«Спачатку я была ў шоку, потым пабегла праз лес напрасткі»

Беларусы – пра тое, як перажылі напад мядзведзяў.

У Беларусі ідзе дыскусія аб тым, ці трэба дазволіць паляванне на чырвонакніжных мядзведзяў: зоаабаронцы супраць, многія паляўнічыя, а таксама тыя, на каго напалі мядзведзі, прытрымліваюцца іншага пункту гледжання. Журналісты паразмаўлялі з беларусамі, якія перажылі напад драпежніка.

На жыхарку аграгарадка Слабада Лепельскага раёна Любоў Рудзік мядзведзь напаў 28 чэрвеня 2019 года.

- Я пайшла ў грыбы, збірала лісічкі і нават не думала, што кагосьці сустрэчу. Я пражыла тут усё жыццё, хадзіла ў гэты лес, які практычна побач з дарогай, і ніколі такога не было, - распавяла суразмоўніца.

Паводле ейных слоў, мядзведзіца з трыма медзведзянятамі ўзнікла перад ёй раптоўна.

- Падымаю вочы, і метры за тры ад мяне ідзе мядзведзіца з трыма медзведзянятамі. Што рабіць? Уцякаць кудысьці бессэнсоўна. Спынілася, спалохалася так, што анямела спачатку, — патлумачыла Любоў Іванаўна.

Але жанчына паспела павярнуцца спінай да звера, які ўжо стаў на заднія лапы і падняў пярэднія, каб нападаць.

— Убачыла ўзнятыя лапы з кіпцюрамі і разяўленую пашчу. Яна мяне паваліла на зямлю, пачала кусаць за плячо, дзерці рукі, ногі, ляжала на мне, - успамінае жанчына.

Любоз Іванаўна мяркуе, што, калі б яна не апамяталася і не стала крычаць, то мядзведзіца б яе загрызла.

- Я пачала крычаць. І крычала так, што, відаць, чулі ў вёсцы. Медзведзяняты спалохаліся і пабеглі, за імі пабегла і мядзведзіца. Калі б яны не спалохаліся майго крыку, я б ужо з вамі не размаўляла, - сказала яна.

Цяпер ужо, расказваючы сваю гісторыю, Любоў усміхаецца і жартуе, але паўтарае, што было вельмі страшна.

Жанчына ўспамінае: калі паднялася з зямлі, убачыла, што з пляча ідзе кроў.

- Спачатку я была ў шоку. Потым пабегла праз лес наўпрост - да дарогі, да дома. І калі зайшла ў пакой, толькі тады мяне пачало трэсці. Я ўсвядоміла, што была за хвілю ад смерці, - кажа жанчына.

Са слоў жанчыны, яна прыйшла да суседкі, тая ёй заклеіла плячо пластырам, сын, які прыехаў да гэтага часу з Лепеля, адвёз Любоў у лякарню.

- Там мне надалі дапамогу, потым рабілі прышчэпкі, ставілі кропельніцы. Праляжала ў шпіталі тыдзень. Нікому не пажадаю перажыць тое, што перажыла тады я, нават ворагу. Сустрэча з мядзведзем у лесе - гэта шок, - дадала жанчына.

Яна расказала, што пасля яе выпадку мясцовыя жыхары доўга не хадзілі ў гэты лес: баяліся сустрэць мядзведзяў.

«Гляджу: з лесу выскокваеце калматая пачвара»

Яшчэ адну «мядзведжую» гісторыю, якая магла скончыцца трагедыяй, распавёў мянчук Яўген, які захапляецца паляваннем.

Мінула ўжо некалькі гадоў, але ён добра памятае тую сустрэчу з мядзведзем. Паводле ягоных слоў, усё адбылося падчас загоннага палявання на аленя ў Лагойскім раёне, на якое мужчына адправіўся з двума паляўнічымі сабакамі.

- Адзін з сабак замоўк, я пайшоў па навігатары паглядзець, што здарылася. У другім баку пачаў брахаць другі сабака. Гляджу: з лесу выскоквае калматая пачвара, але не кабан. І кідаецца на мяне, - распавёў Яўген.

Паводле ягоных слоў, гэта быў дарослы, дастаткова вялізны мядзведзь.

- У адкрытым раўндзе я застаўся жывы, - жартуе ён, хоць тады яму было не да жартаў. - У той момант я падумаў, што прыйшла мая апошняя хвіліна. Усё жыццё пранеслася перад вачыма, час спыніўся.

Са слоў Яўгена, яго выратавала тое, што не вельмі далёка былі іншыя паляўнічыя, а таксама брахалі сабакі.

- Яны спудзілі звера, ён саскочыў з мяне і паімчаў у глыб лесу. Нейкім чынам удалося пазбегнуць смерці. Той дзень, 24 лістапада, я лічу другім днём нараджэння, - сказаў мужчына.

Пасля сутычкі з мядзведзем Яўгена даставілі ў 10-ю клінічную лякарню.

- Зашывалі мяне ў шэсць рук. Кіпцюры ў мядзведзя вялікія, таму раны былі сур'ёзныя. Ды і рука была зламаная: мядзведзь пракусіў руку і зламаў зубамі костку. Ад больш сур'ёзных траўмаў, ад смерці мяне яшчэ выратавала тое, што былі маразы, адзеты я быў цёпла, - падзяліўся мянчук.

Нагадаем, мядзведзяў сёлета пачалі часта заўважаць паблізу ад чалавечага жылля практычна па ўсёй Беларусі, нават зусім побач з Менскам. Так, у пачатку жніўня некалькі мядзведзяў выйшлі да людзей з лесу каля Ждановічаў, а ў Нелідовічах нехта бурай лапай знішчыў пчальнік. Бачылі мядзведзя пад Шабанамі, а таксама паблізу Бараўлян і вёскі Мар'яліва.

Часта мядзведзі сустракаюцца і ў іншых рэгіёнах - то блукаюць пад Быхавам, то бегаюць уздоўж трас на Аршаншчыне або перасоўваюцца па ўзбочыне пад Лідай.

Таварыства паляўнічых і рыбаловаў намагае на пачатку адстрэлу мядзведзяў, якія зараз занесеныя ў Чырвоную кнігу, але навукоўцы не спяшаюцца з гэтым згаджацца.

Беларускіх мядзведзяў спецыялісты разглядаюць як не дужа агрэсіўных у дачыненні да людзей. Напрыклад, пяць гадоў таму пад Віцебскам мядзведзь надумаў напасці толькі пасля таго, як яго пагладзілі і вынеслі варэнне.