«Таксаваць лепш, чым апраўляцца ў рэйс на цяжкавіку ў Расею»

Беларускія дальнабойнікі пра санкцыі і планы на жыццё і працу.

Санкцыі ЕЗ, якія пачалі дзейнічаць з 9 красавіка і ўдарылі па беларускім рынку грузаперавозак, прымушаюць нервавацца не толькі ўладальнікаў бізнэсу, але і простых кіроўцаў. Дальнабойнікі падзяліліся з zerkalo.io думкамі аб тым, што яны думаюць аб сітуацыі, што будуць рабіць і куды пойдуць працаваць, калі праблема не будзе развязаная.

Берасцеец Ігар стаў дальнабойнікам зусім нядаўна - увосень мінулага года. Да гэтага мужчына ездзіў на маленькіх грузавіках унутры Беларусі, развозіў прадукты па крамах краіны.

- Не задавальняў заробак, 1500 рублёў былі «столлю». Уладкаваўся да маленькага беларускага возніка, у яго ўсяго чатыры фуры. Ездзіў у асноўным з Беларусі ў Польшчу і назад, адзін раз быў рэйс ва Украіну, - распавёў мужчына.

Заробак у новай кампаніі беларуса цешыў — мінімум ён складаў блізу 800 даляраў (прыблізна 2260 рублёў у пераліку) і даходзіў да 1300 даляраў (блізу 3680 рублёў. Але ўсё ж Ігар хацеў атрымліваць больш, а таму планаваў, што як толькі набярэцца досведу на беларускай фірме, потым пяройдзе працаваць да еўрапейскага возніка.

Дальнабойнік адзначыў, што першы час працаваць на новым кірунку яго задавальняла. Але ўсё змянілася пасля таго, як пачалася вайна ва Украіне. Як кажа Ігар, ён адчуваў на сабе негатыў з боку ўкраінскіх і еўрапейскіх калег, стаў заўважаць, што на мяжы польская мытня пачала занадта марудна афармляць іх, як спецыяльна. Потым дарогу да пункта пропуску перацялі ўкраінскія актывісты, якія патрабавалі, каб грузавікі з Беларусі і Расеі не прапускалі ўвогуле.

- Было прадчуванне, што нешта павінна здарыцца. Так і адбылося - прынялі санкцыі, якія спынілі нашу працу. Тады я знаходзіўся ў «калейцы» (чарзе на мяжы. - Заўв. рэд.) на польскай тэрыторыі: стаў там у мінулы чацвер і чакаў праезду ў Беларусь.

З расказаў Ігара, чарга з грузавікоў расцягнулася на некалькі кіламетраў. Кіроўца і сёння раніцай знаходзіўся ў «калейцы» перад тым жа пунктам пропуску «Кукурыкі». Мужчына прыкінуў, што заедзе на тэрыторыю для афармлення толькі да вечара. За тыдзень чакання ў чарзе ён гутарыў са сваімі калегамі праз тэлефон, слухаў іх выказванні па рацыі і прыйшоў да высновы, што «кіроўцы знаходзяцца ў разгубленасці, яны разумеюць, што могуць застацца без працы, не ведаюць, што рабіць і як утрымліваць свае сем'і».

- Вядома, мы пачакаем месяц-два развязання сітуацыі, а потым будзем шукаць іншую працу.

Дальнабойнік мяркуе, што правільнай будзе пастанова, калі фуры з еўрапейскімі нумарамі стануць запускаць у Беларусь толькі для таго, каб перачапіць груз да цягача з беларускімі нумарамі, каб той вёз яго далей.

- Усе мае калегі думаюць, куды ісці працаваць. Хтосьці мае намер ездзіць у бок Казахстана, Азіі. Але я думаю, што гэта не варыянт, бо стаўкі на перавозкі ўпадуць, а гэта адаб'ецца на нашым заробку. Ехаць на кадэнцыю ў Еўропу - таксама не, цяпер там шмат набегла бежанцаў з Украіны, гатовых працаваць за невялікія грошы.

Для сябе берасцеец ужо прыняў пастанову: ён будзе чакаць развязання сітуацыі максімум месяц, калі паляпшэння не адбудзецца, то ён зноў вернецца на перавозкі па Беларусі.

- Выбіраць не даводзіцца. У мяне сям'я, дзіцяці 13 гадоў, растэрміноўкі на два тэлефоны і крэдыт, які мы бралі з жонкай для таго, каб адрамантаваць кватэру, - рэзюмуе Ігар.

«Калі цябе накіроўваюць у Расею, гэта значыць, запалкі ў вочы і пайшоў»

Да 2020 года мянчук Іван (імя змененае. — Заўв. рэд.) быў «белым каўнерыкам» з вышэйшай адукацыяй і працаваў у дзяржканторы. Потым мужчыну з працы «папрасілі» праз яго грамадзянскую пазіцыю, якую ён не хаваў. Жыццё яго імкліва змянілася - мужчына пайшоў у міжнародныя аўтаперавозкі, стаў кіроўцам. Ён уладкаваўся ў «вялікую фірму», цяжкавікі якой ездзяць з расейскімі нумарамі.

- З канца лютага стаўленне да нас у Еўропе змянілася - на мытні спецыяльна нас трымаюць, працуюць павольна, паліцыя за ўсё штрафуе. Вярнуўся дадому ў сярэдзіне сакавіка і ў рэйс пакуль не паехаў - чакаю, што будзе далей, - распавёў Іван.

Кіраўніцтва кампаніі-возніка, у якой працуе беларус, кіроўцаў супакойвае і просіць не спяшацца і пачакаць са звальненнем, маўляў, яны працуюць над развязаннем праблемы.

- Але дальнабойнікі збіраюцца разбягацца, робяць код 95 (абавязковы сертыфікат, неабходны для працы кіроўцам у ЕЗ. - Заўвага. рэд.). Таму што не ўсе жадаюць ездзіць па Расеі і Азіі.

Іван кажа, што праца ў Расеі - гэта бесперапыннае парушэнне рэжымаў працы і адпачынку, да таго ж гэта паездкі ў вельмі цяжкія горныя рэгіёны. Пры гэтым стаўкі на перавозку невялікія.

- Людзі разумеюць, што калі цябе накіроўваюць у Расею - гэта значыць, што «запалкі ў вочы - і пайшоў». У выніку месяц ты не будзеш дома, заробак на рукі атрымаеш 1000-1500 рублёў. Не тыя грошы, за якія трэба сябе так катаваць.

Цяпер пытанне, куды ісці працаваць, для Івана і ягонай сям'і вельмі вострае. Мужчына наважыў, што пачакае яшчэ тыдні два. А калі сітуацыя за гэты час не палепшыцца, то ён паедзе ў Еўропу, каб адвучыцца там на код 95, а потым працаваць на кадэнцыі.

— Курсы каштуюць бязмала тысячу даляраў, іх трэба заплаціць са сваёй кішэні. Гэтыя грошы ў мяне ёсць, я збіраў, бо адчуваў, што нешта можа адбыцца. Спадзяюся, што праскочу ў Еўропу яшчэ са старой візай. Думаю, што працу знайду, даведваўся, што кіроўцы патрэбныя, фірмы гатовыя нас браць, цяпер падшукваю прымальныя варыянты.

Жонка менчука не супраць таго, каб муж ездзіў працаваць на кадэнцыю і некалькі месяцаў не быў дома, бо праца будзе добра аплачвацца - прыблізна 1800 еўраў (амаль 5540 рублёў) на месяц на рукі.

- Вядома, такія грошы можна атрымаць, калі працаваць нармальна - не піць, не паліць. Затое можна дазволіць сабе годны ўзровень жыцця. Да таго ж нам яшчэ трэба дапамагаць старэйшаму дзіцяці, яно вучыцца за мяжой.

«Таксаваць лепш, чым адпраўляцца ў рэйс на фуры ў Расею»

Аляксей (імя змененае. - Заўвага. рэд.) дагэтуль працуе дальнабойнікам і цяпер ён знаходзіцца ў рэйсе ў Еўропе. Пасля ўвядзення апошніх санкцыяў ЕЗ ён наважыў арганізаваць свой бізнэс.

- Гэтая сітуацыя, як чароўны пендэль цяпер для мяне, каб перавесці бізнэс у Польшчу. У мяне ёсць карта паляка. Найбліжэйшым часам паеду адкрываць ІП у Польшчу. Там тымі ж перавозкамі магу займацца.

Мужчына кажа, што нягледзячы на тое, што яму споўнілася пяцьдзесят гадоў, мяняць сваё жыццё ён не баіцца, думае, што з веданнем моў не прападзе. «Дзяцей гадаваць ужо не трэба - яны дарослыя і ўжо даўно пераехалі ў замежжа», - распавядае мужчына.

Аднак не ўсе дальнабойнікі наважылі застацца ў грузаперавозках. Напрыклад, Ягор з Фаніпаля паведаміў, што збіраецца вярнуцца ў службу таксі, дзе працаваў два гады таму, да таго як стаць кіроўцам-міжнароднікам.

- Таксаваў я ў Менску. Добра, што адлегласць ездзіць у сталіцу з дому дазваляе. Думаю, што ездзіць на таксоўцы людзі будуць заўсёды, нават цяпер, калі заробкі падаюць і ўсё даражэе. Так, зарабляць, напэўна, буду менш. Але таксаваць лепш, чым адпраўляцца ў рэйс на фуры ў Расею, - кажа мужчына.