Гары Паганяйла: У Беларусі раскрадаецца 15-20% ВУП

Чаму Лукашэнка не можа перамагчы карупцыю?

Якое б прадпрыемства дыктатар ні наведваў, рэгулярна выходзіць на паверхню тэма «іржы», як ахрысціў гэту з'яву сам Аляксандр Лукашэнка.

Вось і на вялікім рэспубліканскім семінары-нарадзе аб развіцці вёскі і павышэнні эфектыўнасці аграрнай галіны краіны, прэзідэнт распавёў прысутным, што «лепш быць убогім, але на волі, чым багатым за кратамі».

Чаму ж шматгадовая барацьба з карупцыяй у Беларусі не мела поспеху - пра гэта zautra.by распавёў старшыня юрыдычнай камісіі Беларускага Хельсінкскага камітэта, былы суддзя і адвакат Гары Паганяйла.

- Аляксандр Лукашэнка прыйшоў да ўлады, у тым ліку, і на хвалі барацьбы з карупцыяй. Чаму дагэтуль гэтая тэма застаецца на парадку дня, выклікаючы гнеў афіцыйнага лідара?

- Выбудаваная такая сістэма ўлады, якая па сутнасці спараджае карупцыю. Пры адсутнасці дэмакратыі, незалежных СМІ, кантролю за дзеяннямі ўладаў з боку народа і незалежнай прэсы ні пра якую барацьбу з карупцыяй гаварыць нельга. З іншага боку, сістэма ўлады, працінае ўсе структуры знізу даверху, спрыяе арганізацыі кругавой парукі.

І сама сістэма размеркавання бюджэту: тое, чым распараджаецца дробны начальнік у сельскім савеце, і заканчваючы міністрамі і адміністрацыяй Лукашэнкі, - усё гэта ў іх распараджэнні і бескантрольна.

- Ці ледзь не кожны тыдзень, а то і часцей, мы чуем пра затрыманні кіраўнікоў і чыноўнікаў рознага ўзроўню менавіта паводле карупцыйных абвінавачванняў. Чаму яны нічога не баяцца?

- Пры такіх падыходах і такой барацьбе з карупцыяй кожны з іх разлічвае, што, магчыма, пранясе, адчувае сябе на сваім месцы дачаснікам, на якога наогул няма ніякай збруі, акрамя вокрыку гаспадара.

- У што ўсё гэта выліваецца нашай краіне?

- Незалежныя экспэрты кажуць, што ў Беларусі раскрадаецца 15-20% ВУП. Гэта вельмі вялікія матэрыяльныя сродкі!

Пры адсутнасці дэмакратычных перамен, змен у сістэме ўладных паўнамоцтваў, падсправаздачнасці ніякіх пераменаў чакаць не даводзіцца. Парламент не кантралюе ўрад, Савет міністраў не можа пракантраляваць сваіх больш дробных начальнікаў аж да мясцовага кіравання. Незалежнай прэсы няма, як і незалежных грамадскіх аб'яднанняў, якія маглі б ад імя народа кантраляваць, у тым ліку, і сілавыя блокі ў барацьбе з карупцыяй. Інфармацыя выразна дазуецца нават для дзяржаўных СМІ. Незалежныя суды таксама адсутнічаюць. Нават суддзі не могуць развязаць гэтую праблему такім чынам, як гэта прадпісана ў законе.