Еўразвяз і ЗША - адзіным фронтам супраць рэжыму Лукашэнкі

Намеснік дзяржсакратара ЗША па пытаннях дэмакратыі, правоў чалавека і працы Майкл Познер сустрэўся з рэдактаркай сайта charter97.org Наталляй Радзінай.

Сустрэча адбылася 17 лістапада ў Вашынгтоне, дзе Наталля Радзіна знаходзіцца па запрашэнні Камітэта абароны журналістаў.

Рэдактарка ​​charter97.org прыехала ў ЗША на цырымонію ўручэння прэстыжнай прэміі Камітэта абароны журналістаў за «мужнасць, праяўленую ў экстрэмальных умовах». У гэтым годзе прэмія прысуджаная журналістам з Беларусі, Пакістана, Мексікі і Бахрэйна.

Сустрэўшыся з лаўрэатамі прэміі, намеснік дзяржсакратара ЗША па пытаннях дэмакратыі, правоў чалавека і працы Майкл Познер не адказваў на пытанні журналістаў, а задаваў іх сам.

Гаворачы аб сітуацыі ў Беларусі, Майкл Познер адзначыў, што ў снежні ў Вільні адбудзецца саміт кіраўнікоў МЗС краін АБСЕ. Намесніка дзяржсакратара ЗША цікавіла, якой павінная быць палітыка Еўразвяза і ЗША ў дачыненні да беларускага рэжыму.

На думку Наталлі Радзінай, сёння ЗША павінныя пераканаць сваіх еўрапейскіх партнёраў прытрымлівацца прынцыпова жорсткага стаўлення да беларускай дыктатуры.

«ЗША займаюць правільную маральную пазіцыю па беларускай дыктатуры. Толькі эканамічныя санкцыі могуць прывесці да рэальных зменаў у Беларусі. Для выпрацоўкі такой агульнай пазіцыі трэба разумець, рэжым Лукашэнкі сёння нясе пагрозу Еўропе і ўсяму свету праз продаж зброі краінам-ізгоям. У той жа час у дадзены момант рэжым - эканамічны банкрут і слабы як ніколі. У гэтай сітуацыі Еўропа павінная не нарошчваць тавараабарот з дыктатурай, а ўводзіць эмбарга на набыццё ў Беларусі нафтапрадуктаў і калійных угнаенняў. Прыбыткі па гэтых экспартных артыкулах ідуць выключна ў кішэню сям'і Лукашэнка, адпаведна - на зместу рэпрэсіўнага апарата для падаўлення ў Беларусі любых пратэстных настрояў.

ЗША павінныя зрабіць усё магчымае, каб пераканаць Еўразвяз увесці гэтыя кропкавыя эканамічныя санкцыі. Пакуль, на жаль, у еўрапейскіх чыноўнікаў няма ніякай стратэгіі па змене сітуацыі ў Беларусі», - адзначыла журналістка.

Радзіна лічыць, што еўрапейскія лідэры займаюцца толькі дэмагогіяй і знаходзяць адгаворкі, каб не пераходзіць да канкрэтных дзеянняў, у той час як у беларускіх турмах да гэтага часу працягваюць сядзець 15 палітвязняў, двое з якіх - былыя кандыдаты ў прэзідэнты краіны Андрэй Саннікаў і Мікалай Статкевіч.

Журналістка распавяла намесніку дзяржсакратара ЗША канкрэтна аб сітуацыі з Андрэем Саннікавым, які падвяргаецца здзекаванням і катаванняў у турме. Палітвязня перакідаюць з адной турмы ў другую, ніхто не ведае, дзе канкрэтна яго ўтрымліваюць і што з ім адбываецца. Асобна Радзіна распавяла пра палітвязня, каардынатар грамадзянскай кампаніі «Еўрапейская Беларусь» Зміцера Бандарэнку, які сёння можа стаць у турме інвалідам.

«Калі сустракаешся з еўрапейскімі палітыкамі і пытаешся ў іх, чаму яны не фарміруюць сваю знешнюю палітыку ў дачыненні да Беларусі гэтак жа, як гэта робяць Злучаныя Штаты, яны адказваюць, што ў ЗША няма такіх інтарэсаў у Беларусі, як у ЕЗ, таму ім лёгка ўводзіць эканамічныя санкцыі. Насамрэч, калі мы паглядзім на статыстыку, то ўбачым, што тавараабарот Беларусі з Еўразвязам са студзеня па верасень бягучага года вырас на 76 адсоткаў. Гэта значыць, нягледзячы на ​​асуджэнне Еўразвязам крывавага падаўлення дэманстрацыі 19 снежня, ён працягваў гандляваць з дыктатурай», - заявіла беларуская журналістка.

17 лістапада ў вашынгтонскім офісе Freedom House таксама адбыўся круглы стол па сітуацыі ў Беларусі з удзелам Наталлі Радзінай, кіраўніка Freedom House Дэвіда Крэймера, галоўнага палітычнага аналітыка Цэнтра аналізу еўрапейскай палітыкі Пітэра Дорана, дырэктара Еўразійскай праграмы Freedom House Сьюзан Корк і старэйшага супрацоўніка апарата Хельсінскай камісіі ЗША Орэста Дэйчакіўскага.

Дэвід Крэймер вітаў беларускую журналістку, якую ён назваў «сапраўдным героем» у вашынгтонскім офісе Freedom House, і папрасіў яе выказаць меркаванне адносна шляхоў змены сітуацыі ў Беларусі.

Наталля Радзіна адзначыла, што падрыхтаваны нядаўна Цэнтрам аналізу еўрапейскай палітыкі і Freedom House даклад «Дэмакратычныя змены ў Беларусі: Рамачная праграма дзеянняў» - стратэгія, якая максімальна ўлічвае магчымасці і перспектывы змены сітуацыі ў Беларусі.

Даклад заключае ў сабе рэкамендацыі, як заходнім палітыкам, так і беларускай апазіцыі і грамадзянскай супольнасці па дзеяннях, якія маглі б прывесці да змены ўлады ў Беларусі. Даклад паслядоўна праводзіць думку, што рэформы ў Беларусі могуць наступіць толькі пасля таго, як Аляксандр Лукашэнка будзе адхілены ад улады, і выключае дыялог з дзеючай уладай як шлях да зменаў у бок дэмакратыі і рынкавай эканомікі.

Дэвід Крэймер, у сваю чаргу, заўважыў, што ключавым момантам ў ціску на беларускі рэжым будзе адзіная пазіцыя ЗША і ЕЗ.

«Сёння неабходна пераходзіць да сур'ёзных мерах у дачыненні да рэжыму Лукашэнкі. Час ўзмацняць ціск. ЕЗ увёў некаторыя санкцыі ў ліпені гэтага года, але гэтага недастаткова», - адзначыў Крэймер.

Важная адзіная пазіцыя ЕЗ і ЗША, у тым ліку, і па пытанні вылучэння Міжнародным валютным фондам крэдыту Беларусі ў памеры 8 млрд. даляраў.

«Мае калегі і я былі некалькі занепакоеныя пасля двух візітаў прадстаўнікоў МВФ у Беларусь у чэрвені і кастрычніку бягучага года. Аднак у сваёй афіцыйнай заяве, апублікаванай пасля таго, як дэлегацыя фонду вярнулася з Менска ў мінулым месяцы, МВФ досыць выразна даў зразумець, што вылучэнне крэдыту рэжыму Лукашэнкі ў бліжэйшы час не адбудзецца», - заўважыў Крэймер.

Старэйшы супрацоўнік апарата Хельсінскай камісіі ЗША Орэст Дэйчакіўскі, які браў удзел у круглым стале, таксама нагадаў прысутным, што некалькі месяцаў таму група з шасці амерыканскіх сенатараў накіравала адкрыты ліст на імя міністра фінансаў ЗША Цімаці Гайтнера з тым, каб Злучаныя Штаты паўплывалі на рашэнне МВФ аб невылучэнні крэдыту рэжыму Лукашэнкі.

«У сваім адказе Гайтнер даў нам зразумець, што ЗША не падтрымае вылучэнне такой фінансавай дапамогі, калі аб гэтым зойдзе гаворка», - адзначыў Дэйчакіўскі.