«Культуркампф» Пуціна
- 22.06.2026, 14:50
- 2,972
Крэмль не можа прымусіць усіх змаўчаць.
Нягледзячы на ўзмацненне кантролю дзяржавы над інфармацыяй, культура ў Расіі па-ранейшаму фармуе грамадскую павестку і выклікае вострыя дыскусіі як унутры краіны, так і па-за яе межамі. Літаратура, кіно і музыка становяцца рэдкай прасторай, дзе магчымая шырокая размова пра вайну і яе наступствы, піша CEPA (пераклад — сайт Charter97.org).
Крэмль прыклаў велізарныя намаганні, каб занесці ў чорны спіс пісьменнікаў, кінарэжысёраў і спевакоў, якія пакінулі Расію ў знак пратэсту супраць поўнамаштабнага ўварвання Пуціна ва Украіну, аднак новы фільм Андрэя Звягінцава «Мінотаўр» выклікаў усеагульнае захапленне на радзіме.
Стужка распавядае пра расійскага правінцыйнага прадпрымальніка, якога мясцовыя ўлады вымушаюць сабраць людзей для адпраўкі на вайну паводле ўсталяваных квотаў. Стужка, вытрыманая ў антываенным стылі, выклікала цікавасць нават у лаяльнай да Крэмля прэсе, нягледзячы на афіцыйную прапаганду «патрыятычнага» мастацтва.
Сам рэжысёр, які знаходзіцца ў эміграцыі ў Францыі, атрымаў Гран-пры Канскага фестывалю і ў сваёй прамове заклікаў спыніць вайну ва Украіне. Гэтыя словы выклікалі рэзкую рэакцыю праваенных каментатараў, а прэс-сакратар Крэмля Дзмітрый Пяскоў быў вымушаны адрэагаваць публічна.
Адначасова расійскае медыясяроддзе змянілася: незалежныя СМІ ў значнай ступені сышлі ў эміграцыю, а ўнутры краіны ўзмацніліся цэнзура і інтэрнэт-абмежаванні. Аднак аўдыторыя такіх праектаў, як «Медуза» і «Дождж», хоць і скарацілася, па-ранейшаму захоўвае ўплыў, асабліва сярод тых, хто шукае альтэрнатыўныя крыніцы інфармацыі.
Пры гэтым цікавасць часткі грамадства да навінавай павесткі пра вайну зніжаецца з-за стомы ад сталай плыні трывожных паведамленняў. Усё больш людзей звяртаюцца да сацсетак або ўвогуле пазбягаюць навін як спосабу псіхалагічнай абароны.
На гэтым фоне культура стала галоўным каналам грамадскага абмеркавання. Фільмы, кнігі і музычныя праекты рэгулярна выклікаюць грамадскі рэзананс. Узнагарода «Оскар» дакументальнаму фільму «Спадар Ніхто супраць Пуціна», а таксама абмеркаванне кніг і арышт вулічнай выканаўцы з Санкт-Пецярбурга паказалі, што культурныя падзеі здольныя аб’ядноўваць і выклікаць спрэчкі паміж рознымі часткамі расійскага грамадства — унутры краіны і ў эміграцыі.
Сёння менавіта культурная сфера ў значнай ступені выконвае функцыю грамадскай дыскусіі пра вайну, выцясняючы традыцыйныя медыя з іх былых пазіцый.