«Бабуля» ўскалыхнула чэмпіянат свету-2026

Герой сенсацыі з Іспаніяй не меў грошай на візу для маці і за два дні сабраў 13 мільёнаў.

З 50 тысяч да 13,3 мільёна ўсяго за некалькі дзён — вось так неверагодна хутка вырасла аўдыторыя ў Instagram у гэтага да таго не асабліва прыкметнага 40-гадовага галкіпера з Каба-Вердэ па мянушцы Возінья. Дзве гадзіны і сем сэйваў у матчы ЧС-2026 супраць аднаго з фаварытаў турніру — Іспаніі (0:0) — зрабілі астраўную «Бабулю», як перакладаецца яго мянушка, зоркай сусветнага маштабу. Бо далёка не кожны галівудскі акцёр можа пахваліцца такой колькасцю падпісчыкаў, а спартсмены — тым больш.

OBOZ.UA сабраў самае цікавае пра аднаго з нечаканых герояў мундыялю ў Паўночнай Амерыцы, у якога не было грошай на візу для маці.

АРГЕНТЫНУ ЗАБАРАНІЛІ, ПАКІНУЛІ БРАЗІЛІЮ. Як і многія партугаламоўныя футбалісты, галкіпер гуляе пад псеўданімам. Сапраўднае імя галкіпера — Жазімар Жозе Эвора Дыяш —, яго назвалі ў гонар былога бразільскага правага абаронцы «Ботафого» і зборнай краіны на чэмпіянаце свету 1986 года Жазімара. Але не ўсё так проста...

Спачатку бацька Возіньі, захоплены футболам, хацеў зарэгістраваць хлопчыка як Вальдана — у гонар свайго аргентынскага кумира, чэмпіёна свету 1986 года Хорхе Вальдана з мадрыдскага «Рэала». Аднак супрацоўнік рэестра ў Каба-Вердэ адхіліў запыт, бо ў той час замежныя імёны не дазваляліся. Таму давялося шукаць іншыя шляхі: «Тата і дзядуля былі заўзятарамі Бразіліі. А маему бацьку вельмі падабалася імя Жазімар».

Гэтае імя ўмацавала яго сувязь з Бразіліяй, дзе ў «Бабулі» ёсць брат у Рэсіфі: «Мы заўсёды глядзелі шмат бразільскіх мыльных опер пасля навін. Я вельмі добра памятаю Сіку да Сілву, Мальясана і Рэй ду Гаду. Мы таксама слухалі шмат бразільскай музыкі, якую лічу вельмі прыгожай і насычанай. Мне вельмі падабаўся Ражэрыа Сені, бо ён быў галкіперам, які выконваў штрафныя ўдары і пенальці. Раналда і Раналдыньё былі маімі вялікімі кумірамі».

АДКУЛЬ УЗЯЛАСЯ «БАБУЛЯ». Мянушка «Возінья», якая перакладаецца як «Бабуля», спачатку жудасна не падабалася хлопчыку. Але яна прыляпілася да яго з ранняга дзяцінства, бо будучы футбаліст ніколі не жыў з бацькамі.

«Калі я нарадзіўся, мой бацька служыў у войску, а маці заўсёды мусіла працаваць, таму я рос з бабуляй і дзедам. У нашым раёне іншыя хлопцы былі значна старэйшыя, я пастаянна гуляў з імі на вуліцы і атрымліваў па поўнай праграме. Я добра гуляў і не любіў прайграваць, мяне часта білі, і я вяртаўся дадому ў лютасці. А яны смяяліся з мяне і казалі, што я пайду скардзіцца бабулі і дзеду», — успамінаў Возінья, які такім чынам і атрымаў мянушку.

З «Бабуляй» галкіпер урэшце змірыўся, але цалкам прыняў яе толькі ў 26 гадоў. У 2012 годзе яму ўпершыню прапанавалі кантракт у клубе па-за межамі Каба-Вердэ — у ангольскім «Прогрессо». Аднак там, па іроніі лёсу, ужо быў галкіпер па імені Жазімар. «Таму я вырашыў, што не буду пісаць на майцы «Жазімар II». А паколькі ў Каба-Вердэ ўсе ведалі мяне як Возінью, дык і застаўся пад гэтай мянушкай», — распавядаў футбаліст, які ў тым жа 2012 годзе далучыўся да зборнай Каба-Вердэ.

На жаль, два гады таму футбаліст страціў сваю легендарную бабулю, а дзеда ўжо таксама няма: «Яны мяне выхавалі. Калі б яны яшчэ былі жывыя, дык вельмі ганарыліся б сваім унукам. Вось чаму гэты матч на чэмпіянаце свету так шмат для мяне значыў. Гэта тое, пра што жыхары Каба-Вердэ марылі ўсё сваё жыццё».

Хаця і бацькоў спартовец любіць бязмежна: «Тату, ты не проста чалавек, які сфарміраваў мой характар, ты мой найлепшы сябар. Ты заўсёды слухаў мяне і даваў найлепшыя парады, заўсёды падтрымліваў мяне ў бітвах і трымаў за руку ў паражэннях».

ПАБЛІЗУ УКРАІНЫ. Вядома, да гэтага чэмпіянату свету галкіпер не здзяйсняў нейкіх выбітных подзвігаў, таму ў яго біяграфіі фактычна няма шырока вядомых клубаў. Хаця ў рэзюмэ Возіньі ёсць каманды з Кіпра, Славакіі і Партугаліі, іх ніяк нельга было назваць грандамі сваіх краін. Праўда, цэлы год — з ліпеня 2015-га па жнівень 2016-га — герой Каба-Вердэ жыў і гуляў побач з Украінай — за малдаўскі «Зімбру».

Пасля Кішынёва галкіпер на сезон перабраўся ў партугальскі «Жил Висенте», а потым надоўга адправіўся на сонечны Кіпр, дзе ў 2019 годзе нават выйграў Кубак краіны ў складзе АЭЛ з Лімасола. Зараз Возінья выступае за «Шавеш», які займае 9-е месца ў другім дывізіёне чэмпіянату Партугаліі.

АДКЛАДЗЕНЫ КАНЕЦ КАР'ЕРЫ. Возінья правёў за «Блакітныя акулы» больш за 90 матчаў, удзельнічаў у чатырох Кубках Афрыканскіх Нацый, але некалькі гадоў таму збіраўся завяршыць кар’еру. Маўляў, ужо і ўзрост падціскае. Але зборная Каба-Вердэ нечакана для ўсіх пачала набіраць абароты ў адборачным турніры да ЧС-2026, і галкіпер вырашыў застацца, мроячы пра магчымасць згуляць на сваім першым чэмпіянаце свету.

І цуд здзейсніўся. Зборная Зялёнага Мысу гуляе на мундыялі. І не проста гуляе, а ўжо сэнсацыйна адабрала ачкі ў Іспаніі, не дазволіўшы ёй паразіць свае вароты. А Возінья яшчэ і ўстанавіў рэкорд, стаўшы самым старэйшым гульцом-дэбютантам на чэмпіянаце свету. Дарэчы, партнёры па камандзе любяць падражніць галкіпера з-за яго ўзросту. Але робяць гэта жартам.

«Я ўсё сваё жыццё працую дзеля гэтага, дзеля гэтага моманту, дзеля гэтай мары. Многія пакаленні ў мінулым марылі пра гэты дзень, але яны не дасягнулі гэтага. І вось цяпер мара збваецца», — не хавае сваіх неверагодных эмоцый Возінья, якога да пачатку мундыялю ацэньвалі ўсяго ў 40 000 еўра.

«Ён жыве і дыхае Каба-Вердэ. Возінья можа здавацца строгім таварышам па камандзе на трэніроўках, але ён заўсёды сочыць за намі, каб мы не адставалі. І ён падштурхоўвае нас быць лепшымі, ён падае прыклад», — прызнаўся абаронца Каба-Вердэ і ірландскага «Шэмрок Роверс» Піко Лопес.

Натхняльны поспех Каба-Вердэ забяспечыў іх галкіпер.

У пасляматчавым інтэрв’ю Возінья прызнаўся, што маці, якая навучыла яго, што такое сапраўднае каханне, не змагла паехаць у ЗША, паколькі ў сям’і няма вялікіх грошай і яна не можа дазволіць сабе аплаціць візавыя зборы. Але пасля такога ажыятажу вакол галкіпера мясцовая федэрацыя ўзяла на сябе ўсе выдаткі, і жанчына нарэшце ляціць да свайго сына-героя.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com