12 жнiўня 2020, Серада, 4:23
Сім сім, Хартыя 97!
Рубрыкі

Грузінскі парламент зацвердзіў папраўкі ў Выбарчы кодэкс, якіх дамагалася апазіцыя

Грузінскі парламент зацвердзіў папраўкі ў Выбарчы кодэкс, якіх дамагалася апазіцыя

ЗША і ЕЗ вітаюць прагрэс у дэмакратызацыі выбарчага працэсу Грузіі.

ЗША і ЕС віталі зацвярджэнне паправак у Грузінскі Выбарчы кодэкс. Змены грунтуюцца на рэкамендацыях міжнародных назіральнікаў, зробленых паводле вынікаў прэзідэнцкіх выбараў 2018 года, паведамляе «Голас Амерыкі».

2 ліпеня ў трэцім канчатковым чытанні за папраўкі прагаласавалі 94 дэпутаты, пры гэтым частка апазіцыі зноў байкатавала галасаванне - на знак пратэсту супраць, як яны сцвярджаюць «палітычна матываванага» арышту бізнэсоўца Георгія Руруа, які таксама з'яўляецца суўладальнікам аднаго з грузінскіх апазіцыйных тэлеканалаў.

Што датычыцца паправак, асноўнае новаўвядзенне тычыцца квотаў для жанчын. Напрыклад, цяпер 25% з прадстаўленых у партыйных спісах асоб будуць жанчыны.

Змены ўнесеныя ў працэсы фармавання раённых выбарчых камісій і агітацыі ў дзень выбараў. Напрыклад, падаўжаецца час забароны агітацыі, цяпер «дзень цішыні» будзе пачынацца не з моманту адкрыцця выбарчых участкаў, а ўжо апоўначы. Таксама ў дзень выбараў актывістам партый дазваляецца знаходзіцца не бліжэй за 25 метраў ад выбарчых участкаў.

Пры гэтым змяніліся і правілы, якія тычацца палітычнай рэкламы, экзіт-полаў і фінансавання партый, г. зн., з гэтага часу ахвяраванні партыям можна атрымліваць толькі з Грузіі і толькі з легальных сродкаў, што забяспечвае вялікую празрыстасць працэсу.

Заява амбасады ЗША

Амбасада Злучаных Штатаў у Грузіі павіншавала парламент з прыняццем паправак, якія больш за год шырока абмяркоўваліся і ўзгадняліся паміж палітыкамі і грамадскімі арганізацыямі з удзелам міжнародных экспэртаў, у тым ліку пры падтрымцы дыппрадстаўніцтва ЗША.

Разам са значнымі зменамі, накіраванымі на выпраўленне асноўных недахопаў, на якія раней паказалі БДІПЧ/АБСЕ і іншыя назіральнікі, паводле заявы амбасады, у законе па-ранейшаму «застаюцца некаторыя важныя прабелы».

«На наш погляд, давер грамадскасці да выбарчых працэсаў, вызначаных на восень, узрасце шляхам увядзення дадатковых захадаў супраць магчымага запалохвання выбаршчыкаў, з дапамогай забеспячэння празрыстасці пры выбары чальцоў выбарчых камісій, а таксама шляхам узмацнення працэсу развязання спрэчак і прадстаўлення альтэрнатыўных метадаў правядзення выбарчай кампаніі праз абмежаванні, выкліканыя пагрозай распаўсюджвання COVID-19» – гаворыцца ў заяве пасольства ЗША ад 2 ліпеня.

Заява ЕЗ

Паводле амбасадара ЕЗ у Грузіі Карла Харцэлы, Еўразвяз актыўна падтрымліваў працэс працы над новым грузінскім выбарчым заканадаўствам, які пачаўся год таму.

Харцэл вітае шэраг паправак, унесеных у заканадаўства, хоць у той жа час мяркуе, што пажадана было б правядзенне «больш амбіцыйных рэформаў у рэкамендаваных БДІПЧ/АБСЕ вузлавых сферах, такіх, як ціск на выбаршчыкаў, разгляд спрэчак і фармаванне выбарчых камісій».

Пры гэтым амбасадар ЕЗ выказаў шкадаванне ў сувязі з тым, што апазіцыя не ўзяла ўдзел у галасаванні і што «была выпушчаная магчымасць больш шырокай палітычнай падтрымкі новага выбарчага заканадаўства».

«Новыя парламенцкія выбары будуць вызначальным момантам у выкананні Грузіяй абавязацельстваў у абароне дэмакратычных працэсаў і захаванні вяршэнства закона. Чакаю, што працэс будзе праходзіць з захаваннем прынятых правілаў», - адзначаецца ў заяве амбасадара ЕЗ.

Ацэнкі палітыкаў

Прадстаўнікі грузінскай улады сцвярджаюць, што ў новым выбарчым кодэксе ўлічаныя «ўсе прынцыповыя» рэкамендацыі БДІПЧ/АБСЕ. Пры гэтым кіроўная «Грузінская мара» асудзіла тых апазіцыйных дэпутатаў, якія не ўзялі ўдзелу ў галасаванні аб папраўках.

«Устанаўленне прапарцыйнай выбарчай сістэмы ва ўмовах парламенцкай рэспублікі з'яўляецца сістэмнай рэформай. І натуральна, кансэнсус усіх палітычных гульцоў у гэтым азначаў бы перамогу нашай краіны. Пажадана, каб падчас развязання такіх фундаментальных пытанняў усе палітычныя сілы адхіляліся ад асабістых інтарэсаў і зыходзілі б з інтарэсаў краіны», – заявіў 3 ліпеня ў сваім каментары прэм'ер краіны Георгій Гахарыя.

У сваю чаргу, апазіцыя не згодная з такой ацэнкай і крытыкуе ўладу за ўпушчаную магчымасць рэфармаваць Выбарчы кодэкс «належным чынам». Апаненты ўладаў паказваюць на крытычныя заўвагі ў заявах амбасады ЗША і амбасадара ЕЗ у Грузіі і кажуць, што кіроўная сіла ігнаравала ўсе асноўныя рэкамендацыі БДІПЧ/АБСЕ.

У партыі экс-прэзідэнта Міхаіла Саакашвілі «Адзіны нацыянальны рух» пры гэтым заяўляюць, што крытыка міжнародных партнёраў з нагоды таго, што папраўкі не атрымалі больш шырокую палітычную падтрымку, не тычыцца апазіцыі.

«Калі паслы кажуць аб тым, што добра было б, калі б і апазіцыя ўдзельнічала ў галасаванні, гэта не азначае, што крытыка накіраваная ў наш адрас. Калі кажуць, што прынятыя папраўкі не развязалі галоўныя праблемы, такія як подкуп выбаршчыкаў, запалохванне, выкарыстанне адміністрацыйных рэсурсаў, шантаж, дамінуючую ролю кіроўнай партыі ў выбарчай камісіі, адсутнасць права абскарджання і гэтак далей, - гэта азначае, што замест паляпшэння, закон стаў горшым. Трэба ўмець чытаць тэкст паслоў мовай не дыпламатаў», - мяркуе дэпутат ад «АНР» Раман Гацырыдзэ.

У той жа час кіраўніца грузінскага Цэнтарвыбаркаму Тамара Жванія мяркуе, што нягледзячы на тое, што пэўныя рэкамендацыі міжнародных назіральнікаў не былі ўлічаныя падчас працы над папраўкамі, аднак, ва ўмовах цяперашняга заканадаўства ўсё адно магчымае правядзенне выбараў «згодна з еўрапейскім стандартам».