Расія страціла 40% нафтаперапрацоўкі

Украінскія ўдары пазбаўляюць Крэмль грошай на вайну.

Удары па расійскай нафтаперапрацоўчай інфраструктуры сталі адной з ключавых падзей 2025 года — Украіна ператварыла нафтавую галіну РФ ва ўразлівае месца, нанёсшы па ёй стратэгічную серыю удараў. Гэтыя атакі ўжо паўплывалі на вайну і стварылі для Крамля доўгатэрміновыя праблемы з палівам, экспартам і фінансаваннем арміі.

Толькі за лістапад 2025 года па законных ваенных мэтах на тэрыторыі краіны-акупанта нанесены 41 удар з выкарыстаннем як ударных беспілотнікаў, так і балістычных сродкаў паражэння. Гаворка ідзе як пра стацыянарныя аб’екты — прадпрыемствы ваенна-прамысловага комплексу, так і пра нафтаперапрацоўчыя прадпрыемствы Расіі.

Сканцэнтраваны ўдар Украіны па нафтаперапрацоўцы прывёў да адчувальных эканамічных наступстваў для Расіі: узраслі ўнутраныя цэны на бензін і дызель, узніклі збоі з пастаўкамі паліва, а нафтавыя кампаніі панеслі шматмільярдныя страты. Адначасова скараціліся экспартныя патокі і бюджэтныя паступленні, што ўдарыла па фінансавых магчымасцях Крамля працягваць вайну.

«Украінскія ўдары па НПЗ нанеслі большую шкоду эканоміцы Расіі, чым многія пакеты заходніх санкцый. Гэта прамы ўдар па даходах, з якіх фінансуецца вайна», — заявіў экс-кіраўнік ГУР МА Украіны Кірыл Буданаў.

Украінскай ваеннай разведцы адзначаюць, што ўдары па нафтавай інфраструктуры б’юць па фундаменту расійскай эканомікі, а не па другарадных сектарах. Мэта — не толькі кароткатэрміновае аслабленне, але і доўгатэрміновае зніжэнне патэнцыялу РФ весці маштабныя ваенныя кампаніі.

«Насамрэч нашы ўдары зрабілі большы ўражанне, чым дзеянне санкцый. Гэта проста такая матэматычная праўда. Мы нанеслі прамым дзеяннем значна большую шкоду даходам РФ, чым любыя эканамічныя рычагі ўздзеяння на іх, якія былі ўведзены дагэтуль», — гаворыць Кірыл Буданаў.

Нафтаперапрацоўка — гэта крытычная аснова для забеспячэння арміі гаручым, таму ўдар па НПЗ аўтаматычна адбіваецца на баяздольнасці расійскіх войскаў. Скарачэнне аб’ёмаў перапрацоўкі і збоі ў лагістыцы гаручага ўскладняюць перамяшчэнне тэхнікі, абмяжоўваюць інтэнсіўнасць аперацый і павышаюць кошт утрымання груповак войскаў арміі РФ. А без стабільнага забеспячэння гаручым немагчыма весці наступальныя аперацыі ранейшага маштабу.

Украінскае камандаванне таксама адзначае, што выбар цэляў ажыццяўляецца так, каб мінімізаваць рызыку для мірнага насельніцтва і засяродзіцца на ваеннай і каляваеннай інфраструктуры. У фокус трапляюць НПЗ, базы, тэрміналы і аб’екты, непасрэдна звязаныя з забеспячэннем арміі і папаўненнем ваеннага бюджэту.

За апошнія некалькі месяцаў украінскія дроны паразілі шэраг нафтаперапрацоўчых заводаў у еўрапейскай частцы Расіі:

Сызранскі НПЗ;

Валгаградскі НПЗ;

Саратаўскі НПЗ;

нафтаперапрацоўчы завод у Ухце;

НПЗ у Самары за 1000 км ад Украіны;

Краснадарскі НПЗ;

Разанскі НПЗ;

Афіпскі НПЗ;

Ільскі НПЗ;

НПЗ ва Уфе.

Пра наступствы гэтых удараў можна меркаваць па заявах самога расійскага боку. Так, павышэнне ПДВ з 20 да 22% — даволі паказальны момант. Гэта сведчанне таго, што грошай у расійскім бюджэце на фінансаванне актыўных аперацый ва Украіне ўжо няма.

Расійскі бюджэт прыкладна на траціну залежыць ад паступленняў менавіта нафтадолараў, таму эфектыўнасць удараў па расійскіх НПЗ — больш чым паказальная.

Другі момант — бюджэт Расійскай Федэрацыі на 2026 год. Пра што ён сведчыць? Паводле даных расійскіх эканамістаў, выдатковая частка павялічана на 4% ВУП. Гэта прыблізна 1 трлн долараў, якіх у бюджэце фактычна ўжо няма.

Паводле даных самога расійскага боку, страты бюджэту ад удараў украінскіх беспілотнікаў і ўкраінскай балістыкі па нафтаперапрацоўчых прадпрыемствах ацэньваюцца ў 100 млрд долараў.

Пасля ўвядзення эканамічных санкцый супраць «Раснафты» і «Лукойла», а таксама паспяховых атак украінскіх сродкаў паражэння па нафтаперапрацоўчых і нафталіўных тэрміналах, Расійская Федэрацыя вымушаная прадаваць нафту і нафтапрадукты з рэкордным для сябе дысконтам — да 40%.

Да таго ж паказальна, што нават пры такім дысконце, напрыклад, індыйскія пакупнікі адмовіліся ад закупак расійскай нафты. Цяпер ідзе гаворка пра дыверсіфікацыю паставак, у прыватнасці, з Саудаўскай Аравіі і іншых краін-вытворцаў. Аналагічная сітуацыя і з Кітаем: іх НПЗ не рызыкуюць закупляць расійскую нафту нават з улікам рэкордных зніжак.

Удары па НПЗ адбіліся на ваенным бюджэце Расійскай Федэрацыі і фінансаванні праграм удзельнікаў так званай «СВО». Так, улады Рэспублікі Саха (Якуція) заявілі пра спыненне выплат удзельнікам «СВО». Яны афіцыйна заяўляюць, што не маюць магчымасці выплачваць матэрыяльнае забеспячэнне. І гэта наўпрост звязана з тым, што беспілотнікі Галоўнага ўпраўлення разведкі Міністэрства абароны Украіны дацягнуліся і да нафтаперапрацоўчых прадпрыемстваў на тэрыторыі гэтага суб’екта федэрацыі. Гаворка пра адлегласць больш за 2 тыс. км.

У выніку Расійская Федэрацыя апынулася перад пытаннем: якая далейшая доля нафтаперапрацоўчых прадпрыемстваў? Нагадаю, на тэрыторыі РФ іх не больш за 40. І, паводле ацэнак самога расійскага боку, каля 40% з іх альбо часткова, альбо цалкам спынілі вытворчы цыкл.

Вельмі паказальны прыклад — лёс Разанскага нафтаперапрацоўчага завода, аднаго з самых тэхналагічна дасканалых НПЗ. Там было праведзена тры хвалі мадэрнізацыі дзякуючы заходнім тэхналогіям. Пасля удараў украінскіх беспілотнікаў гэты завод, які забяспечвае гаруча-змазачнымі матэрыяламі Маскву і Маскоўскую вобласць, заявіў пра спыненне вытворчага цыклу.

Пры гэтым ён забяспечвае гаруча-змазачнымі матэрыяламі не толькі Маскву і вобласць, але і перадусім расійскую армію. А гэта ўжо прамыя праблемы з лагістыкай у акупацыйных войскаў.

Цяпер паглядзім на вынікі паспяховага ўдару марскіх беспілотнікаў Сіл абароны Украіны па нафтавым тэрмінале ў Наварасійску, які забяспечвае перакачку каля 5% сусветных аб’ёмаў нафты. Наступствы для РФ проста катастрафічныя. Прычым расійскі бок заявіў, што пасля атакі адпаведны нафтавы тэрмінал не падлягае аднаўленню. Гэта найсур’ёзнейшы ўдар па магчымасцях РФ ажыццяўляць пастаўкі нафты канчатковым спажыўцам.

Паказальна і тое, што дзеянні Сіл абароны Украіны ідуць унісон з намаганнямі ЗША па зніжэнні магчымасцяў выкарыстання ценявага флоту. Так, дзякуючы дыпламатычнаму і эканамічнаму ціску ЗША, Панама і Багамскія астравы адмовіліся надаваць свае сцягі расійскаму ценяваму флоту. У выніку больш за 500 «іржавых карыт», як іх называе сама Расія, сталі на якар, не маючы магчымасці перавозіць нафту і нафтапрадукты. Гэта найсур’ёзнейшы ўдар па магчымасцях папаўнення расійскай казны за кошт нафтадолараў.

Вельмі паказальна, што 2025 год стаў для Расійскай Федэрацыі правальным у кантэксце яе знешняй дактрыны як «краіны-бензакалонкі». Па рашэнні Дзярждумы быў прыпынены экспарт бензіну і дызельнага паліва для стабілізацыі сітуацыі ўнутры краіны. РФ вымушаная была пайсці на непапулярныя меры — павялічыць імпарт бензіну і дызельнага паліва, купляючы іх у Татарстане і Беларусі.

Дзмітрый Снягірёў, «Фокус»

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com