2 чэрвеня 2026, aўторак, 11:21
Падтрымайце
сайт
Сім сім,
Хартыя 97!
Рубрыкі

Навукоўцы разгадалі загадку «пазазямнога шкла» Тутанхамона

1
Навукоўцы разгадалі загадку «пазазямнога шкла» Тутанхамона
Маска фараона Тутанхамона
Фота: BBC

Мінерал з упрыгожанняў фараона захоўвае след старажытнага касмічнага ўдару.

Навукоўцы, што даследуюць таямнічае «пазазямное шкло» ў Афрыцы, выявілі новыя звесткі пра падзею, якая прывяла да яго ўтварэння.

Дзіўны жоўты мінерал, вядомы як Лівійскае шкло, можна адшукаць у пустыні на тэрыторыі Егіпта і Лівіі. Лічыцца, што гэты мінерал утварыўся падчас экстрэмальнай падзеі, звязанай з пазазямным аб’ектам, прыкладна 29 мільёнаў гадоў таму. Цяпер навукоўцы з Міланскага ўніверсітэта (Італія) высветлілі, як менавіта ўтварылася гэтае дзіўнае жоўтае шкло, звязанае з егіпецкім фараонам Тутанхамонам, піша Daily Mail.

Новае даследаванне дапамагае зразумець, як утварылася таямнічае шкло, якое старажытныя егіпцяне цанілі настолькі, што змясцілі яго ў грабніцу фараона Тутанхамона. Сярод многіх скарбаў, знойдзеных у грабніцы Тутанхамона, былі вытанчаныя залатыя ўпрыгожанні, вырабленыя з кавалачкаў жоўтага шкла.

Да гэтага часу навукоўцы дакладна не ведаюць, якім чынам утварылася гэта шкло. Адна тэорыя мяркуе, што на Зямлю мільёны гадоў таму ўпаў астэроід або камета. У выніку ўзніклі вельмі высокая тэмпература і вялікі ціск, якія расплавілі багатыя на крэмнізём пароды, і так утварылася жоўтае шкло.

Іншая тэорыя мяркуе, што астэроід або камета выбухнулі ў атмасферы Зямлі, вызваліўшы дастаткова энергіі, каб нагрэць пустыню ўнізе. У выніку ўтварылася Лівійскае шкло. Працяглыя спрэчкі пра паходжанне «пазазямнога шкла» падштурхнулі навукоўцаў да новага даследавання. Яны вывучылі малюсенькае ўключэнне цыркону, схаванае ў узоры Лівійскага шкла.

Цыркон — гэта вельмі трывалый мінерал, які выкарыстоўваюць для рэканструкцыі старажытных падзей, бо ён вытрымлівае ўмовы, што разбураюць многія іншыя мінералы. Тое, што навукоўцы выявілі, не падобна ні на што раней убачанае ў Лівійскім шкле.

Памер цыркону складаў усяго каля 20 мікраметраў, гэта менш за таўшчыню чалавечага валаса, але ён дэманстраваў незвычайную разгалінёную, дрэвападобную структуру. Навукоўцы лічаць, што яна сфармавалася пасля таго, як мінерал цалкам расплавіўся і хутка зноў крышталізаваўся па меры астуджэння шкла.

Навукоўцы таксама выявілі нешта нечаканае. Не было ніякіх прыкмет мінералаў, якія звычайна з’яўляюцца пры плаўленні і астуджэнні цыркону. Гэта азначае, што цыркон быў разагрэты настолькі моцна, што цалкам расплавіўся, а потым хутка крышталізаваўся, абмінаючы некалькі прамежкавых стадый. Навукоўцы мяркуюць, што жоўтае шкло падвяргалася ўздзеянню тэмператур больш за 2700 градусаў Цэльсія.

Навукоўцы лічаць, што цыркон захаваў сведчанні экстрэмальнай спякоты і хуткага астуджэння, якія прывялі да ўтварэння жоўтага шкла. Яно, верагодна, утварылася, калі моцная спёка расплавіла як цыркон, так і навакольны багаты на крэмнізём матэрыял.

Хоць гэта адкрыццё дае адны з самых пераканаўчых даказаў таго, што Лівійскае шкло ўтварылася ў выніку наймацнейшага нагрэву, яно не вырашае даўнюю спрэчку пра паходжанне шкла. Іншымі словамі, дагэтуль не зразумела, ці ўпаў астэроід на Зямлю, ці выбухнуў у атмасферы.

Напісаць каментар 1

Таксама сачыце за акаўнтамі Charter97.org у сацыяльных сетках