22 верасня 2019, Нядзеля, 11:53
Мы ў адной лодцы
Рубрыкі

Навукоўцы ўпершыню амаладзілі людзей на ўзроўні ДНК

26
Навукоўцы ўпершыню амаладзілі людзей на ўзроўні ДНК

Медыкі самі не чакалі падобных вынікаў.

Удзельнікі медыцынскага эксперыменту, праведзенага навукоўцамі Каліфарнійскага ўніверсітэта, "памаладзелі" ў выніку прыёму прапісаных ім прэпаратаў – гэта значыць зменшылі свой біялагічны ўзрост, вызначаны адмысловымі маркерамі ДНК.

Пра гэта паведамляе часопіс Nature, называючы вынікі эксперыменту першым намёкам на тое, што "біялагічны ўзрост" арганізма можна павярнуць назад.

У той самы час часопіс, як і самі аўтары даследавання, падкрэслівае вельмі сціплы маштаб працы і адсутнасць кантрольнай групы, піша BBC.

Рэч у тым, што навукоўцы самі не чакалі падобных вынікаў і нават не ставілі падобнай мэты: яны хацелі толькі праверыць уплыў адначасовага прыёму трох даволі шырока карыстаных у медыцыне прэпаратаў на імунную сістэму.

Аднак праз год прыёму гэтага лекавага кактэйлю добраахвотнікамі высветлілася, што кожны з іх "памаладзеў" у сярэднім на 2,5 года.

Прыкметы аднаўлення паказала і імунная сістэма ўдзельнікаў.

"Я чакаў убачыць запаволенне [біялагічнага] гадзінніка, але ніяк не зваротны ход, – цытуе Nature аднаго з аўтараў працы, прафесара генетыкі Стыва Хорвата. – Усё гэта выглядала даволі футурыстычна".

Выпадковае адкрыццё

Біялагічны ўзрост чалавека вызначае так званы эпігенетычны гадзіннік – набор маркераў ДНК, якія змяняюцца са старэннем. Ён адлюстроўвае функцыянальны стан арганізма і можа як апярэджваць рэальны, каляндарны ўзрост, так і адставаць ад яго.

Біямаркеры старэння былі адкрытыя яшчэ паўстагоддзя таму, і з тых часоў нямала навукоўцаў спрабавала прыдумаць спосаб запаволіць ход біялагічнага гадзінніка, каб падоўжыць маладосць.

Аднак эксперымент, праведзены ў Медыцынскім цэнтры Стэнфарда, ставіўся зусім з іншай мэтай. Першапачаткова імунолаг з Лос-Анджэлеса Грэгары Фахі хацеў праверыць, наколькі бяспечна выкарыстоўваць ін'екцыі гармону росту (самататрапіну) для аднаўлення тканак вілачкавай залозы ў людзей.

Гэты невялікі орган размешчаны ў верхняй частцы грудной клеткі і гуляе найважнейшую ролю ў імуннай сістэме, аднак з узростам ён пачынае скарачацца ў памерах і забівацца тлушчавай тканкай.

Некаторыя даследаванні – пераважна на жывёлах – паказалі, што гармон росту дапамагае рэгенерацыі вілачкавай залозы, але ў той самы час спрыяе развіццю цукровага дыябету. Таму разам з ін'екцыямі самататрапіну ўдзельнікам эксперыменту прапісалі два шырока вядомыя супрацьдыябетычныя прэпараты – прастэрон і метфармін.

Добраахвотнікаў набралася дзевяць чалавек, усе – белыя мужчыны ва ўзросце ад 51 да 65 гадоў, у якіх цягам года бралі рэгулярныя аналізы крыві, а таксама правялі МРТ у пачатку і ў канцы даследавання.

У выніку паказнікі крыві палепшыліся ва ўсіх дзевяцярых удзельнікаў, а ў сямі з іх сапраўды адбылася рэгенерацыя тканак вілачкавай залозы – гэта значыць эксперымент Фахі атрымаўся.

Толькі потым навукоўцу прыйшла да галавы думка паказаць вынікі сваёй працы Стыву Хорвату – распрацоўніку аднаго з найбольш дакладных спосабаў вымярэння біялагічнага ўзросту.

Хорват правёў уласнае даследаванне – і выявіў, што біялагічны ўзрост усіх удзельнікаў эксперыменту істотна знізіўся. У тым ліку і ў тых шасці валанцёраў, якія здалі апошні аналіз крыві праз паўгода пасля заканчэння прыёму прэпаратаў – гэта значыць "узроставы эфект" тэрапіі апынуўся доўгім.

Цяпер яго неабходна пратэставаць падчас спецыяльнага, больш маштабнага даследавання.

"Магчыма, нейкі эфект і ёсць, але гэтыя вынікі нельга меркаваць абсалютна надзейнымі, таму што маштаб працы вельмі сціплы і кантроль над даследаваннем не быў дастатковым", – падкрэслівае прафесар клетачнай біялогіі Універсітэта Аахена Вольфганг Вагнер.

Аднак сам Хорват настроены аптымістычна: "Паколькі мы маглі адсачыць змены [у аналізах] кожнага ўдзельніка асобна, і ва ўсіх эфект [амаладжэння] апынуўся вельмі моцным, я поўны аптымізму".