

Палітычныя наступствы? Яны могуць наступіць сёння, могуць - заўтра, могуць - з нагоды і без нагоды. У Беларусі ніхто нікому нічога не тлумачыць, што адбываецца, чаму і навошта. Складана прагназаваць рэакцыю ўладаў, бо заканадаўства не рэгламентуе дзеянні кіраўніцтва ў такіх сітуацыях. Як дзяржава захоча - так і адрэагуе, ні з кім раіцца не стане.

Дзяржаве варта было б ужо зрабіць высновы з тэрактаў у Дзень незалежнасці 2008 года, з трагедыі ў Дзень незалежнасці 2019 года. Відавочна, што салют бачны здалёк - галоўныя падзеі адбываюцца высока ў небе. Цяпер людзям забаронена знаходзіцца ў радыусе 500 метраў ад салюту, дык чаму б не адсунуць іх на кіламетр, на паўтара кіламетра - выбухі салюту ў небе ўсё адно будуць бачныя. Затое людзі былі б цэлыя.

У інтэрнэце збіраюць подпісы за вынас салютаў, парадаў за межы Менска. Да гэтай ініцыятывы варта было б прыслухацца: не толькі гінуць людзі, але і прычыняецца сур'ёзная шкода самому гораду (перакрываюць рух, ствараюць масу праблем для кіроўцаў, знішчаюць асфальт, практыка сведчыць, што цяжкая тэхніка можа прывесці да сур'ёзнай трагедыі). А за горадам - калі ласка, рызыкі зводзяцца да мінімуму.

Так павінна быць. Але ўладам і ў горадзе цяжка сабраць дастатковую колькасць народа, а за горадам гэта стане яшчэ цяжэй. Упэўнены, улады не пойдуць на такі крок. Паглядзіце, што і каму яны паказваюць на парадзе: старую савецкую тэхніку на фоне сучаснай расейскай. Узнікае законнае пытанне: што і каму мы дэманструем? На гэта трэба марнаваць дзяржаўныя грошы? На жаль, у нас ніхто не пытаецца...