Колькі зарабляюць і выдаткоўваюць беларусы, палякі і літоўцы

Высновы не самыя прыемныя для нас.

Беларуская прапаганда штораз прапаведуе тое, што ў еўрапейскіх краінах людзі ці ледзь не галадаюць. Напрыклад, нядаўна заявілі, што «ўсё больш людзей у Польшчы не могуць дазволіць сабе гарачае харчаванне і недаядаюць». Наколькі абгрунтаваная такая заклапочанасць узроўнем жыцця суседзяў і як на іхнім фоне жывуць беларусы? Каб адказаць на гэтае пытанне, «Зеркало» паглядзела на даходы, выдаткі і ўзровень беднасці ў Беларусі, Літве і Польшчы.

Якія заробкі ў трох краінах

У Беларусі ў жніўні сярэдні заробак да выплаты падаткаў склаў 1 962,4 рублі. Гэта на 15,1% больш, чым у тым жа месяцы 2022 года.

У Літве ў жніўні гэтага года сярэдні заробак павялічыўся на 11,7% да таго ж леташняга перыяду і склаў 2 017,2 еўра (6 904 рублі курсам Нацбанку Беларусі на 1 жніўня).

У верасні гэтага года сярэдні заробак у Польшчы склаў 7 379,88 злотага (5 799,5 рубля курсам на 1 верасня).

Як размяркоўваюцца выдаткі

Няправільна было б параўноўваць толькі даходы жыхароў трох краін. Бо ўзровень жыцця і кошты ў іх адрозніваюцца. Таму мы суаднеслі і выдаткі. Каб зрабіць гэта больш карэктна і выкарыстоўваць звесткі, сабраныя паводле адной і той жа методыкі, мы звярнуліся да рэсурса Numbeo.

Параўнанні па трох краінах мы правялі пры дапамозе звестак, якія збіраюцца праектам Numbeo. Звесткі па кожнай краіне, пададзеныя рэсурсам, заснаваныя на запісах добраахвотнікаў з розных гарадоў. Апошні раз звесткі абнаўляліся ў кастрычніку гэтага года. Па Беларусі за апошнія 12 месяцаў было сабрана 2890 звестак ад 271 удзельніка, па Літве - 4258 звестак ад 544 удзельнікаў, па Польшчы - 21 804 запісы ад 2252 удзельнікаў.

Са звестак, якія прыводзіць рэсурс, бачна, што агулам у беларусаў меншую долю выдаткаў, чым у суседзяў, складаюць выдаткі на камунальныя паслугі (у гэтым выпадку яны ўключаюць таксама выдаткі на мабільную сувязь і інтэрнэт) і на арэнду жылля.

Розніца долі выдаткаў на камунальныя, інтэрнэт і сувязь даходзіць да двух разоў. Пры гэтым сярэдні кошт ЖКП у нашай краіне амаль у 4 разы ніжэйшы, чым у Літве, і ў 4,7 разоў меншы, чым у Польшчы.

Як выявілася, у грамадзян усіх трох краін самая вялікая доля выдаткаў - прадукты харчавання. Праўда, у палякаў яны амаль параўнальныя з выдаткамі на арэнду жылля. Але беларусы на ежу аддаюць самую вялікую долю ад усіх выдаткаў у параўнанні з суседзямі. З гэтага можна зрабіць пэўную выснову. Як вынікае з закону статыстыка Эрнэста Энгеля, адносная доля выдаткаў на харчаванне ў агульных спажывецкіх выдатках памяншаецца па меры павелічэння даходу. Гэта значыць, чым бяднейшы чалавек ці сям'я, тым большая доля іх выдаткаў прыпадае на ежу. Іншымі словамі, той факт, што беларусы выдаткоўваюць на ежу большы адсотак ад усіх выдаткаў, указвае на тое, што агулам мы бяднейшыя, чым жыхары суседніх краін.

Характэрна, што больш высокая доля выдаткаў у параўнанні з Літвой і Польшчай у нас у групе «транспарт», куды ўключаны паліва, праязныя на грамадскі транспарт, таксоўкі, а таксама кошт пакупкі новага аўто.

У той жа час аналітыкі праекта падкрэсліваюць, што агулам кошт жыцця ў Беларусі прыблізна на 42,3% ніжэйшы, чым у Літве. Пры гэтым у Польшчы ён на 12,8% ніжэйшы, чым у Літве.

Што з беднасцю

Парог рызыкі беднасці (аналаг беларускага бюджэту пражытковага мінімуму) у Літве абазначаны на ўзроўні даходу на аднаго чалавека 566 еўраў на месяц (1 969 рублёў курсам Нацбанку Беларусі на 19 кастрычніка), а на сям'ю з 4 чалавек - 1188 еўраў (4 132 рублі), вынікае са звестак нацыянальнага статыстычнага камітэта. Тамсама паказана, што за рысай беднасці знаходзіцца 2,7% ад агульнага насельніцтва.

У Беларусі нават пры тым, што рыса беднасці ў нас устаноўленая даволі нізкая, гэты паказчык вышэйшы, чым у Літве, — 3,6%. А бюджэт пражытковага мінімуму цяпер складае 364,4 рубля агулам на чалавека.

Выходзіць, што парог беднасці для мясцовага жыхара ў суседняй краіне ў 3,5 разы ніжэйшы за ўзровень сярэдняга заробку ў Літве, а ў Беларусі ён у 5,6 разы ніжэйшы за той жа паказчык. То бок, разрыў паміж сярэднестатыстычным беларусам і бедным у нас большы, чым у літоўцаў.

Наконт Польшчы ёсць звесткі за 2022 год, тады ў краіне беднасць складала 4,7% - гэта доля людзей, якія мелі ў сваім распараджэнні пражытковы мінімум або, паводле звестак на чацвёрты квартал мінулага года, не больш за 835 злотых на месяц (413,8 рубля курсам Нацбанку на 1 кастрычніка 2022 года).