У Эстоніі адзначылі 30 гадоў з моманту вываду расейскіх войскаў з тэрыторыі краіны
3- 1.09.2024, 10:21
- 2,022
![У Эстоніі адзначылі 30 гадоў з моманту вываду расейскіх войскаў з тэрыторыі краіны](https://i.c97.org/ai/609002/aux-head-1725175281-2024_08_30_tank_360.png)
Гэтыя дні вызначылі будучыню балтыйскай краіны.
31 жніўня, роўна 30 гадоў таму, тэрыторыю Эстонскай Рэспублікі пакінуў апошні расейскі вайсковец. Ленарт Мэры і Барыс Ельцын падпісалі пагадненне аб канчатковым сыходзе расейскіх вайскоўцаў 26 ліпеня 1994 года. Праз адзін месяц і 6 дзён умовы эстонскага боку былі выкананыя, паведамляе err.ee.
Гадавіну вываду расейскіх войскаў з Эстоніі не адзначаюць так шырока, як Дзень аднаўлення незалежнасці, але гэтая раўназначная гістарычная падзея, кажуць палітыкі і дыпламаты, якія бралі ўдзел у ім, паведамляе «Актуальная камера».
«Тады гэтая падзея была бясконца радаснай. І, напэўна, яе сапраўды вялікае значэнне стала відавочным з часам. Асабліва цяпер: прайшлі гады і ў свеце здарылася шмат з таго, чаго мы баяліся, меркавалі, што гэта можа адбыцца, і ў што б там ні стала імкнуліся гэтага пазбегнуць, гэта было нашай галоўнай мэтай. На жаль, свет зараз хутчэй такі, як мы баяліся, а не як спадзяваўся Захад. І на гэтым фоне тая падзея становіцца асабліва важнай», - кажа былы прэм'ер-міністрам у 1992-1994 гадах Март Лаар.
Тыя дні 30 гадоў таму вызначылі будучыню Эстоніі і гарантавалі яе бяспеку, адзначае тагачасны міністр замежных спраў Юрый Луйк.
«Ясна, што і гаворкі быць не можа аб далучэнні да Еўрапейскага звязу для краіны, на тэрыторыі якой ёсць расейская вайсковая база. Гэта б аўтаматычна выключыла б нас з усяго працэсу. Але што было б сёння, калі б мы не сталі чальцамі NАТО? З намі здарылася б самае страшнае, бо прэзідэнт Пуцін надумаў бы адрадзіць імперыю вайсковай сілай. Цяпер ён абраў мэтай Украіну, а вельмі магчыма, што мог бы выбраць і Балтыйскія краіны, калі б яны не былі ў NАТО », – сказаў былы міністрам замежных спраў у 1992-1994 гадах Юрый Луйк.
Напраўду Расея пачала вывад сваіх вайскоўцаў яшчэ з 91 года, і да лета 94-га ў Эстоніі заставаліся толькі некалькі баз і 7500 чалавек. Але важная не столькі колькасць, колькі сам факт прысутнасці войскаў, кажа журналіст і былы дыпламат Хары Тыйда.
«Калі мы звернемся да гісторыі, то пасля ўкладання пакта Молатава-Рыбентропа, калі ўвялі пагадненне аб вайсковых базах, спачатку прыехалі 600 чалавек, калі я не памыляюся. І іх было дастаткова Савецкаму Саюзу, каб заявіць, быццам іх бяспека не гарантаваная, таму яны ўводзяць войскі», – адзначыў журналіст і дыпламат Хары Ційда.
30 гадоў таму ў перамовах з Расеяй заходнія калегі, перш за ўсё, нямецкія, швэдскія і амерыканскія, вельмі дапамаглі эстонскім палітыкам. Але, перакананыя яны, гэта не стала б магчымым, калі б эстонцы не праявілі ўласную настойлівасць і волю.
«Некаторыя рэчы трэба проста рабіць самім, не варта спадзявацца, што нехта зробіць гэта за нас», – мяркуе Март Лаар.