Навукоўцы: Прыматы даюць адзін аднаму «імёны»
2- 1.09.2024, 15:06
- 1,640
![Навукоўцы: Прыматы даюць адзін аднаму «імёны»](https://i.c97.org/ai/609037/aux-head-1725192365-20240901_Callithrix-Jacchus_360.jpg)
Гэта ўнікальная з'ява.
Навукоўцы раней меркавалі, што здольнасць даваць адзін аднаму імёны – вакальна «пазначаць» іншых асобін свайго гатунк і распазнаваць іх у адпаведнасці з гэтым – адна з найвышэйшых кагнітыўных функцый, уласцівых людзям. Пасля такія паводзіны выявілі ў вялікіх дэльфінаў (афалін), сланоў і некаторых гатункаў папугаяў, піша Naked Science.
Надоечы супрацоўнікі Цэнтра нэйранавук імя Эдманда і Лілі Сафра ды Бэнінскай школы кампутарных навук і інжынерыі пры Габрэйскім універсітэце ў Ерусаліме (Ізраіль) паказалі, што нешта накшталт імён існуе і ў нечалавечых прыматаў — белавухіх малпаў Callithrix Jacchus. Артыкул аб гэтым апублікаваны ў часопісе Science.
Аўтары адкрыцця запісалі размовы паміж парамі малпаў, а таксама іхняе узаемадзеянне з кампутарам. У даследаванні ўдзельнічалі 10 асобін Callithrix Jacchus з трох розных груп: Аданіс (самец, век — сем гадоў), Кето (саміца, шэсць гадоў) і Эла (саміца, два гады); Бхумі (саміца, шэсць гадоў), Брахма (самец, сем гадоў) і тры іхнія дзіцяняты; Дыя (саміца, сем гадоў) і Дыяніс (самец, шэсць гадоў).
Усе сем'і размясцілі ў асобных клетках, якія знаходзіліся ў адным вялікім пакоі — 3,8 на 2,6 мэтра. Яна была падзеленая на дзве часткі з дапамогай шторы, абсталяваная сістэмай сачэння і наборам мікрафонаў.
Пару падыспытных рассаджвалі ў двух вальерах: адну малпу — у маленькі з драцяной сеткі, другую — у вялікай з празрыстага пластыка з адтулінамі. Перад кожным тэстам заслону ўзнімалі, што дазваляла жывёлінам убачыць адна адну. Праз некалькі хвілін заслону апускалі, эксперымент пачынаўся і доўжыўся па 1,5 гадзіны.
Агулам навукоўцы правялі 281 сэанс з усімі прыматамі. Яны ўступалі ў дыялог адзін з адным, выдаючы характэрныя крыкі (нешта накшталт пранізлівага "фі" - прыклад). Падчас кожнага сэансу запісвалі ў сярэднім па 116,15 ± 53,2 "фі", якія выдаюцца адной малпай.
Затым даследнікі правялі дадатковы эксперымент, у якім роля другога прымату ў пары сыграў кампутар, які прайграваў гукі, запісаныя на першым этапе. Агулам адбылося 20 сэансаў. Адну малпу — Брахму — давялося выключыць з выбаркі, бо ва ўсіх выпадках яна звяртала свой крык толькі Бхумі, суседу з клеткі.
Аналіз "фі" паказаў, што так малпы пазначаюць суродзічаў. Акрамя таго, кожны падыспытны ўспрымаў і правільна рэагаваў на крык, адрасаваны менавіта яму і накіраваны ў ягоны бок. Прыматы з адной і той жа групы выкарыстоўвалі падобныя сігналы, каб "называць" іншых асобін. На думку навукоўцаў, такое «маркаванне» дапамагае малпам падтрымліваць кантакт адна з адной і захоўваць згуртаванасць групы ў іх асяроддзі бытавання — густых трапічных лясах.
«Наша адкрыццё падкрэслівае складанасць сацыяльнай камунікацыі ў малпаў. Яны выкарыстоўваюць гэтыя гукі не толькі для самалакалізацыі, як меркавалася даўней: яны таксама патрэбны для звароту да канкрэтных суродзічаў», — адзначыў Гай Орэн, кіраўнік даследавання.