15 траўня 2021, Субота, 8:33
Сім сім, Хартыя 97!
Рубрыкі

«Спружына выскачыць»: эканаміст прадказаў падвышэнне коштаў на шэраг тавараў у Беларусі

11
«Спружына выскачыць»: эканаміст прадказаў падвышэнне коштаў на шэраг тавараў у Беларусі

Гандаль і вытворцы будуць вымушаныя кампенсаваць страты.

У Беларусі замарожаныя цэны шэрагу тавараў, аднак там, дзе няма дзяржаўнага рэгулявання, яны прыкметна растуць. Якой будзе дынаміка інфляцыі ў Беларусі? Сайт Charter97.org абмеркаваў гэта з доктарам эканамічных навук Барысам Жалібам

- Калі на нейкія тавары няма дзяржаўнага рэгулявання - значыць цэны растуць у сілу інфляцыі. Цэны, якія былі зафіксаваныя, стаяць на месцы, што дае дадатковы імпульс для росту цэн іншых тавараў.

Гандлю ўсё адно трэба атрымліваць нейкі прыбытак, быць рэнтабельным, таму ён пачынае адыгрываць гэтую фіксацыю і падвышаць цэны тавараў, якія не былі замарожаныя ўладамі.

- Ці эфектыўныя ў наш час такія абмежаванні? Як яны б'юць па вытворцах і сетках?

- Натуральна, фіксацыя коштаў мае адмоўныя наступствы. Для спажыўцоў яна быццам бы і прымальная, бо цэны на тавары не падвышаюцца, але для гандлю і вытворцаў - наадварот, яны недаатрымліваюць прыбытак. Як гаворыцца, фіксацыя коштаў, - гэта вострая зброя.

У цэлым, нам, насельніцтву, з гэтымі коштамі нармальна жывецца, а вось вытворцам і гандлю - не, таму для захавання рэнтабельнасці яны пачынаюць кампенсаваць гэтыя страты падвышэннем цэн іншых тавараў.

У выніку мы не здабываем. Здабываюць толькі тыя, у каго кошык тавараў больш бедны, бо зводзіцца да тавараў першай неабходнасці.

- Ці можна чакаць, што ў адзін момант кошты на «замарожаную» прадукцыю ўзляцяць?

- Вядома, гэта паказвае практыка. Калі вы фіксуецца цэны, то спружына дзейнічае, спрабуе вырвацца вонкі. Калі прыйдзе час вызваліць цэны, а іх нельга фіксаваць на больш чым 90 дзён, то, як кажуць, спружына пачынае выпростванне і будзе скачок коштаў менавіта на тыя тавары, якія трымалі адміністрацыйным шляхам.

- Такія адміністрацыйныя дзеянні могуць адбіцца на якасці прадукцыі?

- Пра якасць казаць складана, бо цэны фіксуюць на невялікі перыяд. Наўпроставай залежнасці да якасці гэта не мае. Якасць дае вытворца, але, натуральна, калі ён недабірае прыбытку, то ў выніку ў яго застаецца менш сродкаў, каб мадэрнізаваць вытворчасць, а калі не мадэрнізуеш вытворчасць, то пакутуе якасць.

- Якія яркія прыклады адмоўнага наступства такіх абмежавальных захадаў вы маглі б прывесці.

- Самы яркі - калі з паліц крамы пачынае знікаць тавар, таму што ён даволі танны і насельніцтва пачынае разбіраць прадукцыю. Такіх сітуацый у нас даўно не было, але калі ўспомніць 90-я гады або занурыцца ў гады савецкай эканомікі, то яна там была абсалютна дэфіцытнай. Такой сітуацыі дапускаць нельга.

У апошнія гады ўлады ўзялі ўрокі і доўгую фіксацыю не робяць. Як толькі пачынае з'яўляцца дэфіцыт, то ўлады адразу ж адпускаюць кошты. Апошнія месяцы я не памятаю, каб у нас былі пустыя паліцы, ва ўсякім выпадку ў сталіцы ці рэгіянальных гарадах. Што тычыцца перыферыі - то гэта я не ведаю, можа, людзі ўспомняць пра гэта.

- У інтэрнэце сталі з'яўляцца фатаграфіі напаўпустых паліц у крамах. Можа, гэта тыя самыя выпадкі?

- Я думаю, што гэтыя фатаграфіі не з Менска. Можа, у перыферыйных невялікіх гарадах ці мястэчках, дзе могуць быць такія дэфіцыты. Натуральна, нашы журналісты і людзі кемлівыя - адразу выхопліваюць гэтыя кадры і публікуюць. Думаю, што дэфіцыт пакуль не набыў усеагульны характар, але ўладам варта пра гэта задумацца. На перыферыі таксама жывуць людзі.

Спампоўвайце і ўсталёўвайце мэсэнджар Telegram на свой смартфон або кампутар, падпісвайцеся (кнопка «Далучыцца») на канал «Хартыя-97».