Starship Ілона Маска рыхтуецца здзейсніць 12-ы палёт

SpaceX плануе IPO, якое падвоіць капітал мільярдэра.

Кампанія Ілона Маска SpaceX рыхтуе запуск найноўшай версіі гіганцкай ракеты Starship V3 — найбуйнейшай і наймагутнейшай ракеты ў свеце. Яго запланавалі не раней за чацвер, 21 траўня, у 90-хвіліннае акно, якое адкрыецца а 18:30 па ўсходнім часе (22:30 па Грынвічу) з касмадрома Starbase у Тэхасе, піша Бі-Бі-Сі.

Гэты палёт стане 12-м для Starship і ў цэлым будзе падобны да папярэдніх — субарбітальны палёт, што заканчваецца кантраляваным прыводненнем у акіяне ракеты-носьбіта Super Heavy і верхняй ступені Ship. Аднак апарат значна мадэрнізаваны, і SpaceX ускладае на яго вялікія надзеі.

Ракета V3 вышынёй у 124 метры больш і магутней за папярэднія версіі Starship, якія і без таго былі найбольшымі і наймагутнейшымі з калі-небудзь пабудаваных ракет, а таксама адрозніваецца шэрагам іншых важных удасканаленняў.

Па-першае, яна абсталяваная новым рухавіком V3 Raptor — 33 з іх на Super Heavy і шэсць на Ship — які забяспечвае большую цягу і значна больш абцякальную канструкцыю, чым у папярэднікаў.

Акрамя таго, у V3 Super Heavy цяпер усяго тры рашэцістыя стабілізатары (якія дапамагаюць ёй вяртацца на Зямлю для аднаўлення і паўторнага выкарыстання) замест чатырох. А канструкцыя, што злучае Super Heavy і Ship, цяпер прымацаваная да паскаральніка, што азначае магчымасць яе паўторнага выкарыстання, тады як раней яна аддзялялася падчас палёту.

Механізм разгортвання Ship таксама быў мадэрнізаваны, што дазваляе хутчэй выкідваць карысную нагрузку. Падчас палёту Ship разгорне 20 макетаў спадарожнікаў, а таксама два сапраўдныя спадарожнікі Starlink. Гэта ўдвая больш, чым у папярэдніх версіях.

Калі ўсё пойдзе паводле плану, апарат даставіць астранаўтаў на паверхню Месяца ў межах місіі NASA «Артэміда-4», запуск якой агенцтва плануе ажыццявіць напрыканцы 2028 года.

Аднак спачатку Starship яшчэ трэба прайсці мноства выпрабаванняў. Напрыклад, апарат яшчэ не выходзіў на наваколазямную арбіту; усе 11 яго выпрабавальных палётаў, праведзеных на сёння, былі субарбітальнымі — як і цяперашні. Акрамя таго, ён павінен прадэманстраваць магчымасць дазапраўкі па-за межамі Зямлі і быць абсталяваны сістэмай жыццезабеспячэння і іншым абсталяваннем для касманаўтаў.

Выхад на фондавы рынак

SpaceX таксама абвясціла пра планы выйсці на фондавы рынак у ЗША. Першаснае публічнае размяшчэнне акцый (IPO) на амерыканскім фондавым рынку стане найбуйнейшым у гісторыі Уол-стрыт і можа пачацца ўжо ў чэрвені.

SpaceX — не толькі касмічная кампанія: акрамя вытворчасці і запуску ракет (найбліжэйшы з якіх павінен адбыцца ўвечары ў чацвер), яна прадастаўляе спадарожнікавы інтэрнэт-сэрвіс Starlink, а таксама валодае кампаніяй Маска xAI, што займаецца распрацоўкамі ў галіне штучнага інтэлекту. SpaceX таксама валодае дадаткам для сацыяльных сетак X (раней Twitter), які Маск набыў у 2022 годзе.

Кампанія не раскрыла, па якой цане плануе прадаваць акцыі. SpaceX ацэньвае сябе ў 1,25 трлн долараў. Кантрольны пакет акцый кампаніі, які належыць Маску, можа каштаваць больш за 600 млрд долараў.

IPO можа павялічыць капітал мільярдэра Маска, і без таго самага багатага чалавека ў свеце (летась ён стаў першым чалавекам, чысты капітал якога перавысіў 500 млрд долараў), да больш як трыльёна долараў.

Прыбыткі і страты

Заяўка на IPO, пададзеная SpaceX у амерыканскую камісію па каштоўных паперах (SEC), дае даўгачаканую магчымасць пазнаёміцца з фінансавым станам кампаніі.

Мінулым годам Space Exploration Technologies — так афіцыйна называецца SpaceX — атрымала выручку ў памеры 18,6 млрд долараў, але панесла чыстую страту ў 4,9 млрд долараў. За першыя тры месяцы гэтага года кампанія дасягнула аб’ёму продажаў у 4,7 млрд долараў, але панесла чыстую страту ў 4,3 млрд долараў.

Страты былі выкліканыя значнымі выдаткамі на штучны інтэлект, капітальныя затраты на які ў першыя тры месяцы склалі 10 млрд долараў.

Прыбытак прыносіць толькі падраздзяленне Starlink і звязаныя з ім напрамкі дзейнасці ў сферы сістэм сувязі, якія прынеслі ў першым квартале гэтага года 1,2 млрд долараў. Паводле дадзеных SpaceX, у яе 10,3 млн падпісчыкаў, што больш чым у два разы перавышае паказчык мінулага года, і 9600 спадарожнікаў на арбіце.

У SpaceX таксама ёсць дзяржаўная служба Starshield, у межах якой яна забяспечвае бяспечную сувязь, а таксама паслугі назірання за Зямлёй і размяшчэння карысных нагрузак.

У першым квартале бізнес па запуску касмічных апаратаў зафіксаваў страту ў 662 млн долараў, а напрамак штучнага інтэлекту — 2,5 млрд долараў.

Баланс кампаніі таксама паказвае, што яна мае актывы на суму 102 млрд долараў, такія як ракеты і іншае абсталяванне, але таксама мае запазычанасць у памеры 60,5 млрд долараў.

Рут Фокс-Блэйдэр, кіруючы партнёр амерыканскай венчурнай кампаніі Citrine Venture Partners, заявіла Бі-Бі-Сі: «Для такога праекта не дзіўна, што ён стратны, нават на этапе IPO».

Судовыя іскі

У сувязі з доўгім спісам пазоваў, у якіх задзейнічана кампанія, SpaceX паведаміла пра больш як паўмільярда долараў чаканых судовых выдаткаў.

Некаторыя з іх звязаныя з «шматлікімі судовымі пазовамі», у якіх сцвярджаецца, што Grok, чат-бот, створаны xAI, выкарыстоўваецца для стварэння сэксуалізаваных дыпфэйкаў рэальных жанчын і дзяўчынак.

Маск заявіў, што мае намер распусціць xAI, якую нядаўна набыла SpaceX, і рэалізоўваць свае амбіцыі ў галіне ШІ ў межах SpaceX.

Іншыя бягучыя справы супраць SpaceX, пералічаныя ў заяўцы на IPO, ўключаюць пазовы аб парушэнні патэнтаў, пазовы аб невыкананні патрабаванняў ЕС па мадэрацыі кантэнту, пазовы аб парушэнні аўтарскіх правоў на музыку і пазовы аб парушэнні бяспекі даных.

У дакументах, апублікаваных у сераду, таксама былі раскрыты фінансавыя ўмовы здзелкі, якую SpaceX нядаўна заключыла са сваім канкурэнтам у сферы ШІ, кампаніяй Anthropic, распрацоўшчыкам чат-бота Claude: Anthropic будзе плаціць 15 млрд долараў у год за доступ да дата-цэнтраў на поўдні ЗША для xAI.

Амбіцыі Маска ў галіне штучнага інтэлекту пакуль не прыносяць прыбытку, але ракетны бізнес SpaceX і Starlink лічацца лідэрамі галіны — абодва маюць значную перавагу над канкурэнтамі.

Як паказваюць дакументы SEC, Маск кантралюе каля 85% кампаніі перад выхадам на біржу. Гэта дае яму поўны кантроль над саветам дырэктараў і не дазваляе яго змясціць.

Такі ўзровень кантролю выклікаў пэўныя асцярогі ў інвестараў перад лістынгам, у тым ліку ў сувязі з тым, што ён будзе займаць пасады старшыні савета дырэктараў, генеральнага дырэктара і тэхнічнага дырэктара. У дакументах SpaceX назвала Маска «адным з найвялікшых візіянераў нашага пакалення».

Заяўка на IPO паступіла ўсяго праз некалькі дзён пасля таго, як Маск прайграў гучную судовую справу супраць канкуруючай кампаніі OpenAI, што займаецца штучным інтэлектам, і яе кіраўніка Сэма Альтмана.

Маск абвінаваціў Альтмана ў парушэнні пагаднення аб некамерцыйнай дзейнасці, бо той ператварыў кампанію (вядомую найперш сваім чат-ботам ChatGPT) у камерцыйную структуру пасля таго, як Маск ахвяраваў ёй мільёны долараў.

Журы аднагалосна пастанавіла адхіліць пазоў, палічыўшы, што тэрмін для падачы прэтэнзій мінуў.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com