22 студзеня 2022, Субота, 6:04
Сім сім, Хартыя 97!
Рубрыкі

Што будзе з коштамі кватэр у Менску да канца года?

6
Што будзе з коштамі кватэр у Менску да канца года?

Меркаванне экспэрта.

Чым адрозніваецца сітуацыя на сталічным рынку нерухомасці гэтай восенню ў параўнанні з летам? Што адбываецца з коштамі кватэр і ці чакаць іх падзення на рынку новабудоўляў і на «другасным рынку»? Пра гэта расказала ў каментары myfin.by незалежная экспэртка па жылой нерухомасці Наталля Літоўская.

- Паводле звестак Нацыянальнага кадастравага агенцтва (папярэдняга), у кастрычніку колькасць угодаў на сталічным рынку нерухомасці склала 1228, на пару адсоткаў менш, чым у верасні. Гэта значыць, рынак больш чым жывы, для Менска гэта вельмі нядрэнна, - адзначыла Наталля Літоўская.

- Што яшчэ было цікавага ў кастрычніку? Расла колькасць кватэр, выстаўленых на продаж. І гэтая тэндэнцыя прадаўжаецца ў лістападзе. Паводле звестак realt.by ў кастрычніку колькасць выстаўленых на продаж кватэр вырасла з 13 тысяч да больш чым 16 тысяч. Гэта вельмі шмат для рынка. Стандартны рынак Менска прапануе блізу 8-9 тыс. Цяперашнія лічбы, нават з папраўкай на тое, што частка з іх - кватэры ў Менск-Міры, вельмі вялікія. Гэта кажа аб тым, што, нягледзячы на «жывасць» рынку, выстаўленае на продаж назапашваецца. У другім паўгоддзі назіраем, што 15-20% штомесячных угодаў - угоды з гатовымі новабудоўлямі. На другасным рынку прадаецца блізу 1000-1100 кватэр за месяц. Да гэтага года доля гатовых новабудоўляў ва ўгодах была ўдвая ніжэйшай.

Што выстаўляецца на рынку нерухомасці

Усё часцей на рынку гатовыя новабудоўлі канкуруюць у кошце з аб'ектамі, якія будуюцца. Гэта новабудоўлі, у якіх засталіся кватэры на момант рэшты. Такія кватэры выстаўляюць забудоўнікі і першыя ўладальнікі кватэр. Экс-дольшчыкі будавалі так званыя інвестыцыйныя кватэры. Будавалі па 1100-1250 даляраў за квадратны метр, потым дадалі да кошту метра 100-150 даляраў і прадаюць. І тут можам ацаніць прывабнасць такіх інвестыцый. Калі трэба сапраўды кватэру прадаць, трэба выстаўляць рынкавы кошт. А рынкавы за цыкл будаўніцтва - (звычайна гэта больш за год, у некаторых праектах - два гады) асеў. У выніку можам назіраць сітуацыю - у гатовай новабудоўлі і ў забудоўшчыка, які прытрымаў кватэры, і ў першага ўладальніка кошты прыкладна аднолькавыя. І прадасць першым той, хто зробіць кошт крыху ніжэйшым.

Не думаю, што «інвестары» на гэта разлічвалі. Хаця павінны былі. Аб тым, што рынак будзе падаць, экспэрты папярэджвалі яшчэ ў пачатку 2020-га. Адзінае, што не маглі пралічыць хуткасць падзення.

Зрэшты, не толькі грамадзяне памыляюцца. На рынку ёсць гатовыя новабудоўлі, якія выстаўленыя коштамі нават ніжэйшымі, чым былі на стадыі катлавана. Забудоўшчыкі выстаўляюць рэшткі. Яны таксама разлічвалі, што гатовае жыллё будзе каштаваць даражэй, чым на стадыі катлавана.

Кошты прадаўжаюць зніжацца, як будзе выглядаць дно, ніхто не ведае, і цяперашнім «інвестарам» варта гэта ўлічыць.

Як змяніліся кошты

Хуткасць зніжэння коштаў, паўтаруся, непрадказальная. З лета сярэднестатыстычны метр у рэальных угодах - плюс-мінус 10 даляраў у залежнасці ад месяца. Гэта для спажыўца - інфармацыя ні пра што. Выглядае як чарговае плато пасля вясновага зніжэння. Але плато хутка павінна скончыцца, бо колькасць прапаноў расце, яны ціснуць на рынак. Сказаць, калі адбудзецца сыход з гэтага плато, пакуль складана. Рынак у нас інэртны, шмат што залежыць ад чутак, нейкіх нязбытных надзей - на з'яўленне даступных крэдытаў або на тое, што прыедуць расейцы і ўсё скупяць. Але эканамісты надзеі прадаўцоў не падсілкоўваюць. Тыя, хто сапраўды хоча прадаць, выстаўляюць «заўтрашні» цэннік, ніжэйшы, чым у суседа на 7-10%.

Попыту няма з чаго расці. Ён, як належыць у крызіс, сканцэнтраваны на самым танным жыллі - «аднапакаёўках», маленькіх «двухпакаёўках».

Спампоўвайце і ўсталёўвайце мэсэнджар Telegram на свой смартфон або кампутар, падпісвайцеся (кнопка «Далучыцца») на канал «Хартыя-97».