Важна, адкуль ляцеў «Арэшнік» і куды: што схавала РФ за атакай
8- 9.01.2026, 14:54
- 25,438
Эксперты звярнулі ўвагу на некалькі аспектаў.
Уначы на 9 студзеня Расія нанесла ўдар па Львоўскай вобласці балістычнай ракетай сярэдняй далёкасці «Арэшнік», якая рухалася з хуткасцю каля 13 тысяч км/гадзіну. Фармальна гаворка пра атаку на аб'екты крытычнай інфраструктуры, аднак Фокус высветліў, што выбар мэты, месца пуску і момант удару сведчаць пра значна больш шырокі ваенна-палітычны манеўр, піша «Фокус».
Расія ўначы на 9 студзеня прымяніла балістычную ракету сярэдняй далёкасці «Арэшнік» і ўдарыла па аб'ектах крытычнай інфраструктуры ў Львоўскай вобласці. Паводле даных Паветраных сіл Узброеных Сіл Украіны, ракета рухалася з хуткасцю каля 13 000 км/гадзіну і ляцела па балістычнай траекторыі.
Пуск ажыццявілі з тэрыторыі Расіі — верагодна, з палігона «Капусцін Яр». У выніку ўдару ў асобных населеных пунктах вобласці назіраліся часовыя праблемы з электра- і газазабеспячэннем. Пра ахвяр або параненых на раніцу не паведамляецца.
Журналісты і эксперты звяртаюць увагу: гэты ўдар мае не толькі тактычнае, але і стратэгічна-палітычнае вымярэнне. Прымяненне ракеты «Арэшнік» па заходняй Украіне — блізка да межаў ЕС і НАТА — разглядаюць як спробу Расіі прадэманстраваць «сваю сілу» перад Захадам і запалохаць еўрапейскіх партнёраў.
На думку ваеннага аглядальніка Дениса Поповича, сам факт прымянення «Арэшніка» — нават калі рэальных значных разбурэнняў можа і не быць — служыць для Масквы сігналам знешнепалітычнага ціску: маўляў, глядзіце, якія магутныя магчымасці ў нас ёсць, і не заходзьце далей у падтрымцы Украіны.
Эксперты адзначаюць, што такі дэманстратыўны запуск дорага абыходзіцца Расіі, але можа мець інфармацыйна-псіхалагічны эфект менавіта для заходняй аўдыторыі.
Гэта ўжо другое пацверджанае баявое прымяненне ракеты «Ляшчына» з моманту яе з'яўлення ў арсенале расійскіх сіл.
Удар «Арэшнікам» — шматвектарны сігнал Украіне, Еўропе і ЗША
Ваенны эксперт Дмитрий Снегирев звяртае ўвагу, што першым прынцыповым момантам у прымяненні ракеты «Арэшнік» стала месца яе пуску. Ідзе гаворка пра палігон Капусцін Яр на тэрыторыі Расійскай Федэрацыі, а не пра Рэспубліку Беларусь. Гэта мае ключавое значэнне для разумення ваенна-палітычнага кантэксту атакі.
«Раней у інфармацыйнай прасторы актыўна распаўсюджваўся тэзіс пра нібыта пастаноўку «Арэшніка» на баявое дзяжурства ў Беларусі. Хоць гэтая інфармацыя пазней была абвергнутая, яе з'яўленне не было выпадковым. Яна выконвала функцыю ваенна-палітычнага ціску, перадусім на ўкраінскае кіраўніцтва, бо запуск ракеты з тэрыторыі Беларусі істотна скарачаў бы падлётны час. Адлегласць ад Капусціна Яра і адлегласць з беларускага напрамку — гэта прынцыпова розныя параметры з пункту гледжання рэагавання сістэм супрацьпаветранай абароны», — тлумачыць Фокусу эксперт.
Факт пуску менавіта з тэрыторыі Расіі, адзначае Снегирев, сведчыць пра тое, што Масква не адважылася на далейшую эскалацыю, якая непазбежна ўзнікла б у выпадку прыцягнення беларускага плацдарма. Гэта таксама ўказвае на разуменне Крамлём тэндэнцый з боку ЗША па паступовым вывадзе Беларусі з арбіты жорсткага ваенна-палітычнага кантролю Расіі. У гэтым сэнсе ўдар мае і зваротны сігнал — існаванне «чырвоных ліній», якія РФ пакуль не гатовая перасякаць.
«Другі важны аспект — геаграфія ўдару. Нягледзячы на інфармацыйныя ўкіды пра магчымую «адказную атаку» ў адказ на нібыта ўдары ўкраінскіх беспілотнікаў па рэзідэнцыі расійскага дыктатара, а таксама здагадкі пра паражэнне цэнтраў прыняцця рашэнняў у Кіеве, урадавыя кварталы сталіцы не сталі мэтамі атакі. Аб'ектам удару аказалася Львоўская вобласць, што зноў дэманструе абмежаваны характар дзеянняў Расіі», — працягвае Снегирев.
«Арэшнік» па Львоўшчыне: энергетычны і псіхалагічны ціск
Трэці фактар — характар мэты. Па ацэнцы эксперта, удар быў нанесены па інфраструктурным аб'екце, а менавіта па падземным газавым сховішчы. Такі выбар не выпадковы і сведчыць пра спалучэнне адразу некалькіх фактараў, уключаючы выбраны момант атакі.
Асобнае значэнне мае і дата ўдару. Яна прыйшлася на перыяд актыўнай дыпламатычнай фазы Украіны, у прыватнасці на падпісанне ў Парыжы дамоўленасцяў у межах так званай «Кааліцыі ахвотных» адносна магчымага размяшчэння замежнага вайсковага кантынгенту і вайсковых баз на тэрыторыі Украіны як элемента гарантый бяспекі. Для Расіі такія сцэнары — выразныя «чырвоныя лініі».
«У гэтым кантэксце прымяненне «Арэшніка» варта разглядаць як папераджальны сігнал не столькі Украіне, колькі еўрапейскім партнёрам, перадусім Вялікабрытаніі. Тым больш, што расійскі бок раней наўпрост заяўляў: у выпадку рэалізацыі падобных сцэнарыяў вайскоўцы краін Захаду будуць разглядацца як законныя ваенныя мэты. Фактычна гаворка ідзе пра спробу запалохвання і стрымлівання», — кажа эксперт.
Чацвёрты элемент, паводле слоў Снегирева, — энергетычны фактар. Удар быў нанесены ў перыяд максімальнай нагрузкі на ўкраінскую энергасістэму з-за рэзкага пахаладання і піку ацяпляльнага сезона. Да гэтага Расія атаковала аб'екты ў Дняпрапятроўскай вобласці, дзе былі абясточаныя сем шахтаў, што зрабіла немагчымай здабычу энергетычнага вугалю, неабходнага для праходжання зімы. Паражэнне газавага сховішча ў Львоўскай вобласці лагічна ўпісваецца ў спробу сарваць ацяпляльны сезон і стварыць умовы энергетычнага ціску на фоне чаканых моцных марозаў.
Пяты фактар — псіхалагічны ціск. Удар па заходнім рэгіёне Украіны мусіў прадэманстраваць грамадзянскаму насельніцтву, што паняцце «тылавых» раёнаў больш не існуе, а ўся тэрыторыя краіны знаходзіцца ў зоне патэнцыйнага паражэння. Гэта элемент комплекснай інфармацыйна-псіхалагічнай аперацыі, асабліва на фоне папярэдніх масіраваных атак па ўсходніх і паўднёвых рэгіёнах.
Асобна эксперт не выключае, што гэты ўдар быў і сігналам Злучаным Штатам, у прыватнасці на фоне інфармацыі пра аперацыі амерыканскага спецназа па затрыманні танкераў так званага «ценявога флоту» Расіі. Сукупнасць усіх фактараў, адзначае Снегирев, сведчыць пра тое, што дата і характар атакі былі выбраныя свядома і невыпадкова.
Яшчэ адзін паказальны момант — ракета была ўжыта без баявой часткі. Гэта элемент расійскай тактыкі так званых «качэляў»: з аднаго боку — дэманстрацыя патэнцыйных магчымасцяў і пагроза далейшай эскалацыі, з другога — спроба паказаць нібыта стрыманасць і «дамоўленасць». Такім чынам Крэмль дае зразумець, што ў выпадку адсутнасці саступак з боку Захаду магчымыя значна больш жорсткія сцэнары.
«У сукупнасці ўсе гэтыя элементы фармуюць цэласную карціну шматвектарнай ваенна-палітычнай аперацыі, накіраванай адначасова супраць Украіны, еўрапейскіх партнёраў, Злучаных Штатаў і Вялікабрытаніі», — рэзюмуе Снегирев.