Іранскі сігнал для Лукашэнкі

Кіраўнік заўсёды вельмі балюча ставіцца да любой інфармацыі пра трагічны лёс дыктатараў.

Бо прымярае сітуацыю на сябе. Аднак цяпер рэакцыя афіцыйнага Мінска на падзеі вакол Ірана даволі асцярожная і стрыманая. Паколькі кіраўніцтва Беларусі не зацікаўлена ўступаць у канфлікт з ЗША ва ўмовах перагаворнага працэсу.

Атака Ізраіля і ЗША на Іран, знішчэнне палітычнага і ваеннага кіраўніцтва гэтай краіны сведчаць пра тое, што адміністрацыя Дональда Трампа перабудоўвае свет у адпаведнасці са сваімі ўяўленнямі.

І адным з накірункаў гэтай перабудовы, падаецца, з'яўляецца дэмантаж дыктатарскіх рэжымаў у свеце. Прычым мэта палягае не столькі ў дэмакратызацыі аўтакратычных краін, колькі ў змяненні палітыкі гэтых дзяржаў праз звяржэнне дыктатараў.

Спачатку амерыканцы захапілі кіраўніка Венесуэлы Нікаласа Мадуру, прымушаючы новае кіраўніцтва краіны мяняць палітычны курс у адпаведнасці з інтарэсамі ЗША. Цяпер у выніку атакі знішчана кіраўніцтва Ірана на чале з аяталай Алі Хаменеі.

На гэтым фоне можна ўявіць, у якім псіхалагічным стане знаходзіцца Аляксандр Лукашэнка. Падчас яго сустрэчы з дзяржаўным сакратаром так званай «саюзнай дзяржавы» Сяргеем Глазёвым 16 лютага ён спрабаваў растлумачыць, чаму не паляцеў у ЗША па запрашэнні Дональда Трампа для ўдзелу ў пасяджэнні Рады міру. Маўляў, у незалежных медыя пішуць, нібыта ён спалохаўся паўтарыць лёс Нікаласа Мадуры.

«Я нікога не баяўся і баяцца не збіраюся. Гэта поўная дурнота», — заявіў тады Лукашэнка.

Даўно вядомы элемент палітычнага стылю нязменнага кіраўніка Беларусі — зацвярджэнне ў форме адмаўлення. То бок, калі ён нешта настойліва абвяргае, сітуацыю якраз варта разумець наадварот.

Звяртае на сябе ўвагу дзіўная, да канца нерастлумачаная сімпатыя Лукашэнкі да дыктатараў усіх часоў і народаў. Зразумела, сваю ролю адыгрываюць падобныя ўяўленні пра дзяржаўны лад, формы і метады кіравання, дапушчальныя сродкі дасягнення мэтаў. Але, відаць, не толькі гэта. Ёсць і пэўная містычная, нават фатальная сувязь, якую здольныя растлумачыць толькі сацыяльныя псіхолагі. Беларускі лідар не можа схаваць свайго захаплення дыктатарамі, часцяком на шкоду ўласнай рэпутацыі. Магчыма, гэта і называецца роднасцю душ або цягаю да людзей з падобнымі псіхалагічнымі асаблівасцямі.

Таму зразумела, што Лукашэнка заўсёды надзвычай балюча рэагуе на любую інфармацыю пра трагічны лёс дыктатараў. Бо прымярае сітуацыю на сябе. У ягоным уяўленні любая ўлада — рэч сакральная, а замах на яе — блюзнерства. Таму Лукашэнка звычайна ярасна абараняе ўсіх дыктатараў — дзейных і звергнутых. Сваім часам ён спецыяльна лётаў у Югаславію, каб падтрымаць тамтэйшага аўтакрата Слабадана Мілошавіча. Прапанаваў палітычны прытулак таму ж Мілошавічу, іракскаму дыктатару Садаму Хусейну, зрынутаму прэзідэнту Украіны Віктару Януковічу, Нікаласу Мадуру. А былога кіраўніка Кыргызстана Курманбека Бакіева прытуліў у Беларусі, прадаставіўшы яму беларускае грамадзянства.

Пасля забойства дыктатара Лівіі Муамара Кадафі ў 2011 годзе Лукашэнка раптам пачаў фармаваць тэрытарыяльную абарону, якая павінна была абараніць яго ад народнага паўстання. Пасля захопу ў гэтым годзе амерыканцамі Мадуры Лукашэнка заняўся праверкай гатоўнасці вайсковых падраздзяленняў, арганізацыяй вайсковых збораў грамадзянскіх рэзервістаў.

Наўрад ці ўсё гэта забяспечыць выратаванне ў крытычнай сітуацыі. Хутчэй гэтыя дзеянні нагадваюць спосаб псіхалагічнай саматэрапіі. Маўляў, трэба ж нешта рабіць, нельга сядзець склаўшы рукі.

Аднак цяпер рэакцыя афіцыйнага Мінска на падзеі вакол Ірана даволі асцярожная і стрыманая. Гэта тлумачыцца лагікай: не варта сварыцца з Дональдам Трампам, які напярэдадні даволі кампліментарна выказаўся пра беларускага лідара: «Я вельмі паважаю іх лідара… Мне вельмі падабаецца іх лідар».

Афіцыйная рэакцыя беларускіх уладаў адрозніваецца ад пазіцыі Расіі. Масква наўпрост асудзіла агрэсію Ізраіля і ЗША супраць Ірана.

МЗС Беларусі 28 лютага двойчы выступіў з заявамі. У адной прагучала абстрактная занепакоенасць абвастрэннем канфлікту вакол Ірана. У другой утрымліваецца асуджэнне атакі на Іран, але Ізраіль і ЗША не названыя агрэсарамі, акцэнт зроблены на гуманітарным аспекце.

Такая асцярожнасць абумоўленая не толькі тым, што Мінск цяпер не зацікаўлены канфліктаваць з ЗША, з якімі ідзе перагаворны працэс, а Лукашэнка пазіцыянуе сябе ледзь не трампістам.

Ёсць яшчэ адзін аспект, на які цяпер мала звяртаюць увагу. Якія прэтэнзіі і патрабаванні ЗША да Ірана? Вашынгтон патрабуе ад Тэгерана дэмантажу праграмы распрацоўкі ядзернай зброі і ракет дальняга дзеяння. А Беларусь якраз размяшчае (ці плануе размясціць) на сваёй тэрыторыі расійскую ядзерную зброю і ракетны комплекс «Арэшнік». Менавіта на размяшчэнні апошняга апошнім часам акцэнтуе ўвагу прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі, апелюючы да Еўропы і ЗША. Аналогія з іранскай сітуацыяй даволі празрыстая.

А Расія цяпер, аслабленая вайной з Украінай, лёгка «здае» сваіх саюзнікаў: Сірыю, Венесуэлу, Іран. Гучаць прагнозы магчымога хуткага падзення дыктатарскага рэжыму на Кубе.

Валерый Карбалевіч, «Радыё Свабода»

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com