28 верасня 2021, aўторак, 16:38
Сім сім, Хартыя 97!
Рубрыкі

Наталля Радзіна: Лукашэнка капае сабе магілу

21
Наталля Радзіна: Лукашэнка капае сабе магілу

Рабочыя лідары вядуць актыўную падрыхтоўку да ўсеагульнай беларускай забастоўкі.

Галоўная рэдактарка Charter97.org Наталля Радзіна адказала на пытанні журналіста Youtube-канала «Форум свабоднай Расеі» Данііла Канстанцінава.

Прыводзім вытрымкі з інтэрв'ю. Усё інтэрв'ю глядзіце на відэа.

- Год таму, у гэты самы час увесь свет назіраў з вялікай цікавасцю за тым, што адбываецца ў Беларусі. Прайшоў год з гэтых падзей і цяпер складваецца ўражанне, што пасля рэвалюцыйнага штурму наступіла зацішша, штыль. Як на твой погляд, гэта так і што наогул цяпер адбываецца ў Беларусі?

- Не, гэта не так, бо барацьба прадаўжаецца. У жніўні і верасні мінулага года мы назіралі першы этап беларускай рэвалюцыі. Беларусы прадаўжаюць ісці да свабоды. І як унутры краіны, так і за мяжой сёння прадаўжаюць праходзіць акцыі пратэсту. У Беларусі цяпер яны набылі больш партызанскі, падпольны характар. Але тым не менш, людзі не зміраюцца, прадаўжаюць змагацца. І цяпер ідзе актыўная падрыхтоўка да ўсеагульнай беларускай забастоўкі.

— Забастоўка. Я разумею, што вы больш арыентуецеся на польскі досвед? Я маю на ўвазе досвед «Салідарнасці» і яе дзеянні супраць камуністычнага рэжыму.

— У тым ліку на польскі досвед, на досвед «Салідарнасці». Адзінае адрозненне - цяпер пра гэта кажуць рабочыя лідары. У першую чаргу працоўных прадпрыемстваў заклікаюць рыхтавацца да страйку.

Што мае на ўвазе падрыхтоўка? Натуральна, неабходна сабраць пэўную колькасць сродкаў для таго, каб цягам месяца чалавек і ягоная сям'я ні ў чым не мелі патрэбу, у тым ліку гэта можа быць пэўны набор неабходных прадуктаў, а таксама грошы.

Асобны заклік гучыць да бізнэсоўцаў, да прадпрымальнікаў: проста закрыйце свае прадпрыемствы, ідзіце ў адпачынак. Кожны з вас можа гэта зрабіць. Не могуць рушыць услед ніякія санкцыі супраць вас у выпадку, калі вы гэта зробіце. Атрымліваецца такая двухбаковая тактыка: бізнэс сыходзіць у адпачынак, а працоўныя застаюцца дома.

— Справа ў тым, што летась мы ўжо чулі заклік да страйку. Гэты заклік гучаў з вуснаў Святланы Ціханоўскай, якая аднойчы абвясціла, што забастоўка будзе праводзіцца, і як мы ўбачылі, шырокамаштабнай забастоўкі так і не атрымалася. У чым адрозненне таго, што цяпер адбываецца?

- Вы, напэўна, маеце на ўвазе так званы «народны ўльтыматум». Але ён быў абвешчаны за месяц і, наколькі я ведаю, сур'ёзнай працы ў сувязі з гэтым ультыматумам праведзена не было.

Тут кардынальна іншая сітуацыя, бо падрыхтоўка ўжо ідзе некалькі месяцаў і яна будзе прадаўжацца. Тады было занадта мала часу, гэта была заўчасная ініцыятыва, такі фальстарт. Больш таго, не была праведзеная неабходная работа.

У гэтым жа выпадку страйк абвяшчаюць працоўныя лідары, людзі, якія ведаюць пра сітуацыю на сваіх прадпрыемствах, якія ведаюць, што рабіць, якія маюць людзей на кожным прадпрыемстве.

Больш за тое, цяпер мы маем санкцыі, якія вельмі істотным чынам паўплывалі на эканамічную сітуацыю ў краіне, у тым ліку і на працу прадпрыемстваў. Мы ведаем, што ўжо пайшлі скарачэнні рабочых, пачаліся скарачэнні заробкаў. Сур'ёзныя праблемы адчуваюць прадпрыемствы і са збытам прадукцыі. Ужо не стае камплектуючых. Нават на «Беларуськаліі» цяпер частку рабочых адправілі на 2/3 рабочай стаўкі. Я ведаю, што гэта як снежны ком, ён будзе нарастаць, гэтыя праблемы будуць сур'ёзна пагаршацца.

— Як забастоўка наогул уплывае на рэжым? Дзе сувязь паміж дзеяннямі страйкоўцаў і дзеяннямі рэжыму?

- У першую чаргу, гэта ўплывае на ўсю эканоміку. Калі спыняецца прадпрыемствы, адпаведна, перарываюцца ўсе гандлёвыя ланцужкі, увесь вытворчы цыкл, пачынаюцца праблемы з усімі дамовамі на пастаўку прадукцыі. І гэта безумоўна паўплывае.

Трэба сказаць яшчэ, што ўлады не ў стане звольніць, напрыклад, у выпадку страйку ўсіх рабочых, бо не будзе каму працаваць. Рабочы - гэта спецыяліст. І замяніць спецыяліста на прадпрыемстве — гэта не такая простая справа, як здаецца.

Напрыклад, летась, калі ўлады спрабавалі праз пратэсты на заводах звальняць рабочых і на іх месца прысылалі так званых штрэйкбрэхераў, тут жа ўзнікалі праблемы. У тым ліку, рабочы на адным з прадпрыемстваў проста загінуў, бо ён не ведаў і не разумеў, як працуе гэта абсталяванне.

Таму гэта не такая простая сітуацыя. Страйк - гэта рэальны крок, гэта рэальнае дзеянне, якое можа паўплываць на рэжым. А ўжо ўслед за забастоўкамі могуць паўстаць, і я перакананая, узнікнуць новыя пратэсты.

— Ну, а, дапусцім, Расея не можа ў гэтым выпадку выбавіць рэжым Лукашэнкі? Скажам, падрыхтаваць нейкую колькасць кадраў і выслаць?

- Не думаю. Яны могуць, вядома, паслаць прапагандыстаў на беларускую тэлевізію, як яны гэта зрабілі ў жніўні мінулага года, калі журналісты БТ сталі масава сыходзіць. Але яны не ў стане замяніць такую колькасць рабочых на беларускіх прадпрыемствах, бо трэба ведаць і спецыфіку вытворчасці, і абсталяванне. Я не думаю, гэта не рэальна.

- Калі мы гаворым аб эканамічнай сітуацыі ў Беларусі: ужо ўведзеныя санкцыі. Яны неяк працуюць? Раскажы, калі ласка, што гэта за санкцыі і як яны ўплываюць?

- Уведзеныя нарэшце эканамічныя санкцыі супраць рэжыму Лукашэнкі. Мы гэтага дамагаліся шмат гадоў. І на шчасце, нарэшце яны ўведзеныя.

Вядома, трэба было іх уводзіць яшчэ раней. Мы казалі пра тое, што менавіта санкцыі эканамічнага характару ў верасні-кастрычніку маглі б спыніць рэжым, і не было б такой колькасці людзей сёння ў турмах, і не было б такіх рэпрэсій.

На шчасце, яны былі ўведзеныя ўжо ў траўні, і гэта адбылося пасля таго, як Лукашэнка захапіў самалёт. Цяпер мы маем санкцыі супраць нафтаперапрацоўкі, супраць «Беларуськалію», супраць шэрагу лукашэнкаўскіх алігархаў. На жаль, цяпер яны не працуюць цалкам, бо прадаўжаюць дзейнічаць некаторыя кантракты, якія былі падпісаныя да моманту ўвядзення санкцый. Таксама былі ўведзеныя санкцыі супраць той наменклатуры тавараў, якія не вырабляе той жа «Беларуськалій».

Але гэта тыя памылкі, якія, я спадзяюся, будуць выпраўленыя. І калі эканамічныя санкцыі пачнуць працаваць напоўніцу — рэжыму Лукашэнкі будзе нанесены скрышальны ўдар. Але нават у тым выглядзе, у якім яны існуюць цяпер, санкцыі істотна ўжо ўдарылі па рэжыме, мы бачым гэта з істэрык Лукашэнкі, мы бачым гэта па той гібрыднай вайне, якую ён сёння зладзіў супраць Літвы, Латвіі і Польшчы, засылаючы эмігрантаў у гэтыя краіны. Але ў выніку ён справакаваў новую хвалю санкцый супраць сябе. Таму што сёння і Літва, і Польшча, і Латвія намагаюць на ўвядзенні новых санкцый супраць рэжыму Лукашэнкі, і мы ведаем, што яны будуць уведзеныя як толькі скончацца ў Еўропе вакацыі.

— Ты згадала аб міграцыйным крызісе, які фактычна справакаваў Лукашэнка. Але мы пра гэта ведаем адсюль, па гэты бок памежнай загароды. Мы бачым, што адбываецца тут. А ці вядома табе, як наогул арганізоўваецца гэты міграцыйны крызіс там унутры?

- Акурат цэнтр «Дасье» правёў расследаванне. І яны распавялі пра тое, што беларускае дзяржаўнае прадпрыемства «Цэнтркурорт» запрашае ў Беларусь людзей з Ірака, Афганістана, якія прыязджаюць афіцыйна ў Беларусь, прылятаюць — у нас ёсць наўпроставыя рэйсы. Прылятаюць у Менск, а далей ужо, мяркуючы з тых відэа, якія здымалі ў тым ліку і літоўскія памежнікі, і блогеры, людзей прывозяць проста да мяжы, беларускія памежнікі іх высаджваюць і адпраўляюць у Літву.

- А цяпер гэта ўсё прадаўжаецца ці ўжо заціхла?

- Цяпер гэта прадаўжаецца, часам заціхае, але ўчора даслоўна зноў 150 мігрантаў спрабавалі трапіць у Літву з тэрыторыі Беларусі. Потым зноў жа трэба разумець, што, акрамя звычайных простых падманутых людзей, сярод гэтых мігрантаў, якія адпраўляюцца з Беларусі ў Еўропу, ёсць і прадстаўнікі тэрарыстычных арганізацый.

- А што цяпер адбываецца ўнутры самой Беларусі?

- Справа ў тым, што цяпер усякая палітычная ці грамадская структура ў Беларусі знаходзіцца фактычна пад забаронай.

У гэтым выпадку проста людзі вымушаныя працаваць падпольна. Плюс сёння сфармаваныя цэнтры за мяжой, якія ўжо працуюць адкрыта, не толькі з міжнароднымі структурамі, але працуюць з беларусамі.

Працягваюць дзейнічаць у тым ліку і так званыя беларускія двары - гэта такая наша з'ява, калі людзі аб'ядноўваліся дварамі і праводзілі акцыі, выходзілі разам на маршы. Я ведаю, што гэтыя людзі таксама прадаўжаюць дзейнічаць, прадаўжаюць працаваць, але, вядома ж, цяпер выключна ў падполлі.

- Я так разумею сэнс у гэтых акцыях - гэта распыленне сіл міліцыі.

- Вядома ж. Я калі бачу гэтыя акцыі, уяўляю, колькі сіл было задзейнічана для таго, каб прыбраць нават тыя ж бел-чырвона-белыя сцягі, якія людзі вешаюць высока, нават на электрычных дратах або высока на дрэвах. Гэта значыць, прыцягваецца і міліцыя, і МНС. Таму марнуецца на гэта велізарная колькасць сродкаў.

І ў Менску патрулюе велізарная колькасць сёння міліцыі. Калі раней яны хадзілі па двое, па трое, то цяпер яны ўжо ходзяць па шасцёра. Уявіце, якія павінны быць заробкі, колькі сродкаў на гэта марнуецца. А рэжым Лукашэнкі і так адчувае сур'ёзныя эканамічныя праблемы. Таму гэты страх высільвае яго яшчэ больш. Увесь гэты тэрор, які ён чыніць, б'е па яму ж самому. Разумееце?

- А бюджэт даводзіцца павялічваць, як я разумею?

- Вядома ж. Безумоўна гэта ўсё патрабуе велізарнай колькасці грошай, якіх сёння ў Лукашэнкі няма, якія сёння яму не дае ў тым ліку і Расея, заходнія крэдыты для яго закрытыя, замежная запазычанасць велізарная.

Сітуацыя ў краіне ў гэтым плане катастрафічная, бо заробкі прадаўжаюць падаць. У рэгіёнах заробкі, я глядзела нядаўна прапановы, па 100 даляраў. Гэта заробкі ў рэгіёне. Пры тым, што ўзровень коштаў супастаўны з літоўскім, а шэраг тавараў, напрыклад, у той жа Польшчы таннейшы, чым у Беларусі.

- У пэўным сэнсе атрымліваецца, што Лукашэнка сам сабе капае магілу. Гэтыя жудасныя разгоны, нелегітымнасць выбараў, пасадка самалёта, пагроза перапынення расейска-еўрапейскага транзіту і да таго падобнае. Атрымліваецца, што ён робіць усё, каб наблізіць свой канец.

- Вось гэта праўда. Ён сам сабе капае магілу.

- Гэта значыць, гэта сведчыць аб тым, што ён не цалкам адэкватна ўспрымае рэальнасць?

- Ён ніколі адэкватна не ўспрымаў рэальнасць, а 2020 год канчаткова пахіснуў яго і без таго не вельмі здаровую псіхіку. І цяпер ён сапраўды робіць усё для таго, каб паскорыць сваё падзенне. І мяне гэта вельмі радуе.

Спампоўвайце і ўсталёўвайце мэсэнджар Telegram на свой смартфон або кампутар, падпісвайцеся (кнопка «Далучыцца») на канал «Хартыя-97».