12 лiстапада 2019, aўторак, 12:36
Час
Рубрыкі

Bloomberg: Пуцін рыхтуе глебу для новай ракіроўкі з прэм'ерствам

3
Bloomberg: Пуцін рыхтуе глебу для новай ракіроўкі з прэм'ерствам

Сёння ўсе дзеянні і ініцыятывы «Адзінай Расеі» маюць толькі адзін вынік - павышэнне пратэстных настрояў у краіне.

Пакуль грамадская падтрымка прэзідэнта Расеі Пуціна падае, Крэмль разглядае пытанне аб змене выбарчых правілаў у спробе замацаваць свой кантроль над парламентам перад прыняццем патэнцыйна жыццёва важных пастаноў, якія могуць падоўжыць ягоную ўладу, піша ў пятніцу агенцтва Bloomberg (пераклад - «Зеркало недели»).

Аўтары адзначаюць, што Пуціну пагражае канец таго, што ў адпаведнасці з Канстытуцыяй павінна стаць ягоным апошнім прэзідэнцкім тэрмінам у 2024 годзе. Хоць ён і не даў публічнага намёку на свае намеры, памочнікі і дарадцы працуюць над тым, каб дазволіць яму падоўжыць сваё кіраванне, якое ўжо з'яўляецца самым доўгім з часоў савецкага дыктатара Іосіфа Сталіна, сказалі крыніцы агенцтва, якія маюць дачыненне да гэтых намаганняў Крамля. Захаванне большасці ў парламенце ад кіроўнай партыі «Адзіная Расія», неабходнага для ўнясення змяненняў у Канстытуцыю, можа быць неабходным для гэтага.

Але за менш чым 18 месяцаў да парламенцкіх выбараў папулярнасць «Адзінай Расеі» знізілася разам з папулярнасцю Пуціна пасля пяці гадоў падзення даходаў грамадзян. На фоне самага нізкага рэйтынгу за апошнія 13 гадоў кандыдаты ад партыі саступілі ў некалькіх нядаўніх рэгіянальных выбарах, нягледзячы на манапольны кантроль Крамля над сістэмай.

«Сёння ўсе дзеянні і ініцыятывы «Адзінай Расеі» маюць толькі адзін вынік - павышэнне пратэстных настрояў у краіне», - напісала на гэтым тыдні расейская газета «Московский комсомолец». «У рэгіёнах людзі пазбягаюць гэтага, як чумы».

Пракрамлёўская газета назвала «Адзіную Расею» «таксічнай» і заклікала распусціць партыю.

Крэмль цяпер разглядае пытанне аб скарачэнні долі месцаў, абраных паводле партыйных спісаў у ніжняй палаце парламента - Дзяржаўнай Думе, якая складаецца з 450 чальцоў, да 25% з паловы ў адпаведнасці з дзейным заканадаўствам, распавялі дзве крыніцы агенцтва. Астатнія будуць абірацца ў мясцовых акругах, дзе многія пракрамлёўскія кандыдаты намінальна незалежныя, каб пазбегнуць кляйма сяброўства ў «Адзінай Расеі».

Змены ўвойдуць у дзеянне на наступных парламенцкіх выбарах у 2021 годзе, што дасць Пуціну поўны кантроль над новым заканадаўчым органам за тры гады да канца ягоных паўнамоцтваў, сказала адна з крыніц. Крэмль некалькі разоў мяняў прапорцыі, каб задаволіць свае выбарчыя патрэбы, і гэтыя змены не патрабуюць унясення паправак у Канстытуцыю. Улады жорстка кантралююць, хто можа ўдзельнічаць у мясцовых выбарах, і звычайна блакуюць кандыдатаў ад апазіцыі.

Змяшаная сістэма галасавання ў 2016 годзе дазволіла «Адзінай Расеі» атрымаць большасць у тры чвэрці, атрымаўшы толькі 54% галасоў, бо пракрамлёўскія кандыдаты паспяхова выступілі ў якасці незалежных кандыдатаў у мясцовых акругах. Але падтрымка партыі з тых часоў скарацілася да траціны, бо грамадская думка абярнулася супраць уладаў на фоне зніжэння ўзроўню жыцця. Шэсць падтрымоўваных Крамлём кандыдатаў у губернатары на вераснёўскіх выбарах страцілі сваю партыйную прыналежнасць, каб вылучацца як намінальна незалежныя пасля таго, як апаненты «Адзінай Расеі» саступілі летась.

Пры цяперашняй сістэме галасавання «Адзіная Расія» ў найлепшым выпадку атрымае простую большасць у Думе ў 2021 годзе, заявіў Уладзімір Жырыноўскі, лідар нацыяналістычнай Ліберальна-дэмакратычнай партыі - адной з трох іншых партый у Думе. «Бал «Адзінай Расеі» ў краіне наўрад ці можа перавысіць 20-30% - гэта наш прагноз».

Хоць камуністы і ЛДПР Жырыноўскага рэдка аспрэчваюць крамлёўскія ініцыятывы, на рэгіянальным узроўні яны ўяўляюць рост пагрозы, а ў Думе яны могуць прымусіць улады пайсці на непажаданыя саступкі.

Захаванне моцнага ўплыву на парламент пашырыла б магчымасці Пуціна для манеўру. Гэта можа патэнцыйна дазволіць 66-гадоваму расейскаму прэзідэнту памяняцца ролямі, захаваўшы стырно праўлення ў якасці кіраўніка кіроўнай партыі і прэм'ер-міністра з пашыранай канстытуцыйнай уладай за кошт прэзідэнцтва, заявілі два чалавекі, блізкія да Крамля, і адзін з іх з'яўляецца дэпутатам ад кіроўнай партыі.

Але не зразумела, ці падтрымае Пуцін такі пераход, бо перадача ўлады парламенту пойдзе супраць прэзідэнцкай сістэмы, якая, як мяркуецца, задавальняе Расею, заявіў Аляксей Мухін, кіраўнік маскоўскага Цэнтра палітычнай інфармацыі.

Прыняты раней у гэтым годзе прэзідэнтам Казахстана Нурсултанам Назарбаевым крок у адстаўку, захоўваючы пры гэтым адказнасць за замежную палітыку і ролю ў сферы бяспекі, не разглядаецца многімі як рэалістычная мадэль у Расеі, бо тэарэтычна новы прэзідэнт усё яшчэ можа кінуць выклік Пуціну.

Са слоў крамлёўскага палітычнага кансультанта Сяргея Маркава, у сувязі з тым, што Пуцін неаднаразова выключаў магчымасць касавання тэрмінаў паўнамоцтваў, абмеркаванне магчымых сцэнарыяў на 2024 год зайшло ў тупік. «У кожным выпадку, што б ён ні вызначыў нарэшце, Пуціну спатрэбіцца моцная падтрымка з боку парламента», - сказаў ён.