У Трампа ёсць два варыянты

Пагрозы ўжо не працуюць.

Ультыматум прэзідэнта Трампа аб знішчэнні электрастанцый Ірана ў выпадку неадкрыцця праліва цягам 48 гадзін дэманструе фундаментальнае непаразуменне прыроды іранскага рэжыму і рэгіянальнай дынамікі.

Не вам распавядаць, што пагроза ўдарамі па грамадзянскай энергетычнай інфраструктуры мяжуе з пагрозай ваенным злачынствам. Краіны Персідскага заліва ўспрымаюць гэта са страхам, бо разумеюць: адказ Ірана прыйдзецца менавіта на іх электрастанцыі і апрасняльныя ўстаноўкі.

Такі ход падзей непазбежна ўцягне ў канфлікт хусітаў, якім будзе цяжка заставацца ўбаку пры такіх умовах. Іран, верагодна, адкажа на ультыматум ударам па інфраструктуры адной з арабскіх краін Заліва, каб прадэманстраваць гатоўнасць «падпаліць рэгіён». Менавіта таму краіны Заліва, будучы першачарговымі мэтамі, паскораць уласныя намаганні па дээскалацыі, фактычна дзейнічаючы насуперак стратэгіі ЗША.

З гледзішча эфектыўнасці дасягнення мэтаў, гэта класічная пастка стрымлівання. Падобная рыторыка не зменіць пазіцыі Ірана. Яна загоніць самога прэзідэнта ЗША ў тупік: або пачаць новы этап эскалацыі, або адступіць, канчаткова разбурыўшы аўтарытэт амерыканскага стрымлівання.

Для Ірана закрыццё праліва — галоўны палітычны актыў. Яны не адкрыюць яго добраахвотна, бо менавіта гэта дае ім уладу ў дадзены момант.

У той жа час варта ўлічваць і прамежкавы сцэнар: Іран можа выбраць стратэгію кантраляванага дроселявання праліва замест бінарнага выбару паміж поўным закрыццём і поўным адкрыццём. Прыкметы гэтага ўжо ёсць — іранскія танкеры працягваюць рух у Кітай праз альтэрнатыўныя маршруты, асобныя судны атрымліваюць выбарачныя дазволы на праход. Гэта дае Тэгерану пастаянны рычаг без фармальнай капітуляцыі і без поўнай эскалацыі — кіраваны клапан ціску, якім можна таргавацца ў любы момант.

Менавіта таму любы ультыматум пра «поўнае адкрыццё» апрыёры прайграе іранскай логіцы частковых уступак — і гэта робіць стратэгічную падрыхтоўку ЗША да гэтага сцэнару фундаментальна неадэкватнай.

Калі Вашынгтон сапраўды ставіць мэтай адкрыццё праліва, перад ім застаюцца толькі два варыянты: прамое прымяненне масіраванай сілы або змена рэжыму ў Тэгеране. Любая спроба дзейнічаць праз «пагрозы без наступстваў» толькі падкрэслівае непаразуменне таго, што Іран — гэта не Венесуэла, і ён гатовы да экзістэнцыйнай эскалацыі.

Прычым, калі Вашынгтон хоча гарантавана адкрыць праліў, яму давядзецца кантраляваць бераг. А кантроль берага — гэта ўжо сухапутная аперацыя. Трамп спрабуе купіць «вынік» па цане «ракетаў», але логіка Ірана прымушае яго альбо плаціць «крывёю салдат», альбо адступаць.

Не пазайздросціш.

Ігар Семіволос, «Фэйсбук»

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com