Людзі савецкіх «Агонькаў»

Гэта не эпоха, гэта — дыягназ.

У Савецкім Саюзе Новы год пачынаўся не з хімічнага шампанскага хуткага броджання. Ён пачынаўся з тэлевізара.

Першы святочны навагодні выпуск выйшаў 31 снежня 1962 года. Так нарадзілася традыцыя штогадовага навагодняга «Агонька».

Пазней экран загаварыў голасам улады. Першы навагодні тэлезварот запісаў генеральны сакратар ЦК КПСС Леанід Брэжнеў. Яго паказалі 31 снежня 1970 года.

Людзі сядалі па кватэрах. На стале абавязкова — аліўе, з серванта раз на год даставалі крышталь. У вачах — надзея, што гэтага разу гаворачая галава з тэлевізара скажа нешта важнае, а Новы год прынясе «шчасце».

Мінулі дзесяцігоддзі. Саюза няма, тэлевізары сталі плоскімі, але савецкі чалавечак застаўся. Ён, як і раней, верыць, што калі не паглядзець навагодняе шоў, год можа і не пачацца. У побыце ўсталявалася прыказка: «Як сустрэнеш, так і правядзеш».

У савецкім «Агоньку» ўсё было стабільна. Твары не змяняліся гадамі, жарты праходзілі цэнзуру, а самі перадачы здымалі яшчэ ў жніўні ў павільёнах «Масфільма».

З цягам часу змяняліся толькі прозвішчы вождаў. Рытуал заставаўся.

Вождзь казаў: «Дарагія таварышы», артыст спяваў песню, якую ўсе ведалі, камера паказвала апладысменты, а бой гадзінніка абвяшчаў прыход Новага года.

Савецкі чалавек прывык сустракаць Новы год разам з дзяржавай. Дзяржава глядзела на яго з экрана.

Потым дзяржава змяніла дэкарацыі, мяняліся сцяжкі і твары, але не сцэнар.

Цяпер вожды кажуць: «Дарагія сябры», шоў стала ярчэй, а сэнсу ў ім не засталося зусім. Хто прыгадае, пра што казаў чалавек з тэлевізара летась? А ў 2007-м? У 2013-м?

Людзі, якія апынуліся ў эміграцыі, часта працягваюць жыць у той жа савецкай парадыгме «Агонькаў». Тэлевізар прапануе ім тое ж шоў, што і на гістарычнай радзіме. Новыя апазіцыйныя самазваныя вожды люстрана паўтараюць дзеянні вождзяў на гістарычнай радзіме, спрабуючы даказаць, што яны лепшыя.

Савецкі чалавек — гэта не эпоха.

Гэта дыягназ.

Дзмітрый Болкунец, «Тэлеграм»

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com