«Час, калі мы вернем сваю незалежнасць, ужо блізка»
5- 25.03.2020, 9:52
- 8,343
![«Час, калі мы вернем сваю незалежнасць, ужо блізка»](https://i.c97.org/p/articles/2015/ai-158898-aux-head-20150708_flag_360.jpg)
Са святам, сябры!
102 гады таму была абвешчана незалежнасць Беларускай Народнай Рэспублікі, нагадвае прэсс-служба грамадзянскай кампаніі «Еўрапейская Беларусь».
Гістарычная падзея адбылося 25 красавіка 1918 года. У гэты дзень Рада Беларускай Народнай Рэспублікі прыняла ў Менску Трэцюю Устаўную грамату, у якой абвяшчалася поўная незалежнасць краіны. Упершыню ў гісторыі ў нашага народа з'явілася магчымасць стварыць уласную дзяржаву.
Ля вытокаў новай краіны стаялі маладыя беларусы - Язэп Варонка, Кастусь Езавітаў, Янка Серада - прадстаўнікі пакалення, выхаванага на ідэях нацыянальнага адраджэння, якое пачалося ў Беларусі ў першыя дзесяцігоддзі ХХ стагоддзя. Яны звязвалі надзею на здабыццё волі з Першай сусветнай вайной і Лютаўскай рэвалюцыяй у Расіі.
Сімваламі новай дзяржавы сталі герб «Пагоня» і бел-чырвона-белы сцяг.
Урад БНР прыкладаў нямала намаганняў для арганізацыі нацыянальных інстытутаў. Была прынята пастанова аб дзяржаўным статусе беларускай мовы, адкрываліся беларускія школы і гімназіі, культурна-асветніцкія таварыствы і тэатры, працавалі выдавецтвы, выходзілі беларускія газеты, пачалася праца па адкрыцці ў Менску нацыянальнага ўніверсітэта.
Незалежнасць нашай краіны прызналі шэраг еўрапейскіх дзяржаў.
З-за складанага ваенна-палітычнага становішча Рада БНР не змагла рэалізаваць ідэю дзяржаўнага суверэнітэту краіны. За кароткі тэрмін не атрымалася паспець сфармаваць войска і абараніць тэрыторыю дзяржавы ад наступу бальшавікоў з усходу і палякаў з захаду. Але савецкія ўлады ўбачылі, якой папулярнасцю карысталася ў беларусаў ідэя самастойнасці. Таму 1 студзеня 1919 году ў Смаленску была абвешчаная Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка Беларусь у тых межах, якія былі акрэсленыя ў статутных граматах БНР. Неўзабаве часткі Чырвонай Арміі занялі Менск і туды пераехала ўрад савецкай Беларусі. Рада БНР была вымушана эміграваць.
25 сакавіка 2018 году – лёсавызначальны дзень, які меў і іншыя наступствы, акрамя абвяшчэння бальшавікамі ССРБ. Мясцовыя беларускія ўлады паспелі стварыць структуры, якія на працягу дзесяцігоддзя вялі партызанскую барацьбу з камуністамі. Часта яна прымала пагрозлівыя для савецкіх уладаў формы - прыкладам гэтаму быў і Слуцкi збройны чын, і лакальныя паўстанні ў розных частках краіны.
Самае галоўнае – абвяшчэнне незалежнасці БНР стала прыкладам таго, як ў неспрыяльных умовах можна дабівацца немагчымага праз гераічныя ўчынкі і адказныя дзеянні. Яшчэ за год да падзеяў 25 сакавіка 1918 году вельмі мала хто мог уявіць, што ў беларусаў, няхай нават на кароткі час, з'явіцца свой урад і свая дзяржава.
Са святам, сябры. Час, калі мы вернем сваю незалежнасць, ужо блізка.