У ЗША памёр шпіён, які найбольш у гісторыі нашкодзіў ЦРУ
11- 8.01.2026, 8:24
- 15,840
Ён здрадзіў сваёй краіне за грошы.
У ЗША 5 студзеня памёр адзін з самых вядомых агентаў спачатку СССР, а затым — Расіі, былы афіцэр Цэнтральнага разведвальнага ўпраўлення Алдрыч Эймс. Ён нанёс велізарную шкоду разведвальным сеткам ЗША і НАТА, здрадзіўшы ў абмен на грошы.
Пра гэта паведамляе The Washington Post.
На момант смерці Эймсу было 84 гады, ён знаходзіўся ў зняволенні. На працягу дзевяці гадоў, з 1985 па 1994, ён працаваў спачатку на Савецкі Саюз, а ўжо пасля яго распаду — на Расію. Пры гэтым ніякіх ідэалагічных матываў — выключна меркантыльныя інтарэсы, за грошы.
Сам Эймс, дарэчы, ніколі не каяўся ў зробленым. Наадварот — ён ганарыўся тым, што перадаваў СССР такія звесткі, за якія яму выплачвалі немалыя грошы.
«Я быў адным з найбольш кампетэнтных людзей у разведвальным асяроддзі расійскай разведвальнай службы. А мой доступ да інфармацыі і мае веды пра савецкі бок былі такімі, што я мог атрымаць амаль усё, што пажадаў», — сказаў ён у інтэрв’ю за дзень да суда.
Гісторыя здрады
У красавіку 1985 года Эймс, які на той момант знаходзіўся ў працэсе разводу з першай жонкай, зайшоў у савецкую амбасаду і проста назваў імёны двух агентаў, якіх завербавала ЦРУ. За гэта ён атрымаў ад СССР 50 тысяч долараў.
У наступныя некалькі месяцаў Эймс сабраў даныя пра ўсіх агентаў, якіх ЦРУ і ФБР мелі ў Савецкім Саюзе і краінах Варшаўскага дагавора, і перадаў іх у СССР, не патрабуючы грошай узамен. Зацікаўленая Лубянка паведаміла Эймсу, што ацэньвае яго паслугі ў два мільёны долараў.
У 1986 годзе Эймса перавялі ў Рым, там ён працягваў рэгулярна перадаваць савецкім разведчыкам дакументы. У 1989 годзе, пасля вяртання ў ЗША, Эймс пачаў ужываць канспірацыю.
«Вярнуўшыся ў Вашынгтон у 1989 годзе, ён пачаў ажыццяўляць перадачу дакументаў, выкарыстоўваючы тайнікі ў мала вядомых месцах і сігналы, пакінутыя на паштовых скрынях і слупах электрычнай сеткі», — піша выданне.
Найбольшая шкода ў гісторыі ЦРУ
У цэлым Эймса лічаць датычным да гібелі не менш як 10 агентаў ЦРУ ў савецкім блоку і да раскрыцця вялікай колькасці іншых разведчыкаў ЗША. Эймс перадаваў дас’е, разведвальныя даныя, падрабязнасці разведвальных аперацый — усё, што мела каштоўнасць.
Пры гэтым, нягледзячы на актыўныя пошукі «крота», ЦРУ не звяртала ўвагі на Эймса да 1994 года. Яго раскошны лад жыцця па невядомай прычыне ігнаравалі — Эймс атрымаў за працу больш за мільён долараў наяўнымі, яшчэ мільён і раскошная нерухомасць чакалі яго ў Расіі.
«Яго лад жыцця ў раёне Вашынгтона, аўтамабіль Jaguar і дом коштам 540 000 долараў, набыты за наяўныя ў Вірджыніі, не выклікалі ніякіх пытанняў», — адзначае газета.
Толькі ў лютым 1994 года Эймса нарэшце затрымалі. Яго дзейнасць была выкрытая ўжо падчас першых допытаў. Ён прызнаў віну і быў прысуджаны да пажыццёвага зняволення без права на памілаванне, яго жонку прызналі саўдзельніцай і прысудзілі да пяці гадоў за кратамі.
Прычыны здрады
«Адбылася гэта дзіўная змена лаяльнасці... Гэта было не дзеля савецкай сістэмы, якая, на маю думку, была звярыным, бесчалавечным, агідным рэжымам... Я расчараваўся», — пазней казаў Эймс.
Эймс адзначыў, што ён расчараваўся ў Злучаных Штатах, у амерыканскім ладзе жыцця і ідэалогіі, а таксама ў амерыканскай разведцы. Эймса цікавілі грошы, якія плаціў СССР, а таксама магчымасць уплываць на лёсы людзей. На пытанне, як ён мог перадаваць ворагу таямніцы, якія каштавалі многім людзям жыцця і былі парушэннем прысягі роднай краіне, Эймс адказваў, што яму гэта абыякава.
«Я схільны складаць некаторыя з гэтых рэчаў у асобныя скрыні, а пачуцці і думкі — у асобныя ячэйкі... Я адчуваў, што, прадаючы гэтых хлопцаў, я падвяргаю сябе такой жа долі», — цынічна заявіў ён журналістам.
Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe
Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com
