Навукоўцы назвалі нечаканую карысць адмовы ад дыет
- 6.01.2026, 22:35
- 3,928
Сувязь паміж масай цела і здароўем неадназначная.
Сёлета 9 студзеня прыпадае на так званы Quitters Day — дзень, калі людзі найчасцей адмаўляюцца ад навагодніх абяцанняў. Адно з самых папулярных з іх — схуднець. Аднак усё больш навукоўцаў і лекараў сыходзяцца ў меркаванні: адмова ад дыеты зусім не азначае паразу. Наадварот, у шэрагу выпадкаў гэта можа быць рацыянальным і нават карысным для здароўя рашэннем. Пра гэта паведамляе партал The Conversation.
Навуковыя дадзеныя паказваюць, што сувязь паміж масай цела і здароўем далёка не такая адназначная, як прынята лічыць. Распаўсюджанае перакананне, нібыта лішняя вага аўтаматычна азначае дрэннае здароўе, не вытрымлівае строгай праверкі. Так, атлусценне звязана з шэрагам сур'ёзных захворванняў, аднак сведчанні таго, што некалькі «лішніх» кілаграмаў заўсёды шкодныя, застаюцца на дзіва слабымі.
Шмат што залежыць ад індывідуальных фактараў — полу, генетыкі, этнічнага паходжання. Пры гэтым самы распаўсюджаны паказчык — індэкс масы цела (ІМЦ) — не адлюстроўвае рэальнай карціны: ён не ўлічвае склад цела, узровень фізічнай актыўнасці, харчаванне і метабалічнае здароўе. У выніку чалавек з высокім ІМЦ можа мець нармальны ціск, узровень цукру і халестэрыну, тады як фармальна «стрункі» — можа сутыкацца з сур'ёзнымі праблемамі са здароўем. Больш за тое, недастатковая вага, асабліва ў пажылым узросце, таксама звязана з павышанымі рызыкамі.
За апошнія 200 гадоў сярэдні рост людзей павялічыўся дзякуючы паляпшэнню харчавання і медыцыны, а змены ў харчовым асяроддзі з 1970-х гадоў — багацце танных, каларыйных і ультраапрацаваных прадуктаў пры сядзячым ладзе жыцця — заканамерна паўплывалі і на масу цела насельніцтва. Гэта біялагічная рэакцыя на асяроддзе, а не наступства «слабой сілы волі».
З'яўленне прэпаратаў на аснове GLP-1 сапраўды змяніла падыход да лячэння атлусцення і для многіх стала выратаваннем. Але ў гэтага ёсць і культурны адваротны бок: хваля публічных «пераўтварэнняў» узмацняе вяртанне да культу экстрэмальнай худзізны.
Даследаванні паказваюць: чым больш у медыя і рэкламе прадстаўлена розных тыпаў целаскладу, тым шырэй становяцца ўяўленні пра норму, здароўе і прывабнасць. Гэта асабліва важна для дзяцей і падлеткаў, чыё ўспрыманне сябе толькі фарміруецца.
Калі няма медыцынскіх паказанняў для зніжэння вагі, адмова ад дыеты — не слабасць, а свядомы выбар. На думку навукоўцаў, акцэнт на прыняцці ўласнага цела, фізічнай сіле, вытрываласці і якасці харчавання дае значна больш устойлівыя перавагі для здароўя, чым гонка за лічбай на вагах.