З’явіліся падрабязнасці плана прынца Пехлеві па змене рэжыму ў Іране
3- 13.01.2026, 17:44
- 2,790
Ключ да змяненняў — унутраны ціск.
Сын апошняга шаха Ірана Рэза Пехлеві, які жыве ў выгнанні з 1979 года, прадставіў сваё бачанне таго, як можа быць зрынуты рэжым вярхоўнага лідара, аяталы Алі Хаменеі, і якім стане будучыня краіны пасля Ісламскай Рэспублікі. Ён распавёў пра «дарожную карту» пераходу Ірана да свецкай дэмакратыі, піша POLITICO (пераклад — сайт Charter97.org).
Пехлеві пакінуў Іран падчас ісламскай рэвалюцыі і з таго часу не вяртаўся, аднак ягонае імя зноў гучыць на вуліцах краіны. На фоне масавых антыўрадавых пратэстаў, якія ахапілі больш за 100 гарадоў, частка (дэманстрантаў скандуе лозунгі ў падтрымку «шаха» https://charter97.org/ru/news/2026/1/9/669381/). Нават крытыкі манархіі прызнаюць, што Пехлеві — адна з нямногіх фігур з дастатковай пазнавальнасцю для магчымага пераходнага перыяду.
Паводле слоў Пехлеві, ключ да змяненняў — унутраны ціск: масавыя пратэсты, эканамічныя забастоўкі і раскол у элітах. Ён падкрэслівае, што не падтрымлівае знешнюю ваенную інтэрвенцыю, а заклікае Захад дапамагаць іранцам тэхнічна і фінансава, у тым ліку праз падтрымку доступу да інтэрнэту, напрыклад, з дапамогай Starlink.
Асаблівую ролю Пехлеві адводзіць дэзерцірам з сілавых структур, уключна з Карпусам вартаўнікоў ісламскай рэвалюцыі. Ён прапануе амністыю тым, хто адмовіцца падтрымліваць рэжым і дапаможа мірнаму пераходу. Паводле яго слоў, праз спецыяльны абаронены партал ужо зарэгістраваліся «дзясяткі тысяч» патэнцыйных перабежчыкаў, хоць гэтыя дадзеныя яшчэ правяраюцца.
Пехлеві лічыць, што пасля падзення рэжыму неабходна хутка сфарміраваць часовы ўрад і правесці канстытуцыйную канферэнцыю. Новы лад краіны павінен быць зацверджаны на рэферэндуме. Сам ён сцвярджае, што не імкнецца аўтаматычна аднавіць манархію: выбар паміж рэспублікай і манархіяй, паводле яго слоў, павінны зрабіць самі іранцы.
Сярод ключавых прынцыпаў будучага Ірана Пехлеві называе тэрытарыяльную цэласнасць, аддзяленне рэлігіі ад дзяржавы і поўнае выкананне правоў чалавека, уключна з роўнасцю незалежна ад полу, веравызнання і сэксуальнай арыентацыі.
Эксперты адзначаюць, што рэжым у Тэгеране аслаблены, але далёка не асуджаны на крах, а апазіцыя застаецца разрозненай. Тым не менш, на фоне адсутнасці іншых агульнанацыянальных лідараў менавіта Рэза Пехлеві ўсё часцей разглядаецца як магчымая фігура пераходнага перыяду.