Дзяржстандарт пакіне «іпэшнікаў» без працы

Пасля Новага года праца 90% прадпрымальнікаў, якія гандлююць на рынках і ў гандлёвых цэнтрах, будзе паралізаваная.

Індывідуальныя прадпрымальнікі замерлі ў трывожным чаканні 1 студзеня 2013 года, калі ўступіць у сілу тэхнічны рэгламент Мытнага саюза.

Ён уводзіць абавязковую маркіроўку некаторых груп тавараў адзіным знакам абарачэння прадукцыі на рынку дзяржаў - членаў МС, піша TUT.by.

Прадстаўнікі Дзяржстандарту запэўніваюць, што няма падстаў біць трывогу. «Іпэшнікі»  сцвярджаюць, што праца па новых умовах тэхрэгламенту пасля Новага года можа быць паралізаваная.

Больш за ўсё занепакоеныя тыя, хто гандлюе прадукцыяй лёгкай прамысловасці - самым масавым і хадавым таварам, на які распаўсюджвае з 1 студзеня 2013 года дзеянне тэхрэгламент. З Новага года ІП - плацельшчыкі адзінага падатку абавязаны маркіраваць прадукцыю адзіным знакам, на якую распаўсюджваюцца уведзеныя ТР МС. Для пацвярджэння адпаведнасці патрабаванням бяспекі мяркуецца ўкараненне працэдур ідэнтыфікацыі і сертыфікацыі (у тым ліку правядзенне выпрабаванняў).

Разам з тым у Дзяржкамітэце па стандартызацыі (Дзяржстандарт) адзначылі, што «ІП, якія гандлююць таварамі на тэрыторыі Беларусі, як правіла, не з'яўляюцца імпарцёрамі тавараў з трэціх краін на тэрыторыю Мытнага саюза, а купляюць іх на тэрыторыі Мытнага саюза ў буйных аптовых прадаўцоў, якія з'яўляюцца імпарцёрамі і павінны ў першую чаргу выконваць ТР МС і маркіраваць прадукцыю адзіным знакам».

На прэс-канферэнцыі 10 кастрычніка старшыня Дзяржстандарта Віктар Назаранка адзначыў, што «у нас у краіне ІП мелі шмат гадоў перавагі ў частцы праходжання працэдур пацвярджэння адпаведнасці па вызначаным, невялікім пераліку прадукцыі. Але гэтых пераваг у краінах СНД і Мытнага саюза няма». Паводле яго слоў, у апошнія два-тры гады пры фарміраванні ЧУПаў, якія ўжо павінны выконваць усе патрабаванні, працэс атрымання неабходных дакументаў прайшоў. «Сёння мы выраўноўваем усё абсалютна ўмовы Мытнага саюза», - адзначыў Назаранка.

На яго думку, для тых, хто вырабляе прадукцыю, не існуе праблем, таму што яны пройдуць неабходныя працэдуры. Многія ўжо маюць неабходныя дакументы, і ў рамках МС яны будуць дзейнічаць да канца іх тэрміну, і «мы не чакаем нейкіх праблем». «Калі закупляецца прадукцыя ў Маскве, на рынках, то расейскія прадпрымальнікі павінны мець па прадукцыі, якая падпадае пад тэхрэгламент, дакументы і нанесці адпаведную маркіроўку. Беларускім «іпэшнікам», якія будуць закупляць такі тавар, на радзіме гэтага рабіць ужо не трэба будзе», - адзначыў кіраўнік ведамства.

«Таму тут большае пытанне ва ўважлівым стаўленні пры закупцы тавару, які ІП хочуць прадаваць у нашай краіне. Я не думаю, што сёння з'яўляецца нейкая дадатковая цяжкасць для прадпрымальнікаў. Яны павінны ўважліва разабрацца з заканадаўствам і забяспечваць яго выкананне», - лічыць Назаранка .

Гэтым аптымістычным словам «іпэшнікі»  не вельмі паверылі. Індывідуальны прадпрымальнік Вікторыя, якая з калегамі звярнулася да прадстаўніка Дзяржстандарту за тлумачэннямі, заявіла, што каментары ў камітэце яе «мякка кажучы, насцярожылі».

«Нам параілі закупляць тавар толькі ў правераных аптавікоў і глядзець на сапраўднасць сертыфіката. Для гэтага дастаткова будзе зайсці перад купляй тавару ў інтэрнэт і ўсе зверыць. Вы пісьменныя, у вас ва ўсіх ёсць інтэрнэт, разбярэцеся, сказалі нам. Магчыма, у сталічных прадпрымальнікаў і праблем у сувязі з гэтым не ўзнікне, але ў правінцыі, дзе абароты значна ніжэй, далёка не ва ўсіх ёсць інтэрнэт. Разам з тым, каб быць канкурэнтаздольным на рынку, мы купляем прадукцыю ў розных аператараў. А новыя правілы, па сутнасці, уводзяць абмежаванні. На пытанне, што рабіць з таварам, калі ён раптам не пройдзе сертыфікацыю ў Беларусі, быў дадзены адказ: «Вяртайце назад у Маскву». Але там яго назад не прымуць. «Утылізуйце», - сказалі нам», - распавядае жанчына.

Акрамя таго, «нам параілі да 1 студзеня прадаць усе рэшткі, інакш іх могуць канфіскаваць». «Для тых, хто працуе ў буйных гандлёвых цэнтрах, - гэтае патрабаванне пагражае стратамі, таму што ў людзей розныя калекцыі, шмат адзінак тавару і гэтак далей», - адзначае Вікторыя.

Па словах «іпэшнікаў», сама працэдура сертыфікацыі і маркіроўкі, прадугледжаная ў тэхрэгламенце, залішне выдатковая па часе і грошах. «Цяпер адна экспертыза каштуе 510 тысяч. Больш за месяц робяць выпрабаванні тавару.

А цяпер уявіце сітуацыю, калі ўсе прадпрымальнікі ірвануць ў першых чыслах студзеня за гэтымі дазволамі, што будзе адбывацца», - здзіўляецца Вікторыя і з іроніяй дадае, што па новых правілах «зімовыя мадэлі адзення прыйдзецца завозіць летам, інакш пакуль тавар пройдзе сертыфікацыю, сезон скончыцца».

Індывідуальны прадпрымальнік Наталля пацікавілася ў Смаленску ў буйнога аптавіка, ці зможа ён забяспечыць сертыфікацыю і маркіроўку прадукцыі, так ён усміхнуўся і сказаў, што «гэта ў вашай Беларусі пастаянна нешта ўводзяць».

«Пры гэтым запэўніў, што зможа нам выпісаць сертыфікат, які трэба будзе. Але ў нас, сумленных беларускіх прадпрымальнікаў, абсалютна няма ўпэўненасці, што нам дадуць сапраўдныя дакументы», - кажа Наталля. Яна адзначае, што «тэарэтычна можна купляць тавар і ў беларускіх аптавікоў, але тады кошт узляціць да завоблачных вышынь, а нашы людзі сёння столькі не зарабляюць».

Старшыня рэспубліканскага грамадскага аб'яднання «Перспектыва» Анатоль Шумчанка лічыць, што калі да Новага года сітуацыя не зменіцца, то «праца 90% прадпрымальнікаў, якія гандлююць на рынках і ў гандлёвых цэнтрах, будзе паралізаваная». Паводле ацэнак «Перспектывы», ад увядзення тэхрэгламенту ў Беларусі могуць пацярпець каля 112 тыс. індывідуальных прадпрымальнікаў, якія працуюць на 363 рынках і ў 376 гандлёвых цэнтрах.

«Мне здаецца, што ў Дзяржстандарце нават не ўяўляюць, як праходзіць гандаль, што пасля Новага года ён можа спыніцца. Ім здаюцца нашы асцярогі надуманымі. Я згодны памыляцца, калі гэта не так, і буду рады пачуць ад спадара Назаранкі абнадзейлівыя словы адразу ж пасля Новага года», - кажа Шумчанка. Паводле яго слоў, «Перспектыва»  стала падымаць дадзеную праблему яшчэ ў пачатку лета.

«Мы накіравалі ліст у Мінэканомікі, якое адказвае за развіццё малога бізнэсу ў нас у краіне, з просьбай растлумачыць сітуацыю, правесці круглы стол з удзелам індывідуальных прадпрымальнікаў. Але адказу мы да гэтага часу не атрымалі. Кажуць, цяпер там «праводзіцца маніторынг і збор інфармацыі аб гэтым», - адзначае Шумчанка і нагадвае: «Да Новага года засталося ўсяго нічога».