ЗСУ пачалі аперацыю па ізаляцыі Крыму і поўдня

Гэта пачатак канца вайны?

Цяпер Сілы абароны Украіны, не прыцягваючы асаблівай увагі ў інфармацыйнай прасторы, праводзяць аперацыю па ізаляцыі Крыму і паўднёва-заходняга флангу фронту. У выпадку поспеху гэта можа прывесці да самаізаляцыі паўвострава і ператварэння яго з ваеннага плацдарма, месца «праекцыі сілы» дзяржавы-агрэсара Расіі, у непад’ёмную праблему для Крамля. Але гэта з’яўляецца толькі прамежкавай мэтай. Канчатковая мэта — ваеннае паражэнне ворага, праз якое той змяніў бы ультыматыўныя патрабаванні і быў бы больш схільны да кампрамісаў.

Калі ж казаць пра завяршэнне вайны, а не пра спыненне баявых дзеянняў, то відавочна, што расійска-ўкраінскі канфлікт можа зацягнуцца на дзесяцігоддзі. Бо Расія будзе і надалей лічыць сваімі чатыры вобласці Украіны плюс Крым, якія яна ўключыла ў сваю канстытуцыю. Таму ў найлепшым выпадку будзе мець месца мірнае суіснаванне двух дзяржаў, а ў найгоршым — перыядычныя абвастрэнні канфлікту.

Такую думку ў эксклюзіўным інтэрв’ю OBOZ.UA выказаў суадырэктар праграм знешняй палітыкі, каардынатар міжнародных праектаў Цэнтра Разумкова, ваенны эксперт Аляксей Мельнік.

– Аналітыкі выдання The Telegraph прыйшлі да высновы, што Украіна фактычна вярнулася да ідэі ізаляцыі Крыму, якая была адной з ключавых мэтаў контрнаступу 2023 года. У той жа час, паводле звестак руху «Атэш», акупантам даводзіцца згортваць свае сілы на Кінбурнскай касе праз недахоп паліва. Ці бачыце вы пэўныя прыкметы таго, што сітуацыя можа кардынальна змяніцца?

– Паважанае выданне, па сутнасці, паведамляе пра пэўныя відавочныя факты. У дадзеным выпадку Украіна не раскрывае дэталі або стратэгічныя мэты той аперацыі, якая цяпер ажыццяўляецца, што, дарэчы, з’яўляецца ключавым адрозненнем ад камунікацыі 2023 года. Але той масіў інфармацыі, які з’явіўся ў публічнай прасторы, сведчыць менавіта пра такую стратэгічную мэту. То-бок гаворка ідзе не толькі пра ізаляцыю Крымскага паўвострава, але і пра ізаляцыю паўднёва-заходняга флангу тэатра ваенных дзеянняў.

– Як вы бачыце перспектывы поўнай рэалізацыі гэтай мэты, якую сёння ставіць вышэйшае ваенна-палітычнае кіраўніцтва Украіны?

– Калі казаць пра тое, як я разумею гэтую канчатковую мэту аперацыі... Лічу, нават некарэктна называць яе канчатковай, хутчэй гэта прамежкавая мэта, бо ўсё ж такі канчатковай мэтай павінна быць нанесенне Расіі ваеннага паражэння. Я маю на ўвазе на дадзены момант не вызваленне тэрыторыі Украіны ў межах міжнародна прызнаных граніц — гэтая мэта пакуль занадта максімалісцкая і наўрад ці рэалістычная.

Але гэта павінна быць такое ваеннае паражэнне, якое падштурхнула б расійскае кіраўніцтва да змянення ультыматыўных пазіцый, да прыняцця кампрамісаў. Гэта тое, што на сёння выглядае амаль кансэнсусна — спыненне канфлікту па фактычнай лініі судакранання. Гэта мы ўсё кажам пра канчатковую мэту.

Калі ж казаць пра прамежкавую або дапаможную мэту, якая можа прывесці да гэтага стратэгічнага выніку, дык гэта самаізаляцыя Крымскага паўвострава як расійскага ваеннага плацдарма для падтрымкі паўднёвай групоўкі, для запуску з тэрыторыі Крыму «Шахедаў» або ракет па тэрыторыі Украіны, як хай і менш функцыянальнай, але ўсё ж базы Чарнаморскага флоту, то-бок ператварэнне Крыму ўжо не ў ваенны плацдарм, не ў плацдарм праекцыі сілы, а ў праблему, якая ў пэўны момант стане непад’ёмнай.

Вось гэта прамежкавая мэта, якая можа наблізіць нас да канчатковай стратэгічнай мэты.

– Вы сказалі пра самаізаляцыю Крыму як плацдарма. Калі гэта здарыцца, што гэта будзе азначаць з пункту гледжання вайны ў цэлым і вектара, у якім яна рухаецца сёння?

– Калі мы ацэньваем тую рыторыку, той інфармацыйны фон, які суправаджае расійска-ўкраінскую вайну, скажам, цягам апошніх паўгода, то ў траўні практычна аднадушна пачалі гучаць такія заявы. Хтосьці кажа пра наступ пералому, хтосьці — пра набліжэнне пераломнага моманту. Прэзідэнт Украіны ў сваім інтэрв’ю назваў гэта пачаткам канца вайны. Паколькі гэта ўжо гучыць з усіх бакоў, ствараецца ўражанне, што гэта не проста надзеі, пэўныя адчуванні, а нейкія індыкатары таго, што набліжаецца пераломны момант.

Пры гэтым трэба адзначыць, што і расійскі кіраўнік таксама кажа, што, на яго думку, паводле яго ацэнак, набліжаецца канец вайны. Праўда, і адзін, і другі бок сцвярджаюць, што іх высновы грунтуюцца на ацэнцы сітуацыі на полі бою.

Гэта сведчыць хутчэй пра рознагалоссі ў ацэнках і бачанні фармату завяршэння вайны, чым пра адзінства. Бо Пуцін лічыць — ці яму так дакладваюць, — што Расія, як ён выказваецца, наступае кожны божы дзень, хоць аб’ектыўныя факты сведчаць пра адваротнае.

Калі ўсе пра гэта гавораць, напэўна, для гэтага ёсць падставы, але адрозненне ў тым, што расійскі бок бачыць канец вайны інакш. Час ад часу яны намякаюць, што перагаворны працэс на паўзе, а армія спрабуе або будзе і далей спрабаваць дасягнуць сваіх мэтаў. Якія ў іх цяпер мэты? Найменш — захоп чатырох абласцей або прымушэнне Украіны здаць гэтыя вобласці — для іх гэта пэўны варыянт перамогі.

– Сапраўды, вельмі часта мы забываем, што Расія запісала ў сваю канстытуцыю не толькі дзве вобласці Украіны — Данецкую і Луганскую — і Крым, але таксама Запарожскую і Херсонскую. Ці лічыце вы, што яны будуць настойваць, прынамсі ў цяперашняй сітуацыі, на тым, каб вайна завяршылася менавіта здачай гэтых чатырох абласцей, а не толькі часткі Данецкай вобласці?

– Яны, вядома, будуць настойваць да апошняга. Але што такое «да апошняга»? Тут могуць быць розныя варыянты.

У свой час Расія кантралявала Херсон і амаль усю Херсонскую вобласць. Вядома, яны найперш паўсюль вывесілі плакаты «Расія тут назаўсёды». Магчыма, хтосьці ў гэта і паверыў, але аказалася, што давялося рабіць «жэст добрай волі».

Цяпер з’яўляецца пэўная інфармацыя пра барацьбу «крамлёўскіх вежаў» паміж сабой, пра тое, што яны разглядаюць розныя варыянты. Як найбольш верагодныя, найбольш дасягальныя патрабаванні, якія яны маглі б прадаць уласнаму народу як перамогу, разглядаецца захоп рэшткаў Данецкай вобласці.

Яны — або асабіста Пуцін — вераць, што змогуць зрабіць гэта ваенным шляхам. Ідэальна — прымусіць Украіну праз ціск Трампа добраахвотна выйсці з тых тэрыторый. І гэта было б значна прыемней для іх і лягчэй прадаць як перамогу.

А далей, калі спасылацца на гэтую так званую расійскую канстытуцыю, узнікае ўжо новая рэальнасць, калі Расія будзе лічыць тыя тэрыторыі акупаванымі Украінай. Гэта парадокс, але менавіта так яны гэта трактуюць. І вось вам канфлікт на дзесяцігоддзі наперад. Ёсць тэрытарыяльная спрэчка, і хто б што расіянам ні казаў, яны ўпэўненыя ў сваёй праўдзівасці. Гэты канфлікт, які ў найлепшым выпадку будзе мець форму мірнага суіснавання, а ў найгоршым — выклікаць перыядычныя абвастрэнні.

Таму перспектывы завяршэння вайны на сёння даволі туманныя, нягледзячы на смелыя заявы лідараў па абодва бакі ад лініі фронту.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com