Правальная стратэгія Кітая

Аднаго прагматызму недастаткова для захавання любой звышдзяржавы.

На фоне аслаблення глабальнай ролі ЗША Кітай усё больш актыўна падае сябе як абаронцу шматпалярнасці, стабільнасці і «больш справядлівага» сусветнага парадку. Аднак за гэтым вобразам хаваецца значна больш прагматычная стратэгія. Пекін імкнецца пашыраць уплыў, не бяручы на сябе тыя абавязацельствы, якія звычайна нясе сусветная звышдзяржава, піша часопіс Foreign Affairs (пераклад — сайт Charter97.org).

Кітай не спрабуе замяніць ЗША ў ролі галоўнага гаранта міжнароднага парадку. Замест гэтага ён выбудоўвае сістэму гнуткіх партнёрстваў, пазбягаючы фармальных саюзаў, жорсткіх гарантый бяспекі і прамога ўцягвання ў чужыя войны. Пекін аддае перавагу атрымліваць палітычныя і эканамічныя выгоды, захоўваючы свабоду манеўру і мінімізуючы рызыкі.

Такі падыход асабліва прыкметны ў адносінах з Расіяй, Іранам і Венесуэлай. У ўсіх трох выпадках Кітай прадастаўляў эканамічную падтрымку, падтрымліваў гандлёвыя сувязі і дыпламатычнае прыкрыццё, але ўхіляўся ад крокаў, якія азначалі б паўнавартаснае ваеннае або палітычнае абавязацельства.

У выпадку вайны Расіі супраць Украіны Пекін дапамог Маскве вытрымліваць ціск санкцый, але не стаў аказваць маштабную ваенную дапамогу. У адносінах з Іранам Кітай асуджаў удары ЗША і Ізраіля, працягваў купляць нафту і падтрымліваў кантакты з Тэгеранам, аднак не захацеў станавіцца гарантам яго бяспекі. Аналагічна Пекін павёў сябе і ў Венесуэле, абмежаваўшыся асуджэннем амерыканскага ўмяшання.

Такая мадэль доўгі час працавала на карысць Кітая. Яна дазволіла яму хутка пашырыць сетку партнёраў, умацаваць пазіцыі ў БРІКС, ШАС і краінах Глабальнага Поўдня, не паўтараючы высоказатратную амерыканскую сістэму саюзаў і баз. Але ў гэтай стратэгіі ёсць і слабое месца: партнёрствы Пекіна часта аказваюцца няпоўнавартаснымі і не ператвараюцца ў сапраўдную кааліцыю.

Гэта асабліва важна ў кантэксце Тайваня. Калі вакол вострава ўспыхне буйны канфлікт, Кітай, верагодна, не зможа разлічваць на тую ступень падтрымкі, якую ЗША традыцыйна атрымліваюць ад саюзнікаў. Расія або Паўночная Карэя могуць аказаць сітуацыйную дапамогу, але большасць іншых партнёраў, хутчэй за ўсё, паспрабуюць захаваць нейтралітэт, каб не трапіць пад удар санкцый і не ўцягвацца ў вайну.

Стратэгія «ўплыў без абавязацельстваў» дае Пекіну гібкасць, але адначасова падрывае яго здольнасць абапірацца на іншых у момант крызісу. І ў гэтым заключаецца важны ўрок не толькі для Кітая, але і для ЗША — знешняя палітыка, пабудаваная толькі на прагматызме і кароткатэрміновай выгодзе, можа аслабіць нават наймацнейшую дзяржаву.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com