«Лукашэнка толькі ўсё раздзімае»

У рэжыму — манія велічы.

Лукашэнка на сустрэчы з генеральным дырэктарам Продовольчай і сельскагаспадарчай арганізацыі ААН (ФАО) пафасна заявіў пра тое, што «Беларусь адыгрывае найважнейшую ролю ў забеспячэнні харчаваннем на нашай Зямлі».

«Філін» вырашыў даведацца пра рэальны маштаб гэтай ролі ў эксперта, прадпрымальніка, экс-чыноўніка райвыканкама Мікалая Лысенкава.

— Што тычыцца ФАО, дык адным з галоўных кірункаў яе дзейнасці з'яўляецца ліквідацыя голаду на планеце. Гэтаму прысвечаныя розныя праграмы, на якія яны выдзяляюць грошы, — тлумачыць Мікалай Лысенкаў. — У тым ліку яны фінансуюць і шэраг праектаў у Беларусі.

Мікалай Лысенкаў

Допусцім, дакладна пад эгідай ФАО рэалізуецца праект па лічбавізацыі малых гаспадарак. Ён накіраваны на развіццё сельскай гаспадаркі, прычым фермерскай або прыватнай, з мэтай павышэння харчовай бяспекі.

— Як бы вы адзначылі ролю нашай краіны ў забеспячэнні харчаваннем на планеце, наколькі яна важная?

— Беларусь можна назваць моцным вытворцам, але толькі мясцовага маштабу. Допусцім, мы добра падтрымліваем Расію, накіроўваючы туды 80% сваёй сельскагаспадарчай прадукцыі.

Мы сапраўды маем поспех, але лакальны, які Лукашэнка раздзімае да праграмы планетарнага маштабу.

Насамрэч аб'ём нашай сельскагаспадарчай прадукцыі складае 12 млрд долараў. Перапрацоўка павялічвае гэтую лічбу да 18 млрд долараў. На экспарт мы прадаем больш за палову свайго харчавання — на 10 млрд долараў.

Гэта значыць, ужо з перапрацоўкай, умоўна, з каўбасой, якая, як вядома, каштуе даражэй за мяса. На экспарт, як правіла, ад нас ідзе прадукцыя з высокай дабаўленай вартасцю, а не сыравіна.

Пры гэтым, калі казаць про маштабы ўсёй планеты, то ў свеце неабходна сельскагаспадарчай прадукцыі на 4 трлн долараў. Вось і палічыце, колькі прыпадае на Беларусь ад усяго сусветнага спажывання. Атрымліваецца 0,25%.

— А хто насамрэч можа пахваліцца значнай роляй у сусветным маштабе?

— Напрыклад, Кітай, які сам сябе корміць. Еўропа — як ні круці, Беларусь у падмёткі не годзіцца еўрапейскім вытворцам: ні Германіі, ні Францыі; маленькія Нідэрланды вырабляюць малака больш, чым Беларусь. З Польшчай нас нават блізка нельга параўноўваць.

Еўрапейскі саюз, дарэчы, не экспартуе, як Беларусь, больш за палову сваёй прадукцыі, але яны самі многа спажываюць і закрываюць свае патрэбы.

ЗША вельмі многа вырабляюць сельскагаспадарчай прадукцыі, Лацінская Амерыка. Новая Зеландыя таксама вырабляе малака больш, чым Беларусь.

Расія таксама вырабляе значна больш харчоў, чым Беларусь, тым не менш недастаткова, каб сябе пракарміць. Таму яны зацікаўленыя ў нас.

— А наколькі Беларусь здольная забяспечыць сябе сельскагаспадарчай прадукцыяй, чаму ў нас прападаюць то бульба, то агуркі, то яшчэ што?

— Нават у тых умовах, што існуюць сёння — адсутнасць рэформаў, 30 гадоў таптання на адным месцы са сваімі калгасамі — усё роўна, насуперак усяму гэтаму, мы вырабляем у 2 разы больш харчоў, чым нам трэба.

Таму можам дазволіць прадаваць больш за палову. Чаму ўзнікаюць дэфіцыты? На маю думку, таму што чыноўнікі хочуць зарабіць, ім патрэбная экспартная выручка.

У мінулым і пазамінулым годзе яны вырашылі зарабіць на бульбе і прадалі на экспарт усю бульбу. Сёлета, магчыма, прададуць нешта іншае.

Вось спатрэбяцца, напрыклад, грошы на новую казарму для «красаўцаў», прададуць усё мяса і каўбасу — і будзе новы дэфіцыт.

Але ў цэлым мы здольныя цалкам сябе забяспечыць, беларусы не павінны застацца галоднымі, мы сябе пракормім.

— Яшчэ ёсць пытанне наконт цэн: чаму часта кошты на мясцовую сельскагаспадарчую прадукцыю вышэйшыя, чым на аналагічную імпартную?

— Таму што ў нас вельмі высокая сабекошт. Калі, дапусцім, адкрыць для нас рынак ЕС, дык наша прадукцыя ўвогуле не будзе патрэбная нават нам. Еўразвяз заваліць нас танным мясам, бульбай, іншай гароднінай.

Пры гэтым у іх энергарэсурсы ў 2–3 разы даражэйшыя, а кошт рабочай сілы — у некалькі разоў. Але прадукцыйнасць працы вышэйшая — адсюль і цэны.

Там проста ўсё эфектыўна працуе. А ў нас, можна сказаць, эфектыўней, чым у Расіі. То бок наша краіна сапраўды адыгрывае найважнейшую ролю ў забеспячэнні харчаваннем, але толькі Расіі, а не ўсёй Зямлі.

У маштабе Расіі, магчыма, мы выглядаем як такая добрая заможная вобласць або губерня.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com