NYT: ШІ выходзіць на поле бою ва Украіне
4- 5.01.2026, 17:16
- 6,100
Вайна з выкарыстаннем беспілотнікаў перайшла на зусім новы ўзровень.
За апошні год вайна ва Украіне стала палігонам для новай ваеннай тэхналогіі — баявых дронаў з элементамі штучнага інтэлекту. Калі раней большасць беспілотнікаў патрабавалі пастаяннага кіравання аператарам, то цяпер на фронце ўсё часцей выкарыстоўваюцца апараты, здольныя самастойна навядвацца на мэту і атакаваць яе без удзелу чалавека на фінальным этапе, піша The New York Times.
Украінскія падраздзяленні пачалі выкарыстоўваць аўтаномныя і паўаўтаномныя дроны, устойлівыя да радыёэлектроннага падаўлення. Адзін з такіх апаратаў, вядомы пад назвай Bumblebee, пасля захопу мэты можа працягваць атаку нават пры поўнай страце сувязі з аператарам. Паводле звестак распрацоўнікаў і вайскоўцаў, такія дроны ўжо здзейснілі тысячы баявых вылетаў, наносячы ўдары па складах, тэхніцы і пазіцыях праціўніка там, дзе звычайныя дроны аказваліся бяссільнымі.
Распрацоўка і ўкараненне падобных сістэм паскорыліся праз актыўнае прымяненне сродкаў радыёэлектроннай барацьбы. У адказ украінскія інжынеры і стартапы, пры падтрымцы дзяржавы, заходніх інвестараў і прыватных тэхналагічных кампаній, пачалі абсталёўваць дроны камп'ютарным зрокам, аўтаномнай навігацыяй і алгарытмамі распазнавання мэтаў. Некаторыя сістэмы дазваляюць аднаму аператару кіраваць адразу дзясяткамі беспілотнікаў, што набліжае ўкараненне канцэпцыі «рою дронаў».
Пры гэтым эксперты і праваабаронцы б'юць трывогу. Яны папярэджваюць, што аўтаномны выбар мэтаў зброяй без прамога чалавечага рашэння ставіць пад пагрозу нормы міжнароднага гуманітарнага права і абарону цывільнага насельніцтва. Нягледзячы на заявы распрацоўнікаў пра захаванне «чалавека ў контуры прыняцця рашэнняў», тэхнічная магчымасць поўнай аўтаноміі ўжо існуе.
Эра зброі на аснове ШІ перастала быць тэорыяй. Яна фармуецца тут і цяпер — без міжнародных правілаў і з далёкасяжнымі наступствамі для будучых канфліктаў.