Гістарычны ўрок працягвае пераследаваць Пуціна

Але сітуацыя для Крамля складанейшая, чым простая аналагія.

85 гадоў таму, менш чым праз два гады пасля пачатку Другой сусветнай вайны, Гітлер прыйшоў да высновы, што Савецкі Саюз слабейшы, чым здавалася, — і зрабіў яго наступнай мэтай, парушыўшы пакт Молатава — Рыбентропа і пакінуўшы Сталіна ў дураках.

Адной з прычын стала савецка-фінская вайна. Нягледзячы на абвешчаную перамогу СССР, яе ход зрабіў на знешніх назіральнікаў супрацьлеглае ўражанне. Невялікая Фінляндыя нанесла Чырвонай арміі велізарныя страты і агаліла слабасць камандавання, нізкую якасць падрыхтоўкі войскаў і сур'ёзныя праблемы з кіраваннем. Для Берліна гэта стала адным з галоўных сігналаў: дастаткова выбіць дзверы — і ўвесь будынак абрынецца.

Прычыны нападу былі, вядома, шырэйшыя — ад ідэалогіі «жыццёвай прасторы» да барацьбы за рэсурсы. Але фінская кампанія, безумоўна, змяніла ацэнку савецкай моцы ў Берліне.

Мне здаецца, што менавіта гэты ўрок працягвае пераследаваць Пуціна.

Для яго паражэнне ва Украіне — гэта не толькі пытанне тэрыторый або выжывання рэжыму. Гэта рызыка страты статусу дзяржавы, з якой свет вымушаны лічыцца.

Пасля Фінляндыі Гітлер убачыў слабасць і вырашыў, што прыйшоў час дзейнічаць. Пуцін баіцца падобнага трактавання: відавочнае паражэнне стане сігналам, што рэальная сіла Расіі значна меншая, чым здавалася.

І гаворка не пра Захад — яго Пуцін даўно спісаў з рахункаў як праціўніка, якога можна пераседзець. Гаворка ідзе перадусім пра Кітай, які ўважліва сочыць за вайной і робіць уласныя высновы пра рэальны баланс сіл.

Але тут сітуацыя складанейшая, чым простая аналагія. Сталін пасля Фінляндыі зрабіў высновы і ўзяўся за рэфармаванне арміі — проста не паспеў да 1941 года. Пуцінская Расія за тры гады вайны таксама адаптавалася: вайна з выкарыстаннем дронаў, мабілізацыйная эканоміка, перабудова абаронна-прамысловага комплексу пад кітайскія і іранскія кампаненты. Таму Пекін цалкам можа ўлавіць не «Расія слабая», а «Расія здольная гадамі паглынаць санкцыі і ўдары — і не зваліцца». Для Кітая гэта не дыскрэдытаваны партнёр, а зручны.

І ў гэтым галоўнае адрозненне ад 1941 года. Тады побач быў драпежнік, гатовы ператварыць успрынятую слабасць ва ўварванне. Сёння такога няма — Кітай не збіраецца нападаць на Расію.

Ён збіраецца яе абясцэньваць.

Таму сапраўдная рызыка для Пуціна — не танкі на мяжы, а цэнавы пераход: са статусу звышдзяржавы ў статус рэсурснай перыферыі Пекіна.

Магчыма, менавіта таму гэтая вайна даўно перастала быць вайной за Украіну. Яна ператварылася ў барацьбу за тое, каб Расію і надалей успрымалі як звышдзяржаву, а не як дзяржаву, якая толькі прыкідваецца такою — пакуль мацнейшы сусед не выставіць ёй сваю цану.

Андрэй Кобалеў, «Фэйсбук»

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com