15 кастрычнiка 2026, Чацвер, 17:21
Падтрымайце
сайт
Сім сім,
Хартыя 97!
Рубрыкі

Навукоўцы вызначылі, які час лепш пакінуць дзеля здароўя

1
Навукоўцы вызначылі, які час лепш пакінуць дзеля здароўя

Ранішняе святло дапамагае сінхранізаваць унутраныя біялагічныя гадзіннікі арганізма.

Канадскія даследчыкі прыйшлі да высновы, што пастаянны зімовы час больш карысны для здароўя, чым летні, у выпадку адмены сезоннага пераводу часу. Галоўная перавага — магчымасць атрымліваць больш натуральнага святла раніцай.

Пра гэта піша New Voice.

Спецыялісты з Універсітэта Брытанскай Калумбіі і Універсітэта Саймана Фрэйзера прааналізавалі навуковыя працы, прысвечаныя біялагічным рытмам, сну, настрою, адукацыі і эканамічным наступствам розных сістэм адліку часу. Яны таксама параўналі час усходу і захаду Сонца ў канадскіх гарадах і вывучылі досвед краін, якія ўжо перайшлі на пастаянны летні час.

Паводле слоў даследчыкаў, ранішняе святло дапамагае сінхранізаваць унутраныя біялагічныя гадзіннікі арганізма. Яны рэгулююць сон, няспанне і іншыя сутачныя працэсы. Калі чалавек атрымлівае менш святла раніцай, яго натуральны рэжым сну можа зрушыцца на пазнейшы час, хоць праца і навучанне пачынаюцца па звыклым раскладзе. У выніку людзі могуць недасыпаць.

Напрыклад, у Таронта на пачатку студзеня пры пастаянным зімовым часе Сонца ўзыходзіла б у 07:51, а пры летнім — у 08:51. Чалавек, які прачынаецца а 07:00, у абодвух выпадках уставаў бы да світання, але пры зімовым часе дзённае святло з’яўлялася б на гадзіну раней.

Недахоп сну і неадпаведнасць паміж унутранымі біялагічнымі гадзіннікамі і рабочым або вучэбным раскладам звязваюць з пагаршэннем фізічнага і псіхічнага здароўя. Затрымка з’яўлення ранішняга святла таксама можа ўплываць на сезоннае афектыўнае засмучэнне — форму дэпрэсіі, якая часта ўзнікае зімой. Асабліва адчувальнымі да зруху рэжыму сну могуць быць падлеткі і маладыя людзі.

У той жа час пастаянны летні час мае свае перавагі: дзякуючы больш светлым вечарам у людзей з’яўляецца больш магчымасцяў для прагулак, адпачынку на свежым паветры і зносін. Пры зімовым часе вечары надыходзяць раней, а летні світанак можа будзіць некаторых людзей занадта рана.

Даследчыкі нагадваюць, што пастаянны летні час ужо ўводзіўся ў іншых краінах. ЗША перайшлі на яго ў 1974 годзе, але адмовіліся ад гэтага рашэння ў тым жа годзе праз занепакоенасць цёмнымі зімовымі раніцамі і бяспекай дзяцей, якія дабіраюцца ў школу да світанку. Расія ўвяла гэтую сістэму ў 2011 годзе, а ў 2014-м вярнулася да іншага рэжыму.

Аўтары аналізу рэкамендуюць захаваць пастаянны зімовы час. Калі ж урады ўсё ж абяруць летні час на круглагоднай аснове, навукоўцы раяць разгледзець магчымасць пазнейшага пачатку заняткаў і працы, палепшыць ранішняе асвятленне, а таксама адсочваць змены працягласці сну, частаты выпадкаў зімовай дэпрэсіі, колькасці прапускаў працы і навучання і колькасці дарожных траўмаў.

У той жа час даследчыкі папярэджваюць, што значная частка доказаў грунтуецца на назіраннях і геаграфічных параўнаннях. Таму доўгатэрміновыя наступствы пастаяннага пераходу на адзіную сістэму адліку часу для здароўя яшчэ патрабуюць вывучэння.

Напісаць каментар 1

Таксама сачыце за акаўнтамі Charter97.org у сацыяльных сетках

▲