Bloomberg: Бэйбі-бумеры пакідаюць пасля сябе больш мастацтва, чым трэба нашчадкам

Чакаецца, што хутка зменяць уладальнікаў творы мастацтва на агульную суму $1 трлн.

Бэйбі-бумеры (людзі, якія нарадзіліся ў 1946–1963 гадах) у ЗША пакідаюць пасля сябе больш твораў мастацтва, чым каму-небудзь трэба, паведамляе Bloomberg. Нашчадкі, як правіла, не маюць магчымасці належным чынам клапаціцца пра гэтыя творы, а прадаць удаецца толькі нямногія з іх.

Аб'ём твораў мастацтва, якія належаць пакаленню бэйбі-бумераў, велізарны, а попыт на іх нават блізка не супастаўны з колькасцю працаў. Калі разглядаць толькі тыя творы, якія можна прадаць на другасным рынку — а гэта ўсяго толькі нязначная частка ўсіх існуючых працаў, — то, паводле прагнозаў Deloitte, у найбліжэйшыя дзесяць гадоў зменіць уладальнікаў мастацтва на суму каля $1 трлн. Аднак пакупнікоў або музеяў будзе недастаткова.

«Мы курыруем каля 350 калекцый, што належаць сямейным офісам у 28 краінах», — сказаў старшыня савета дырэктараў і заснавальнік кампаніі Fine Art Group, якая кансультуе сем'і па пытаннях калекцый, Філіп Хофман. «У большасці такіх выпадкаў прадстаўнікі наступнага пакалення яшчэ не абмяркоўвалі, што будуць з гэтым рабіць. Многім з іх гэта не надта цікава», — адзначыў ён.

Праблема не толькі ў нашчадках, але найперш — у саміх калекцыянерах, якія не пытаюцца ў сябе, ці патрэбныя наогул усе гэтыя творы мастацтва іх нашчадкам. Паводле слоў Хофмана, з усіх сем'яў, з якімі яму даводзіцца мець справу, «набяруцца ад сілы пяць, дзе пра гэта задумваліся». Астатнія аддаюць перавагу суцяшаць сябе думкай, што для іх дзяцей няма нічога жаданейшага, чым і далей клапаціцца пра сямейную калекцыю.

Як правіла, наступнае пакаленне ўжо гэтага не хоча, падкрэсліў заснавальнік Fine Art Group. «Ім трэба нешта іншае», — дадаў ён.

Прадаць творы адносна лёгка толькі нашчадкам 0,1% самых заможных людзей, якія могуць атрымаць у спадчыну калекцыю коштам $100 млн або больш. Паводле ацэнак Хофмана, налічваецца каля 1000 калекцыянераў, якія валодаюць творамі мастацтва на $1 млрд. І, па самых сціплых падліках, існуе больш за 3000 калекцыянераў, чые калекцыі ацэньваюцца ў $100 млн. Калі такія калекцыі пераходзяць да наступнага пакалення раз на 30 гадоў, гэта азначае больш за 100 выпадкаў спадкавання на год — або два на тыдзень.

Як правіла, пра такіх звышбагатых кліентаў дбаюць найбуйнейшыя аўкцыённыя дамы, напрыклад Sotheby’s. Што да маёмасці большасці людзей, яны, хутчэй за ўсё, будуць даволі выбарчымі. Магчыма, іх зацікавяць адзін-два прадметы, але калі гэтыя рэчы не каштуюць мільёны, змагацца за іх яны не стануць.

Шмат хто аддае перавагу перадаваць творы мастацтва ў дар музеям. Аднак праблема ў тым, што ў апошнія гады зрабіць гэта стала складаней. Сёння фонды амаль любога буйнага музея і без таго перапоўненыя: экспанатаў значна больш, чым можна выставіць. Таму, калі не ідзе гаворка пра сапраўдны шэдэўр, музеі рэдка адчуваюць патрэбу ў новых паступленнях.

Калі музей і пагаджаецца прыняць твор мастацтва ў дар, ён найчасцей просіць суправадзіць яго і грашовым ахвяраваннем. «Захоўванне, страхаванне — усё гэта абыходзіцца музеям вельмі дорага», — патлумачыла кіраўніца аддзела планавання мастацкіх праектаў Bank of America Размары Рынгвальд.

Калі бізнесмен Рональд Лаўдэр вырашыў перадаць Музею Метрапалітан сваю калекцыю аўстрыйскага і нямецкага мастацтва XX стагоддзя коштам $1 млрд, ён хацеў захаваць экспазіцыю ў асабняку на 86-й вуліцы, збудаваным у стылі бозар, што істотна павялічвала спадарожныя выдаткі музея. У прэс-рэлізе, выпушчаным у сувязі з абвяшчэннем пра здзелку, згадваліся 27 дабрачынцаў (не лічачы ананімных), якія разам выдзелілі каля $200 млн на пакрыццё выдаткаў, звязаных з утрыманнем калекцыі.

Яшчэ больш сур'ёзнай перашкодай для нашчадкаў становіцца змена густаў з цягам часу. Хоць свет мастацтва не зацыклены на ультранавінах так, як Галівуд або поп-музыка, дзе спажываецца пераважна тое, што было створана і выпушчана за апошні год або нават карацейшы тэрмін, усё ж галерэі ў пераважнай большасці выпадкаў выстаўляюць новыя працы сучасных мастакоў, якія і набывае большасць калекцыянераў. Гэта азначае, што нашчадкам часта дастаюцца творы, якія калісьці здаваліся новымі, а сёння нярэдка ператварыліся толькі ў цьмянае ўспамінанне.

«Часам мы ўспрымаем мастацтва як нешта, што звяртаецца да самай сутнасці чалавечай прыроды, як з'яву ўніверсальную і па-над часам, — патлумачыў вучоны з нямецкага Інстытута эвалюцыйнай антрапалогіі Макса Планка Алег Собчук. — Але ў большасці выпадкаў мастацтва адлюстроўвае падзеі і настроі канкрэтнай эпохі».

Чым больш часу праходзіць ад моманту стварэння твора, тым менш увагі ён, як правіла, здольны ўтрымліваць. «З'яўленне любога новага медыя заўсёды азначае свайго кшталту разрыў, — растлумачыў Собчук. — Звычайна гэта адбываецца як рэвалюцыя». Гэта не азначае, што лічбавае мастацтва выцесніць жывапіс і скульптуру, але гэта сведчыць пра зніжэнне цікавасці да мадэрнізму.

Акрамя таго, у свеце мастацтва нічога не адбываецца імкліва. Калі адны бэйбі-бумеры распрадаюць свае калекцыі, іншыя працягваюць іх папаўняць. На таргах буйных аўкцыённых дамоў пакупнікоў старэй за 60 гадоў па-ранейшаму больш, чым тых, каму яшчэ няма 40. «Людзі не спыняюцца, дасягнуўшы пэўнага ўзросту, — адзначыла Мадлен Ліснер, якая ў аўкцыённым доме Sotheby’s узначальвае падраздзяленне, што займаецца творамі сусветнага выяўленчага мастацтва. — Яны працягваюць збіраць калекцыі, калі ім спаўняецца 80, 85 і нават 90 гадоў».

Найстарэйшым амерыканскім бэйбі-бумерам сёлета спаўняецца ўсяго 80 гадоў. Нават праз дзесяць гадоў у ЗША застанецца каля 30 млн прадстаўнікоў гэтага пакалення ва ўзросце 70 гадоў або маладзей.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com