18 красавiка 2021, Нядзеля, 8:08
Сім сім, Хартыя 97!
Рубрыкі

Кацярына Сныціна: Упэўненая, што ў 2021 годзе Беларусь будзе вольнай

15
Кацярына Сныціна: Упэўненая, што ў 2021 годзе Беларусь будзе вольнай
КАЦЯРЫНА СНЫЦІНА
ФОТА: INSTAGRAM

Галоўнае не спыняцца і «гуляць да перамогі», мяркуе знакамітая беларуская баскетбалістка.

Капітан нацыянальнай каманды Беларусі ў баскетболе, бронзавая прызёрка чэмпіянату Еўропы, удзельніца Алімпійскіх гульняў Кацярына Сныціна распавяла ў інтэрв'ю праграмы сайта Charter97.org Studio Х97, чаму сыходзіць з нацыянальнай каманды, пра кантракт, з дапамогай якога Міністэрства спорту спрабавала прымусіць яе замаўчаць, пра спартоўцаў, якія падтрымліваюць і асуджаюць рэжым, а таксама пра будучыню Беларусі. Вядоўца - Яўген Клімакін.

Паважаныя чытачы! Вы можаце падпісацца на канал «Хартыі-97» на Youtube charter97video. Для гэтага трэба зайсці на старонку charter97video і націснуць чырвоную кнопку «Падпісацца». Калі вы хочаце атрымліваць апавяшчэнні аб новых відэа на канале charter97video, то націсніце «званочак».

— Кацярына, распавядзіце, калі ласка, усю гэтую гісторыю. Вы атрымалі ў сакавіку чарговы кантракт, правільна?

— У лютым. 31 сакавіка ў мяне скончыўся мой цяперашні кантракт. За месяц да заканчэння кантракта мы павінны або падпісаць ці не падпісаць новы. І ў лютым пачалася гэтая працэдура, гэта значыць, мой наймальнік даслаў мне новы кантракт. Я яго прачытала. Дайшла да пункта 2.25: кожнае сваё інтэрв'ю я павінна ўзгадняць з наймальнікам. Усё астатняе, у прынцыпе, мяне задаволіла і я падпісала кантракт на кожнай старонцы, але гэты пункт закрэсліла. Збоку напісала «не згодная» і адправіла. На што атрымала адказ, што выкрэсліванне непрымальнае. Гэта значыць, дасылаецца кантракт: падпісваеце ці не падпісваеце. Атрымліваецца, што я яго не падпісала.

— Але вы ж разумееце, якія інтэрв'ю? Хацелі, напэўна, каб не каментавалі палітычнае жыццё ў Беларусі, правільна?

- Так, я гэта разумею, вядома, і гэта тычыцца практычна толькі палітычнай сітуацыі ў краіне, каб спартоўцы не маглі нічога казаць, не хацелі нешта казаць. І калі б штосьці казалі, то неслі б якую-небудзь адказнасць за гэта.

- Мяне, шчыра кажучы, Кацярына, у гэтай сітуацыі здзівіў іншы факт, што вам наогул выслалі гэтую дамову, улічваючы ўсю вашу Instagram-актыўнасць, тое, што вы выступалі не за праўладных лідараў падчас выбараў, што вы жорстка крытыкавалі рэжым і рэпрэсіі, якія пачаліся, пісалі пра палітычна матываваныя забойствы.

— Я капітан нацыянальнай каманды, асноўны гулец. На гэтых гульнях у лютым, я была адной з найлепшых у выніковасці. З чыстым сэрцам кажу, што дапамагла сваёй камандзе выйсці на чэмпіянат Еўропы. Вось, напэўна, гэта адыграла ўсё ж нейкую ролю. Сама была здзіўленая, напраўду, выклікам у нацыянальную каманду, але вось так атрымалася.

- Калі магу спытаць, ад таго, што кантракт не падоўжылі, вы шмат страцілі? Гэта тысячы рублёў, дзясяткі тысяч рублёў? Так, каб парадак разумець хоць бы.

— Гэта 1400, мне здаецца.

— На месяц?

- Так, дзесьці так, напэўна, 450 даляраў у мяне быў заробак. Усё, буду дармаедкай, значыць.

- Усё ж нацыянальная каманда, столькі гадоў гульні прадстаўляць сваю дзяржаву на самых адказных спартыўных мерапрыемствах. Гэта была цяжкая пастанова ці не?

- Нейкі груз на плячах у мяне быў. Таму што ўсе гэтыя смерці, рэпрэсіі і гэтак далей у маёй краіне і адначасова з гэтым я знаходжуся ў складзе нацыянальнай каманды, якая на міжнароднай арэне прадстаўляе сваю краіну, у той час як мой народ пакутуе. У мяне ад гэтага вельмі вялікі дысананс быў у галаве, у сэрцы.

Я са спакойным сэрцам прымала гэтую пастанову - мне цяпер добра. Напраўду, гэта не проста нашы словы, лозунгі: чэмпіёны і спартоўцы з народам. Гэта сапраўды так. З пастановай сысці з нацыянальнай каманды я разумела, што знаходжуся ў нейкай велізарнай, неймавернай, у яшчэ адной камандзе народа Беларусі. Наогул ні секунды шкадавання ў мяне не было.

- Ніхто вас не прымушаў у сваім інстаграме даваць каментары, пісаць, што рэжым творыць, і з гэтым не згаджацца. Вы ж разумелі, што нешта вы страціце?

- Вядома, я разумела. Было спачатку такое адчуванне, «Ды не, Сныціна, што табе выказвацца? Ты ніколі не выказвалася аб палітыцы». Падзеі перад 9 жніўня, усе гэтыя кампаніі, аб'яднанне штабоў - гэта ўсё лета я прапусціла. У мяне была мая сямейная драма, я наогул не ўнікала, хоць і знаходзілася ў краіне.

У пачатку жніўня, да выбараў, я прыехала ў Турцыю. І потым гляджу, сачу за інстаграмам, вядома ж, і памятаю вось гэтыя 9-10-11 жніўня. Я глядзела ў тэлефон і не верыла, што гэта адбываецца на вуліцах майго горада, але разумела, што гэта так. То бок, гэта не можа быць маштабнае нейкае ўяўленне ў інстаграме, гэта сапраўды так. Я не магла датэлефанавацца да сваіх бацькоў у Менску, не магла дапісацца да сваіх сяброў. І вось 9-10-е, як бы трэба выказацца, трэба падтрымаць, але ў мяне два дні быў стан «куды я лезу». Па-першае, я прапусціла ўсе, а, па-другое, я нічога не разумею ў палітыцы.

Але тут ужо не палітыка пачынаецца. Да мяне прыйшло ўсведамленне таго, што гэта не палітыка, а проста генацыд, гэта тэрор супраць свайго народа, гэта злачынства дзеецца на вуліцах майго горада. І напраўду першы свой допіс я апублікавала са словамі: «Ну, пагналі!». Таму што разумела, што калі я пачынаю, то я ўжо не спынюся казаць, выказвацца. І разумела, вядома, што ў нашай краіне, у прынцыпе, і людзі, і самі спартоўцы прывыклі, што яны нікуды не лезуць: «Мы займаемся спортам, мы спартоўцы і гэтак далей». Менавіта ў 2020 годзе я зразумела, што не толькі спартоўка, але і грамадзянка Рэспублікі Беларусь. Я напраўду гэта нарэшце адчула. У 35 гадоў, але лепш позна, чым ніколі.

- Калі вы з Турцыі, дзе гуляеце, працуеце, цяпер там знаходзіцеся, назіралі за пратэстамі ў Беларусі ў інтэрнэце, тэлеграме, чаго было больш, калі вы гэта ўсё бачылі: болю ці гонару?

- Было вельмі балюча глядзець на выбухі, глядзець на кроў людзей. Калі (У мяне цяпер нават мурашкі па скуры) людзі ў майках, шортах летам увечары выходзяць на вуліцы сваіх гарадоў і ў іх страляюць - гэта было вельмі страшна. Потым ішла такая хваля ўсіх гэтых мітынгаў па нядзелях. Я нават тут у Турцыі атрымлівала такі зарад энэргіі, мяне гэта так натхняла! Потым генацыд прадоўжыўся. Людзі, якія выйшлі з Акрэсціна пасля 9-10 жніўня, пачалі расказваць свае гісторыі. Зноў эмацыйная яма. Я падтрымліваю праект «Аўгуст 2020» і мне там трэба было выбраць гісторыю, зачытаць, каб людзі ведалі, што праходзіла з іх суграмадзянамі ў жніўні.

Каб выбраць, мне давялося прачытаць блізу 30 гісторый. Яўген, я раўла, я не магла спыніцца. Наогул, я потым плюнула, пальцам тыкнула і выбрала нейкую гісторыю:

«...Мы чулі, як хлопцаў выводзілі з камер, чулі, як іх б'юць, як яны крычаць, а потым, калі нас выводзілі на пабудову, я бачыла на сценах кроў...»

І вось цягам гэтага пошуку гісторыі я ўсвядоміла, што вось гэты ўвесь тэрор, гэтае абыходжанне з беларусамі як з быдлам, чынілі самі беларусы. Гэта, напэўна, для мяне адна з самых страшных рэчаў, бо ніхто не прыехаў з іншых краін, каб нас тэрарызаваць, забіваць і катаваць. Гэта рабілі самі беларусы. Для мяне гэта адна з самых страшных рэчаў, якія я ўсвядоміла.

- Але ж насамрэч рэжым Лукашэнкі не сёння і не ў 2020 годзе стаў такім. Палітычныя забойствы, рэпрэсіі, пераслед доўжыліся шмат гадоў. Як даўно вас асабіста стала не задавальняць гэтая сітуацыя?

- Я жыла спакойна ў сваім доміку. І нават у пачатку лета 2020 года, дакладней нават сказаць, па заканчэнні свайго мінулага сезону, я пастанавіла, што не буду пасля баскетбольнай кар'еры заставацца жыць у Беларусі. Я яшчэ не магла вызначыць, ці заставацца ў Турцыі ці ў нейкай еўрапейскай краіне, але было ўсведамленне, што я не хачу жыць у Беларусі. Адштурхоўвалася ад адчування. Усё жыццё я ў Менску, жыву ў Заводскім раёне, люблю гэты раён, але не бачу тут шчаслівых людзей. Калі я вучылася ў школе, мне было страшна вяртацца позна ўначы, мне дагэтуль часам страшна. Я не ведала, што рабіць у Беларусі, я не хацела тут заставацца, бо для мяне асабіста гэта было нейкай дэпрэсіяй. І адны нешчаслівыя людзі вакол мяне.

Ужо 7 гадоў я гуляю ў Турцыі. Больш багатая краіна ці менш багатая — мне гэта ўсё адно. Але людзі тут у Турцыі нашмат больш шчаслівыя, чым беларусы ў Беларусі. І гэтая розніца для мяне вельмі моцна адчувалася. Сваёй сям'і я сказала, што пасля баскетбола не хачу жыць у тут.

Але гэтым летам (зноў жа, вельмі значнае для мяне лета, як і для многіх) я зразумела, што нідзе, акрамя Беларусі, я не хачу быць на ПМЖ. Раней было адчуванне, што тут усё адно нічога нельга змяніць. Але падзеі паказалі, што вельмі шмат людзей хочуць жыць у гэтай краіне і хочуць змяніць яе да лепшага. І я проста хачу далучыцца да іх. Не ведаю як, але хачу рабіць жыццё ў сваёй краіне лепшым, чым яно ёсць цяпер. І хачу быць актыўнай удзельніцай гэтай грамадзянскай супольнасці.

- Раней вы ў інтэрв'ю казалі, што раней ніколі не хадзілі на выбары. Чаму?

- Я ніколі не меркавала, што мой голас нешта зменіць. Цяпер усе ўсё па-іншаму. І калі ёсць магчымасць, дзесьці я буду актыўна браць удзел, буду галасаваць - гэта выбары прэзідэнта ці нешта мясцовае, лакальнае - я ўжо проста так не прайду побач і буду часткай гэтага. Таму што цяпер усвядоміла і ўважаю, што мой голас можа нешта змяніць. Таму што нас мільёны.

- Цяпер можна быць па-за палітыкай? Над сутычкай, як кажуць некаторыя?

- Не думаю. Толькі калі вы зачыніліся і сядзіце ў нейкім цёмным памяшканні. І то могуць уварвацца. Ведаеце, калі быў пачатак каранавіруса, вакол мяне ніхто не хварэў. З маіх знаёмых ніхто не хварэў. І мне здавалася, што гэта недзе там. Я была ўжо ў Турцыі, калі пачаўся каранавірус, і мне здавалася, што гэта мяне не закране. Але цяпер практычна ўсе мае знаёмыя, сябры, знаёмых перахварэлі або хварэюць. Таксама самае і «па-за палітыкай». А можа быць вас цяпер гэта і не закране, але, хутчэй за ўсё, ужо ваша кола закранула, кола вашага кола дакладна закранула. І нарэшце гэта закране вас.

- Як вашы калегі адрэагавалі на ваш сыход з нацыянальнай каманды?

— Ніяк. Я напісала у чат нацыянальнай каманды: «Усім прывітанне! Я хачу вам паведаміць гэта асабіста, каб вы не даведваліся з сацсетак. Я пастанавіла больш не ўдзельнічаць, не быць у нацыянальнай камандзе» Напісала: «Жыве Беларусь!» і выйшла з чата. Што там адбывалася ў чаце, я не ведаю, але цягам гэтага дня некалькі дзяўчынак мне даслалі паведамленні, словы падтрымкі. І таксама было некалькі чалавек з трэнерскага штаба. І ўсе, у прынцыпе. У тым чаце, напэўна, 30-35 чалавек. Даслалі паведамленні 8-9 чалавек. Ну, нармальна. Лепш чым нічога.

- Гадкае адчуванне?

— Не гадкае. Чаму яны павінны казаць штосьці мне, калі яны нічога не гавораць нават аб сітуацыі ў краіне? Можа быць, я ўжо ў іх асацыююся з нейкім праблемамі, і груба кажучы, каб...

— ...лепш абыйсці бокам.

— Так. Ёсць спартоўцы са Свабоднага аб'яднання, яны кажуць, што наўпрост адчуваецца, калі ты прыходзіш на трэніроўку, на манеж, дзе іншыя спартоўцы знаходзяцца, што на цябе глядзяць і баяцца да цябе падысці, бо, калі іх убачаць з табой, у іх могуць быць праблемы. Людзі нават гэтага баяцца.

- Вы нават напісалі даволі моцныя словы аб тым, што людзі, якія застаюцца, працуюць на прапаганду рэжыму.

- Для мяне гэта так, бо спорт - гэта прапаганда рэжыму ў нашай краіне. Нават летам афіцыйная Instagram-старонка Федэрацыі баскетбола зрабіла допіс у падтрымку цяперашняга прэзідэнта. Гэта было перад выбарамі. Гэта значыць, яны падмялі пад гэты допіс усіх гульцоў, усіх баскетбалістаў, усіх, хто звязаны з баскетболам. І атрымліваецца, што ад нашага імя зрабілі гэты допіс у падтрымку Лукашэнкі. Не тое, што не параіліся, але нават і не падумалі, што хтосьці са спартоўцаў можа быць супраць. Чым не прапаганда? Я не хачу быць часткай гэтага!

- У адным з інтэрв'ю вас спыталі: «Кацярына, калі ўсё зменіцца?» Вы сказалі: «2021 год». Вы да гэтага часу так мяркуеце?

— Я ўпэўненая. Вельмі шмат я бачу і нейкіх негатыўных, і нейкіх упадніцкіх настрояў у людзей, але мяне гэта не тычыцца. У мяне ёсць мэта, я бачу, ведаю чаго хачу. Я ўяўляю сабе свабодную Беларусь і калі цяпер нешта ідзе не паводле плану, калі нешта ідзе не так, як мы гэта планавалі - у гэтым жа няма нічога дрэннага. Галоўнае - гэта канчатковы вынік. І я ўпэўненая, што перамога будзе за намі. А тое, што цяпер камусьці цяжка, што пакуль незразумела, што рабіць і гэтак далей... Я думаю, што тых, каму зразумела, што рабіць і тых, хто ўсё адно вераць у перамогу, нашмат больш і мы абавязаныя, мы павінны падтрымаць тых, у каго трошкі ўпадніцкія настроі і хто пачынае сумнявацца. Таму што я не сумняваюся наогул ні на кроплю.

- Вы прадалі на аўкцыёне свой бронзавы медаль чэмпіянату Еўропы 2007 года. За 10 000 даляраў ён сышоў, так?

— Так, 10 100.

- А хто яго набыў? Што за гісторыя за гэтым стаіць?

- Яе набыў Хокім, я прозвішча не ўспомню цяпер. Ён грамадзянін Нямеччыны. У 1994 ці 1996 годзе прыязджаў у Менск, вучыўся ў нашым Політэхнічным і таксама дапамагаў будаваць лагер для чарнобыльскіх дзяцей дзесьці пад Менскам. У яго сям'я, двое дзяцей. Ён практычна кожны год прыязджае ў Менск, вяртаецца ў Беларусь да сваіх сяброў, паказаць сваім дзецям Беларусь. Таму што ён вельмі палюбіў нашу краіну, пасябраваў з беларусамі. І калі ўбачыў, што праходзіць аўкцыён, што баскетбалістка выставіла гэты медаль - наважыў такім спосабам падтрымаць беларускіх спартоўцаў і рэпрэсаваных і выкупіў гэты медаль.

Такія гісторыі натхняюць, людзі за мяжой, замежнікі салідарныя з намі, яны не застаюцца ў баку і дапамагаюць, як ім загадвае сэрца. Хокім казаў «У мяне быў вельмі вялікі запыт на тое, каб дапамагчы». І вось пры дапамозе гэтага аўкцыёну, пры дапамозе фонду спартыўнай салідарнасці, ён вось такім чынам выказаў сваю дапамогу нам.

- Гэтыя 10 000 даляраў на што пайшлі?

- Яны размяркоўваюцца Фондам спартыўнай салідарнасці. У нас некалькі спартоўцаў, якія рыхтуюцца да алімпіяд на стыпендыях, некалькі спартоўцаў, якія з'ехалі на зборы для падрыхтоўкі да Алімпіяды.

— Вы актыўна ўключыліся ў дзейнасць Свабоднага аб'яднання спартоўцаў, так? Чым там займаецеся? Як цяпер справы ідуць?

— У нас такі падзел: Фонд SOS (Спартовае аб'яднанне спартоўцаў). Мы атрымліваецца, як твар спартовы — твар пратэстаў. Удзельнічаем у розных ініцыятывах, нават праз сацсеткі падтрымліваем іншыя ініцыятывы. Спачатку пратэстаў мы запісвалі відэа, як бачым сітуацыю і тлумачылі, чаму гэта няправільна, чаму няправільна забіваць людзей, беларусаў. Мы - інфармацыйная падтрымка, каб людзі ведалі, што спартоўцы з народам.

- 113 спартоўцаў паводле палітычных матываў страцілі працу, 5 крымінальных спраў, блізу 50 чалавек былі затрыманыя. Можаце распавесці нейкую гісторыю, якая асабіста вас кранула?

— Безумоўна. Гэта гісторыя Лены Леўчанкі. Яе арыштавалі ў аэрапорце 30 верасня. Мне здаецца, я выйшла з трэніроўкі, адкрываю тэлефон і ўсюды інфармацыя пра тое, што Лену арыштавалі. Пішу сваім і пытаюся: «Што мы робім?» За некалькі дзён да таго, як яе арыштавалі, мы з ёй размаўлялі праз тэлефоне і яна кажа: «Слухай, у мяне не тое, што такое прадчуванне, але калі мяне арыштуюць, то ты павінна ўсім тэлефанаваць, ты павінна ўсім пісаць. Усім, хто мяне ведае. Трэба падымаць міжнародную хвалю». Усё ж Алену Леўчанку ведаюць у свеце, у Еўропе. Яна - баскетбольная зорка. Не бяру ў разлік, як яна выступала нават у нацыянальнай камандзе, як выступала ў розных чэмпіянатах розных краін, у Double NBA, яе ведаюць у свеце.

Таму такая ў мяне была місія. У першую ноч я проста залезла да Лены ў Instagram, убачыла, на каго яна падпісаная, і проста па спісе адсылала ўсім гэтым людзям паведамленне аб тым, што «Лена Леўчанка арыштаваная. Яе арыштавала дзяржава паводле палітычных матываў і нам трэба распаўсюдзіць гэтую інфармацыю». У яе нават Беёнсе была, я нават ёй напісала. Але яна чагосьці пакуль не адказала (смяецца).

— Яна прыедзе з канцэртам у вольную Беларусь.

— Вось. І потым праз некалькі дзён нарэшце адвакату ўдалося пагаварыць Ленай і на пытанне адваката: «Лена, што мы можам зрабіць?», словы Лены былі такія: «Раскажыце пра гэта ўсім, падымайце інфармацыйную хвалю». Што насамрэч мы і зрабілі. Гэта значыць, былі артыкулы ў The Washington Post, былі артыкулы ў The Guardian, гэта значыць, усюды, куды мы маглі - мы напісалі. Лена была навідавоку. І ў мяне такая лёгкая істэрыка была, у тым плане, што мы яшчэ можам зрабіць? Было незразумела, ці зрабілі мы ўжо досыць ці яшчэ штосьці трэба рабіць, яшчэ штосьці прыдумляць.

Памятаю, я тады наогул тры ночы не спала, такі стан быў. Вядома, і перажыванні, і эмоцыі, і злосць - увесь мікс. І адрэналіну было шмат, яшчэ былі гульні ў гэты момант. Я прыязджала на гульню і сядзела ў тэлефоне, нешта там рассылала. Іду гуляць - дваццаць хвілін адыграла, у перапынку вяртаюся ў распранальню, бяру тэлефон - правяраю, там яшчэ нейкая навіна. Іду ў душ, паплакала, выйшла на другую палову гуляць. І як бы і статыстыка была нармальная. Менавіта баскетбол, я думаю, мне дапамог неяк гэтую сітуацыю перажыць, у тым плане, што я хоць на 40 хвілін гульні адключалася.

- Што такое патрыятызм для вас?

— Гэта добрае пытанне. Вазьму паўзу, як Святлана Георгіеўна. Для мяне, напэўна, цяпер патрыятызм - гэта быць са сваім народам, быць з людзьмі, якія выбіраюць свабоду. Быць патрыётам сваёй краіны - гэта, напэўна, для мяне цяпер быць актыўнай удзельніцай усіх дзеянняў, усіх зменаў, якія адбываюцца ў краіне.

Цяпер, як патрыётка, для сваёй уласнай краіны я хачу толькі свабоды ад рэжыму, хачу, каб людзі перасталі баяцца выходзіць на вуліцу, бо там ходзяць узброеныя атрады і палююць. Мы змагаемся за свабоду сваёй краіны. Быць патрыётам - гэта змагацца за свабоду сваёй краіны.

- А што значыць быць беларусам? Вы гулялі і ў Кітаі, і ў Польшчы, і ў Турцыі цяпер. Чым беларус адрозніваецца ад іншых?

- У мяне шмат сяброў у розных нацыянальных камандах. І ў нейкі момант мы зайздросцілі сербскай камандзе, бо ты з ёй маеш стасункі, і ў іх усё завязанае, што «Сербія - мы адна краіна, мы адна каманда, мы адна нацыя». І я разумела, што ў нас, нават у нашай нацыянальнай камандзе такога няма, нейкага аб'яднання такога ўнутранага, нейкага вось такога гонару, што вось мы беларусы. Вядома, быў гонар у тым плане, што мы - беларусы, мы крутыя ў баскетболе, але вось, як нацыя, што мы беларусы, мы — крутыя, я гэтага ніколі не адчувала.

Але ўсё мяняецца. Быць беларусам для мяне - гэта цяпер быць часткай нацыі, якая хоча быць свабоднай, якая ў выніку будзе свабоднай. Як выявілася, мы звышкрэатыўныя, мы суперактыўныя, мы супершчаслівыя людзі. Зразумела, што калі ў Беларусі загінулі людзі, цяжка заставацца шчаслівым. Але калі паглядзець кожны марш - вы ўбачыце тысячы, тысячы шчаслівых людзей. Чаго я ніколі раней, за ўсё, напэўна, жыццё ў такой колькасці не бачыла. І быць беларусам - гэта быць часткай гэтага вялізнага, грандыёзнага камяка шчасця, энэргіі, падтрымкі, салідарнасці. Гэта для мяне цяпер быць беларусам.

— Вы аб смерці ўспомнілі. Напэўна, я думаю, Кацярына, вы чулі пасля смерці Рамана Бандарэнкі, у сацсетках, калі ўсплыла гутарка двух Дзмітрыеў, Шакуты і Баскава, людзей, звязаных са спортам. Вам было брыдка ад таго, што людзі з нібыта вашай сферы ў такім заменчаныя?

- Мне не было брыдка, што яны спартоўцы. Але я памятаю, як я слухала гэты запіс і мне хацелася яго выключыць, але я разумела, што я не магу, я павінна яго даслухаць, бо павінна ведаць, а што гэта наогул была за размова і гэтак далей. Ну так, было пачуццё агіды, вядома, проста да гэтых людзей. Я колькі гісторый чытала, што ў жніўні адбываліся людзьмі. І калі яны распавядалі, што ахова, міліцыя, АМАП, ГУБАЗіК, не ўважаюць нас за людзей, яны так абыходзіліся з арыштаванымі, як быццам арыштаваныя - гэта не людзі. У мяне вось дакладна такое ж адчуванне было ад гэтай размовы, што гэта не людзі. Ну, не могуць людзі спакойна штосьці абмяркоўваць, ведаючы, што, магчыма, яны былі датычныя да забойства. Сапраўды, гэта правільнае слова. Агіда была, калі я слухала вось гэты запіс.

— Не сакрэт, што для Лукашэнкі ўсё ж спорт заўсёды быў такой улюбёнай цацкай. Як вы думаеце, цяпер у рэжыму ёсць нейкая горыч, што тысячы спартоўцаў сказалі: «Не, мы не згодныя!»?

- Спадзяюся што ёсць, што яны гэта адчуваюць. Як яны кажуць: «Мы вас выгадавалі левай цыцкай, бюджэтныя грошы на вас марнавалі, там ледзь не выратавалі ад нейкага іншага жыцця». Мне ўвесь час так цікава, а чаму вы так кажаце? Мне здаецца, і я магу сказаць, што я вас таксама выгадавала, нейкіх там чыноўнікаў і гэтак далей, бо, забяспечваючы мяне, як спартоўку, як юную спартоўку, якая расце, расце і расце — вы робіце працу, за якую вам таксама плацяць. Атрымліваецца, вы кажаце, што мне плацяць заробак і вы мяне выгадавалі. Але, прабачце, вам таксама плацяць заробак — значыць, я вас выгадавала? Такая логіка.

Таму я спадзяюся, ім крыўдна. Яны так доўга і ўпэўнена думалі, што спартоўцы нямыя, што яны, які б тэрор ні адбываўся ў краіне, будуць на баку дзяржавы. Не ведаю, я, вядома, не спадзяюся, што ім цяпер крыўдна, што яны зразумелі, што гэта не ўсё так проста, як яны сабе прыдумалі.

Але, разумееце, гэта кантракт. У нас кантракт і яны мне плацяць заробак. А я аддаю свой час, сваё фізічнае здароўе, эмацыйнае здароўе. Я адпрацоўваю на 100 адсоткаў. То бок, гэта ўзаемнае пагадненне. І кожны раз, калі мне прылятае нешта накшталт «цябе дзяржава выгадавала, выкарміла» , то мне вельмі цікавыя гэтыя словы. Гэта яшчэ я не згадваю, што ўсе грошы, якія мне, груба кажучы, плацяць па кантракце - гэта грошы падаткааплатнікаў, народа. Гэта не нейкі чалавек у Міністэрстве дастаў з кішэні і заплаціў мне свае ўласныя грошы.

- У вас ёсць татуіроўка на руцэ. Напісана «немагчымае магчыма». Правільна?

- Усё дакладна.

- Паказаць можаце?

— Так. Вось на двух руках атрымліваецца: «немагчымае магчыма».

- Што зрабіць, каб стала магчымай перамога, стала магчымай свабода?

- Яўген, дзяўбці, працаваць над гэтым, супраціўляцца, нешта рабіць. Для мяне самае галоўнае - гэта не спыняцца. Таму што, калі чалавек спыняецца, калі рух спыняецца - спыняецца і жыццё. І вось не спыняцца - гэта самае галоўнае. Ведаеце, у мяне Instagram напэўна ўжо гадоў дзесяць ніколі не было перыяду, каб я кожны дзень нешта пасціла. Гэта значыць, цяпер гэта практычна яшчэ адна мая праца: быць датычным, быць актыўным удзельнікам, са сваёй аўдыторыяй дзяліцца інфармацыяй, якая тычыцца як бы і мяне, і спартыўнага грамадства, вяшчаць у гэтым плане, удзельнічаць у розных ініцыятывах, дапамагаць рэпрэсаваным і гэтак далей. Для мяне гэта значыць - не спыняцца. Гэта маленькія кавалачкі таго, з чаго складаецца «немагчымае магчыма».

Можа быць, цяпер мне, можа быць цяпер камусьці іншаму здаецца, што тое, што ён робіць — гэта глупства, гэта кропля ў моры. Але ад гэтых кропель будзе хваля. Гэта ўжо хваля. Нельга спыняцца. І калі не спыніцца, калі дагуляць да канца, да перамогі - немагчымае стане магчымым.

- Жыве Беларусь!

— Жыве Вечна!

Спампоўвайце і ўсталёўвайце мэсэнджар Telegram на свой смартфон або кампутар, падпісвайцеся (кнопка «Далучыцца») на канал «Хартыя-97».