У людзей, якія выраслі ў 1960–70-я, ёсць адна ўнікальная асаблівасць
42- 4.04.2026, 8:46
- 18,710
Такі стыль выхавання быў распаўсюджаны і перадаваўся ад бацькоў да дзяцей.
Пакаленне, чые дзяцінства і юнацтва прыпалі на 1960–1970-я гады, прывыкла перажываць цяжкасці моўчкі, без рэфлексіі і абмеркавання эмоцый. Такі падыход доўгі час лічыўся нормай, аднак сучасная псіхалогія ўсё часцей ставіць яго пад сумнеў. Пра гэта піша выданне SiliconCanals, аналізуючы змяненне стаўлення да эмацыйнага здароўя і досвед некалькіх пакаленняў.
Аўтар матэрыялу адзначае, што ў дзяцінстве яго вучылі не скардзіцца і не гаварыць пра пачуцці.
«Калі ў цябе ёсць праблема — ты або вырашаеш яе, або проста церпіш. Але дакладна не сядзіш і не абмяркоўваеш, што ты пры гэтым адчуваеш», — гаворыцца ў тэксце.
Такі стыль выхавання быў распаўсюджаны і перадаваўся ад бацькоў да дзяцей.
У той жа час, як тлумачыць даследчыца гісторыі псіхалогіі Кэці Фэй, у той жа перыяд сама псіхалагічная навука перажывала крызіс.
«Крызіс быў шматгранным, але галоўнымі праблемамі сталі метадалогія, сацыяльная значнасць і тэарэтычныя асновы», — адзначае эксперт.
Фактычна, пакуль дзеці вучыліся спраўляцца з жыццём, спецыялісты яшчэ не мелі дакладных адказаў, як працуе чалавечая псіхіка.
Псіхолагі таго часу інакш вызначалі і самі паняцці крызісных станаў. У прыватнасці, спецыяліст Джэральд Каплан апісваў крызіс як сітуацыю, што выклікае псіхалагічны дысбаланс і не паддаецца вырашэнню звыклымі спосабамі.
Аднак, як падкрэслівае аўтар, новых інструментаў людзям тады ніхто не даваў, таму яны былі вымушаны «старацца яшчэ мацней з тымі ж паламанымі інструментамі».
Сучасныя падыходы да псіхалогіі істотна змяніліся. Псіхолаг Эшлі Дж. ДзіМелла тлумачыць, што цяпер многія з’явы мінулага атрымалі новыя вызначэнні.
«Сёння псіхолагі маглі б назваць тое, што адбывалася ў тыя дзесяцігоддзі, «эмацыйнай занядбанасцю», «траўмай развіцця» або, прынамсі, «нестабільным доглядам», — кажа яна.
У той жа час аўтар падкрэслівае: гэта не азначае, што бацькі не любілі сваіх дзяцей — яны проста не валодалі неабходнымі ведамі.
Навуковыя даследаванні таксама абвяргаюць старыя ўяўленні пра «сілу маўчання». Як сведчаць дадзеныя даследавання, апублікаванага ў Journal of Psychotherapy Research, сапраўдную эмацыйную ўстойлівасць фармуе менавіта прапрацоўка пачуццяў, а не іх ігнараванне.
«Людзі, якія найлепш аднаўляюцца пасля цяжкасцяў, — гэта не тыя, хто ігнаруе эмоцыі, а тыя, хто разумее, што менавіта яны адчуваюць і чаму», — гаворыцца ў публікацыі.
У той жа час у пакалення, прывучанага «цярпець», была і свая моцная якасць — звычка трымацца за светлыя ўспаміны. Паводле даследавання, апублікаванага ў Journal of Personality, пазітыўныя ўспаміны дапамагаюць пераадольваць складаныя перыяды жыцця. Менавіта таму многія людзі захоўвалі гісторыі пра шчаслівыя моманты як своеасаблівы рэсурс падтрымкі.
У выніку аўтар прыходзіць да высновы, што старыя падыходы да эмоцый патрабуюць пераасэнсавання.
«Мы вучыліся перажываць праблемы, а не разумець іх. Нас вучылі, што пачуцці — гэта слабасць, а не крыніца інфармацыі», — адзначае ён. У той жа час, паводле яго слоў, змяняць гэтыя ўстаноўкі ніколі не позна.