Навукоўцы: час — усяго толькі квантавая ілюзія
4- 13.06.2026, 21:35
- 4,776
Што, калі мінулае, сучаснасць і будучыня не існуюць па змаўчанні?
Фізік Джавані Баронтіні з Бірмінгемскага ўніверсітэта (Вялікабрытанія) выказаў здагадку, што час можа быць ілюзіяй, якая ўзнікае дзякуючы квантавым узаемадзеянням паміж часткамі Сусвету, піша «Нож».
Вучоны задумаўся пра прыроду часу, калі назіраў за гульнёй свайго шасцігадовага сына. Паводле слоў Баронтіні, хлопчык будаваў свой крохатны сусвет. Гэта навяло фізіка на думку: ён і ягоныя калегі робяць амаль тое самае, ствараючы сістэмы з ультрахалодных атамаў.
Далей Баронтіні зразумеў, што створаныя чалавекам «сусветы» з лабараторый надзвычай нудныя. Чаму? Вучоны патлумачыў, што ў такіх сістэмах «мала што адбываецца», і гэта можна параўнаць з адсутнасцю цёку часу.
Каб праверыць, ці сапраўды час у такіх сістэмах можа быць ілюзіяй, Баронтіні правёў эксперымент. Ён выкарыстаў лазеры і электрамагнітныя палі для астуджэння 20 тыс. атамаў да тэмператур, блізкіх да абсалютнага нуля. Ён падзяліў атамы гэтага «цацкавага сусвету» на два сектары: адзін — «светлы», а другі — «цёмны» і такі, што нагадвае цёмную матэрыю.
Эксперымент паказаў, што першапачаткова сістэма існавала быццам па-за часам — яна заставалася нязменнай. Аднак потым лазеры дазволілі двум сектарам абменьвацца атамамі, узаемадзейнічаючы на квантавым узроўні. У выніку Баронтіні здолеў стварыць час для «цацкавага сусвету».
Уяўленні пра час як феномен, што ўзнікае з-за квантавых узаемадзеянняў, не новыя. Эксперымент Джавані Баронтіні — толькі чарговае даказанне на карысць гіпотэзы.