РФ забараніла вывозіць з краіны бензін і дызель

Урад РФ увёў забарону праз дэфіцыт і рэкордны скачок коштаў.

Расейскія ўлады пастанавілі радыкальна адказаць на паліўны крызіс, які ахапіў краіну ўлетку і ўзмацніўся ў верасні. Пасля таго як аптовыя кошты бензіну ўзляцелі амаль удвая, дызель падаражэў на 40%, а рэгіёны сутыкнуліся з недахопам паліва ў разгар жніва, урад пастанавіў у прынцыпе забараніць вываз паліва за мяжу.

Забарона на экспарт бензіну і дызпаліва ўводзіцца неадкладна - з 21 верасня, вынікае з пастановы кабміна, якую падпісаў прэм'ер РФ Міхаіл Мішусцін. Выключэнне будзе зробленае толькі для паставак у краіны ЕАЭС, Абхазію і Паўднёвую Асецію, а таксама для кантрактаў, якія рэалізуюцца ў рамках міжурадавых пагадненняў.

Жорсткія захады сталі вынікам беспаспяховых перамоваў з нафтавымі кампаніямі, якія доўжыліся больш за месяц, ад якіх патрабавалі прадаваць больш паліва на біржы, каб патушыць «цэнавы пажар». З пачатку года да 18 верасня бензін АІ-92 у опце з 37,1 да 70,4 тысячы рублёў за тону; АІ-95 - з 43 да 75,5 тысячы рублёў за тону. Цэны дызеля сталі імкліва расці з пачатку ліпеня - з 51,9 да 73,7 тысячы рублёў за тону ў сярэдзіне верасня.

Да пачатку восені салярка і бензін пачалі знікаць з заправак у паўднёвых рэгіёнах: Краснадарскім краі, Адыгеі, Астраханскай і Самарскай абласцях, Стаўраполлі. І 6 верасня трывогу публічна забіў кіраўнік Мінсельгаса Дзмітрый Патрушаў. «Будзе катастрофа», - папярэдзіў ён: аграрыі сутыкнуліся з недахопам паліва і гаруча-змазачных матэрыялаў, у выніку ўзнікла пагроза зрыву ўборачнай кампаніі і сяўбы азімых.

Старшыня Асацыяцыі фермерскіх гаспадарак і сельгаскааператываў Стаўрапольскага краю Сяргей Калеснікаў і зусім прыстрашыў бунтам. «Людзі гатовыя перакрываць дарогі», — заявіў ён. На значны рост кошту паліва і дэфіцыт ГЗМ наклалася падзенне коштаў зерня, якое ўдарыла па эканоміцы аграрных гаспадарак.

Улады прыстрашылі ўвесці квоты на экспарт, але гэта не дапамагло: да сярэдзіны верасня крызіс дабраўся да цэнтральнай Расеі: дэфіцыт дызеля ўзнік на АЗС у Ліпецку, Чувашыі, Татарстане і Марый Эл, а на адной з заправак у Туле бензін сталі прадаваць толькі юрыдычным асобам і па талонах.

Улады абвінавацілі ў тым, што адбываецца, «шэрых экспарцёраў», якія купляюць паліва ўнутранымі, субсідаванымі коштамі, а затым вывозяць за мяжу за валюту. Апытаныя Reuters трэйдары заявілі, што дэфіцыт штучна ствараецца нафтавымі кампаніямі. У іх ёсць запасы ў аб'ёме 2 млн тон бензіну і 3 млн тон дызеля, сцвярджалі ўдзельнікі рынку, але расставацца з аб'ёмамі нафтавікі не спяшаюцца, бо высокія цэны кампенсуюць ім памяншэнне субсідый з бюджэту з 1 верасня.

Праблема выйшла на ўзровень прэзідэнта, які заявіў, што вінаваты ўрад. Ён «не зрэагаваў своечасова на змены на сусветным рынку ў сувязі з ростам коштаў нафты», сказаў Пуцін 12 верасня. Каб залатаць бюджэт, дзірка ў якім у першай палове года дасягала 3 трлн рублёў, Мінфінансаў наважыла зменшыць выплаты нафтавым кампаніям на стабілізацыю ўнутраных коштаў. Летась пад гэтыя мэты нафтавікі атрымалі 2,17 трлн рублёў.

Радыкальным пастановам і абвінавачванням на адрас урада папярэднічала сустрэча Пуціна з кіраўніком «Раснафты» Ігарам Сечыным, піша Bloomberg. Са слоў крыніц агенцтва, улады не плануюць вяртаць субсідыі нафтавікам на ранейшы ўзровень, бо бюджэту патрэбныя грошы на вайну з Украінай.

На ацэнкі Vortexa, Расея экспартуе штодня 2,5 млн барэляў нафтапрадуктаў, з якіх палова прыпадае на бензін і дызель. Да вайны гэты экспарт сумарна прыносіў у эканоміку $100 млрд валютнага прыбытку штогод, або прыкладную частку ўсіх экспартных даходаў.