Брытанскія марпехі імітуюць у Нарвегіі вайну з Расіяй
3- 16.01.2026, 15:22
- 1,458
Яны начуюць у снезе, скачуць у палонку і падымаюць тост за караля Карла III.
У Арктыцы брытанскія марпехі рыхтуюцца да магчымога ўзброенага канфлікту з Расіяй. На базе Camp Viking на поўначы Нарвегіі элітныя падраздзяленні Вялікабрытаніі праходзяць экстрэмальную падрыхтоўку, якая мадэлюе сцэнарыі вайны ў умовах Крайняга Поўначы супраць Расіі. Марпехі начуюць у снезе пры тэмпературы ніжэй за мінус 20 градусаў, таксама ў праграме — скокі ў палонку, кульбіты ў снезе, глыток рому і тост за караля Карла III. Гэтыя рытуалы — частка традыцыі падрыхтоўкі марпехаў да дзеянняў у экстрэмальных умовах, перадае Politico.
Такія трэніроўкі Вялікабрытанія праводзіць у Нарвегіі яшчэ з часоў халоднай вайны, аднак сам Camp Viking — новы аб’ект. Яго адкрылі ў 2023 годзе пасля пачатку вайны Расіі з Украінай. База актыўна пашыраецца — колькасць вайскоўцаў на базе ў наступным годзе павінна дасягнуць 2000 чалавек. Паводле слоў міністра замежных спраў Вялікабрытаніі Івет Купер, Лондан за тры гады падвойвае колькасць марпехаў у Нарвегіі. Паводле яе слоў, расійскі Паўночны флот, караблі, падводная інфраструктура і пагрозы камунікацыйным кабелям непасрэдна ўплываюць на трансатлантычную бяспеку.
Вучэнні ў лагеры максімальна набліжаныя да рэальных баявых задач, якія войскам НАТА давялося б выконваць у выпадку актывацыі артыкула 5 аб калектыўнай абароне. Брытанскі генерал Джэймі Норман заявіў, што «мы больш не жывём ва ўмовах міру», ён апісвае бягучую сітуацыю ў Еўропе як прамежкавы стан паміж мірам і вайной.
Арктычнае супрацьстаянне мае і іншы бок. Калі ў Еўропе саюзнікі засяроджваюцца на стрымліванні Расіі, то на другім полюсе Арктыкі прэзідэнт ЗША Дональд Трамп стварае напружанасць вакол Грэнландыі, настойваючы на кантролі над востравам. Кіраўнік МЗС Нарвегіі Эспен Барт Эйдэ, які нядаўна вярнуўся з Украіны, не хаваў раздражнення тым, што ўвага зрушваецца ад вайны ва Усходняй Еўропе да спрэчкі вакол Грэнландыі. Тым не менш, паводле яго слоў, у еўрапейскіх лідараў няма выбару. Ён адзначыў, што для Нарвегіі пагроза побач. Паблізу межаў знаходзяцца Кольскі паўвостраў і Мурманск — ключавая база расійскіх падводных лодак. У выпадку крызісу, падкрэсліў ён, напружанасць тут можа вельмі хутка перарасці ў ваеннае супрацьстаянне.
Лондан і Осла ствараюць місію НАТА пад умоўнай назвай «Арктычны дазор» (Arctic Sentry). Гэты фармат ваеннага супрацоўніцтва накіраваны на стрымліванне Расіі і з’яўляецца сігналам Вашынгтону пра гатоўнасць Еўропы ўзяць значную адказнасць за бяспеку ўсяго рэгіёна. Купер падкрэсліла, што паміж усходняй і заходняй Арктыкай няма прынцыповай розніцы з пункту гледжання бяспекі.
У Еўропе растуць асцярогі, што Трамп падштурхоўвае саюзнікаў да самастойнай абароны і змяншае ролю ЗША. Эксперты адзначаюць, што еўрапейскім краінам даводзіцца дзейнічаць надзвычай асцярожна. Дырэктар аналітычнага цэнтра RUSI Рэйчэл Эллехуус лічыць, што Еўропе важна дэманстраваць прысутнасць і салідарнасць у Арктыцы, не ўступаючы ў канфрантацыю з ЗША. Паводле яе слоў, НАТА як арганізацыя паводзіць сябе стрымана: генеральны сакратар Марк Рутэ не выступаў з жорсткімі заявамі ў падтрымку Даніі і Грэнландыі, што можа падарваць давер да альянсу і ўзмацніць тэндэнцыю да двухбаковых і рэгіянальных фарматаў бяспекі. Адзін з брытанскіх чыноўнікаў на ўмовах ананімнасці адзначыў, што ў Лондане бачаць тры магчымыя матывы Трампа ў Грэнландыі. Першы — занепакоенасць бяспекай Арктыкі, другі — цікавасць да эканамічных магчымасцяў рэгіёна. І самы радыкальны — імкненне пашырыць тэрыторыю і «зрабіць Амерыку большай».