Навошта Пуцін зноў дастаў «Арэшнік»?

Мэта Масквы відавочная.

8–9 студзеня 2026 года Расія нанесла адзін з самых масіраваных удараў па Украіне за апошні час. Уначы з 8 на 9 студзеня па ўкраінскай тэрыторыі быў выпушчаны цэлы рой баявых дронаў і ракет, накіраваных перадусім на аб’екты крытычнай інфраструктуры. Пад ударам аказалася сталіца, дзе выбухі прагрымелі ў некалькіх раёнах, а таксама заходнія вобласці краіны. Асабліва рэзанансным эпізодам стала прымяненне балістычнай ракеты «Арэшнік».

Маштабныя ракетна-дронныя атакі Расіі на ўкраінскую інфраструктуру сталі часткай доўгатэрміновай стратэгіі Крамля яшчэ з восені 2022 года, і ў 2025-м гэтая кампанія толькі ўзмацнілася.

Мэта Масквы відавочная. Зламаць эканоміку і волю супраціву Украіны, апусціўшы гарады ў холад і цемру, а таксама ўскладніць забеспячэнне ўкраінскай арміі, разбураючы транспартныя шляхі і аб’екты забеспячэння. Адначасова такія ўдары разлічаныя на ўздзеянне на настрой насельніцтва і кіраўніцтва Украіны, падштурхоўваючы іх да саступак на перамовах пад страхам далейшага пагаршэння гуманітарнай сітуацыі. Гэта стратэгія тэрарызавання тылу не прынесла Расіі вырашальных поспехаў на полі бою, але нанесла сур’ёзную шкоду інфраструктуры Украіны і стварыла пастаянны ціск на грамадзянскае насельніцтва. У спалучэнні з зацяжнымі пазіцыйнымі баямі на фронце гэта ператварыла ўсё ў цяжкую вайну на знясіленне.

На першы погляд, прынцыпова новага ў мэтах Крамля не назіраецца. Расійская армія працягвае метадычна разбураць энергетычную сістэму і іншыя ключавыя інфраструктурныя аб’екты Украіны, як рабіла гэта ўвесь мінулы год. Аднак ёсць і важныя нюансы, што сведчаць пра пэўную эвалюцыю падыходу Масквы. Па-першае, гэта чарговае (праз паўтара года) прымяненне ракеты «Арэшнік». Крэмль засведчыў гатоўнасць пайсці на гэты крок, прычым на Захадзе Украіны, паблізу мяжы з Польшчай.

Гэта можа азначаць, што Масква імкнецца ўзмацніць ціск і запалохаць не толькі Украіну, але і яе заходніх саюзнікаў. Фактычна паказаць, што ў Расіі ёсць у рэзерве больш магутныя і дальнабойныя сродкі, супраць якіх у Украіны мала абароны. Ці з’яўляецца гэта кардынальнай зменай стратэгіі? Хутчэй гэта варта разглядаць як эскалацыю ў рамках ранейшай стратэгіі. Мэта тая ж: прымусіць Кіеў да капітуляцыі або саступак. Але сродкі становяцца ўсё больш жорсткімі і рызыкоўнымі з пункту гледжання магчымай эскалацыі канфлікту за межы Украіны.

Па-другое, палітычны кантэкст цяперашніх удараў надае ім асаблівы адценак. Пачатак 2026 года адзначыўся актывізацыяй дыпламатычных намаганняў у пошуку міру. На міжнародных самітах абмяркоўваюцца планы спынення агню і гарантыі бяспекі для Украіны. У прыватнасці, на пачатку студзеня ў Парыжы прагучалі ініцыятывы аб увядзенні ва Украіну абмежаванага міратворчага кантынгенту з еўрапейскіх войскаў пасля заключэння перамір’я. Аднак Масква рэзка адхіліла саму ідэю прысутнасці заходніх вайскоўцаў на ўкраінскай тэрыторыі. Афіцыйныя асобы РФ заявілі, што любыя замежныя салдаты ва Украіне будуць разглядацца як «законныя ваенныя мэты». Такім чынам, Крэмль даў зразумець, што не прымае ўмоў, якія маглі б абмежаваць яго ўплыў або прысутнасць ва Украіне нават у выпадку перамір’я. На гэтым фоне расійская ракетная атака выглядае як дэманстрацыя сілы і рашучасці працягваць вайну на сваіх умовах. Дарэчы, менавіта Захад Украіны разглядаўся як месца дыслакацыі патэнцыйнага франка-брытанскага кантынгенту, увядзенне якога пасля перамір’я задэкларавалі прэзідэнты Украіны, Францыі і прэм’ер-міністр Вялікабрытаніі. Відавочна, расійскі бок спрабуе паказаць, што і на гэты кантынгент «знойдзецца ўправа». І не будзе СПА, здольнай ад гэтай пагрозы абараніць.

Нарэшце, «Арэшнік» — гэта своеасаблівы «адказ» на прыніжальны захоп амерыканскімі вайскоўцамі шэрагу танкераў расійскага «ценявога флоту» ў межах блакіравання амерыканцамі паставак нафты з Венесуэлы. Танкер нават падняў расійскі сцяг і быў афіцыйна перарэгістраваны ў Расіі, але гэта не спыніла амерыканскую «берагавую ахову». Усё гэта вельмі засмуціла расійскіх «ура-патрыётаў», і «Арэшнік» па Украіне, відаць, з пункту гледжання Крамля прызваны дапамагчы ўмацаваць імідж і рэпутацыю «непераможнасці».

У выніку студзеньская атака 2026 года хутчэй пацвярджае нязменнасць агульнай стратэгіі РФ. Гэта — вядзенне вайны на знясіленне, ціск на ўкраінскае насельніцтва і інфраструктуру, а не азначае нейкую кардынальную змену курсу. Аднак яна сігналізуе пра ўзмацненне гэтай стратэгіі: яшчэ большы размах удараў і гатоўнасць ісці на рызыкоўныя крокі дзеля дасягнення сваіх мэтаў.

Расія дэманструе, што, нягледзячы на перамовы і заклікі да міру, яна гатовая працягваць разбуральную кампанію. Для Украіны і яе саюзнікаў гэта азначае неабходнасць далейшага ўмацавання супрацьпаветранай абароны і энергетычнай устойлівасці, каб перажыць гэтую вайну на знясіленне.

У цэлым жа масіраваны абстрэл 8–9 студзеня паказаў, што ніякага змякчэння пазіцыі Крамля не адбываецца. Наадварот, Масква падвойвае стаўку на ракетны тэрор як сродак прымусіць Украіну прыняць яе ўмовы. Гэта трывожны сігнал, але разам з тым і прыкмета пэўнай стратэгічнай абмежаванасці. Не дасягнуўшы вырашальных перамог на полі бою, Расія зноў робіць стаўку на разбурэнне гарадоў і пакуты мірных жыхароў, што толькі ўмацоўвае рашучасць Украіны супраціўляцца да канца, абапіраючыся на падтрымку міжнароднай супольнасці.

Пётр Алешчук, спецыяльна для Charter97.org

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com