Неспакойнае лета Лукашэнкі

Ціск з усіх бакоў стварае дыктатару сур'ёзны дыскамфорт.

Вакол Беларусі назіраецца ўзмоцнены рух. Павышаецца міжнародная значнасць беларускага пытання. На афіцыйны Мінск аказваецца ціск з розных бакоў. І гэта стварае для Лукашэнкі немалы дыскамфорт, піша на «Радыё Свабода» палітычны аглядальнік Валерый Карбалевіч.

Перспектывы пералому ў вайне

Ліст прэзідэнта Украіны Уладзіміра Зяленскага расійскаму кіраўніку Уладзіміру Путіну з прапановай сустрэцца, правесці перамовы і спыніць вайну можна лічыць пэўнай мяжой у доўгім і жорсткім расійска-ўкраінскім ваенным супрацьстаянні. Канфлікт наблізіўся да кульмінацыі.

Цяпер, праз чатыры гады поўнамаштабнай расійскай вайны супраць Украіны, некаторыя рэчы сталі больш зразумелымі. Калі расійская стратэгія бліцкрыгу («узяць Кіеў за тры дні») правалілася, вайна стала пазіцыйнай, і сярод экспертаў пераважала меркаванне, што ў такім канфлікце Расія мае перавагу.

Маўляў, яе запас трываласці вышэйшы. Перш за ўсё таму, што недэмакратычныя дзяржавы падчас ваеннага канфлікту больш устойлівыя.

Але цяпер высвятляецца, што ў пытанні вайны на знясіленне ўсё складаней. Украіна панесла значныя страты. Грамадства моцна стамілася ад вайны. Карупцыйныя скандалы ў пэўнай ступені падрываюць маральны дух украінскай нацыі.

Кіраўніцтва дэмакратычнай дзяржавы вымушана ўлічваць грамадскія настроі.

Аднак Украіну натхняе не толькі заходняя дапамога, але і перавага ў вайне дронаў.

А вось Расію літаральна ў апошнія месяцы настіглі сур'ёзныя праблемы. Гэта і застой на полі бою, і цяжкасці з наборам у войска, і вялікі дэфіцыт дзяржаўнага бюджэту.

Аднак галоўная праблема аказалася ў іншым. Вайна прыйшла ў Расію, закранула лад жыцця людзей, стала фактам свядомасці шараговага абывацеля. Адключэнні інтэрнэту ўлады звязваюць з ваеннымі дзеяннямі, пагрозай з боку ўкраінскіх дронаў, якія лятаюць па ўсёй еўрапейскай частцы РФ.

Высветлілася, што маштаб Расіі з ваеннага пункту погляду мае не толькі перавагі, але і недахопы. Перш за ўсё таму, што велізарную тэрыторыю немагчыма цалкам прыкрыць сродкамі ППА. У выніку атак украінскіх дронаў у шэрагу расійскіх рэгіёнаў з'явіўся дэфіцыт бензіну, а эксперты папярэджваюць пра набліжэнне паліўнага крызісу.

Што ведае ўкраінская разведка?

Змены ў расійска-ўкраінскай вайне ствараюць новую сітуацыю для Беларусі. Па ініцыятыве Украіны зноў актуалізавалася праблема ўдзелу беларускай дзяржавы ў вайне. У сваім лісце Пуціну Зяленскі піша:

«Вы хочаце яшчэ мацней уцягнуць Беларусь у вайну, і цяпер мы вымушаныя рыхтавацца і да гэтага».

У публічнай прасторы няма ніякай канкрэтыкі адносна таго, што з Беларусі рыхтуюцца рэальныя ваенныя дзеянні супраць Украіны або заходніх суседзяў. Аднак калі пытанне пра пагрозу нападу з беларускай тэрыторыі ўзнімаецца ў афіцыйным дакуменце, які атрымаў міжнародны рэзананс (ліст Зяленскага), то, верагодна, украінская разведка валодае трывожнай інфармацыяй.

Калі Пуцін сапраўды падштурхоўвае Беларусь да поўнавартаснага ўдзелу ў вайне, то гэта хутчэй сведчыць пра жэст роспачы з яго боку.

Можна меркаваць, што падчас перамоваў з лідэрамі еўрапейскіх краін Зяленскі не быў галаслоўным, а прыводзіў канкрэтную інфармацыю з заклікам паўплываць на Аляксандра Лукашэнку. Іначай наўрад ці прэзідэнт Францыі Эмануэль Макрон патэлефанаваў бы ў Мінск.

Рост значнасці беларускага пытання

У любым выпадку можна канстатаваць, што вакол Беларусі назіраецца ўзмоцненая актыўнасць. Павышаецца міжнародная вага беларускага пытання. На афіцыйны Мінск аказваецца ціск з розных бакоў.

Пуцін можа патрабаваць уступлення ў вайну або проста палохаць Украіну ваеннымі пагрозамі. Са свайго боку Кіеў вядзе дыпламатычную і інфармацыйную атаку на кіраўніцтва Беларусі. Актывізаваліся кантакты паміж Мінскам і еўрапейскімі сталіцамі. Так, Беларусь наведаў кіраўнік французскай разведкі Нікаля Лернэр.

Асобная тэма — беларуска-амерыканскія перамовы. Анансаваны чарговы візіт у Мінск спецыяльнага прадстаўніка прэзідэнта ЗША Джона Коула пакуль не адбыўся. 28 красавіка ён заявіў, што плануе прыбыць у Беларусь у бліжэйшыя 2–3 тыдні.

Можна зрабіць выснову, што ў перагаворным працэсе ўзніклі пэўныя праблемы, бакі не могуць дамовіцца пра пагадненне.

А што ж Лукашэнка? Ціск з усіх бакоў стварае яму сур'ёзны дыскамфорт. Асабліва цяжка вытрымліваць прымус з боку Масквы. Але ўцягвацца ў вайну, якая відавочна складаецца не на карысць Расіі, было б палітычным самагубствам для дзеючага рэжыму Беларусі.

Уразлівасць Беларусі і стрыманасць Лукашэнкі

Даволі непрыемная для Мінска сітуацыя складваецца на ўкраінскім кірунку. Заявы Кіева на адрас рэжыму Лукашэнкі становяцца ўсё больш жорсткімі. Справа даходзіць да прамых абраз і пагроз у адрас самога беларускага кіраўніка. Зяленскі гаварыў пра «магчымасць прэвентыўна працаваць… у дачыненні да фактычнага кіраўніцтва Беларусі».

І тут здзіўляе рэакцыя Лукашэнкі. Усё сваё палітычнае жыццё ён увасабляў вобраз «крутога хлопца», моцнага палітыка, які пастаянна дэманструе сілу. Неаднаразова ён пагражаў суседзям і ядзернай зброяй, і ракетнымі комплексамі «Арэшнік».

А тут раптам доўга маўчаў, нягледзячы на абвінавачанні і пагрозы з боку Украіны цягам некалькіх месяцаў. І толькі ў Астане 29 мая сарваўся і не стрымаўся ад абразы ў адрас Зяленскага.

Але асцярожнасць і стрыманасць Лукашэнкі цалкам вытлумачальныя. Гэта паказчык уразлівасці Беларусі і цяперашняга рэжыму. Лукашэнка насамрэч баіцца Украіны. Ён бачыць, што робяць украінскія дроны з нафтаперапрацоўкай і аб'ектамі ваенна-прамысловага комплексу на тэрыторыі Расіі. Пакуль яны яшчэ не пачалі паляваць на бензавозы і чыгуначныя цыстэрны, якімі ў Расію перавозяць беларускае паліва ў якасці «брацкай» дапамогі.

Пры гэтым Лукашэнка разумее, што ў выпадку чаго Расія наўрад ці прыйдзе на дапамогу. Бо сама не ведае, як абараніцца ад украінскіх дронаў. І Беларусь можа застацца сам-насам з украінскай арміяй, якая сёння ўяўляе сабой сур'ёзную сілу. Таму і даводзіцца хаваць свой гонар.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com