26 кастрычнiка 2020, панядзелак, 7:08
Сім сім, Хартыя 97!
Рубрыкі

Дзяржава падманула кампаніі, якія будуюць АЭС?

43
Дзяржава падманула кампаніі, якія будуюць АЭС?

Арганізацыі, занятыя яе ўзвядзеннем, нясуць рэкордныя бухгалтарскія страты.

Гэты год для галоўных кампаній краіны выдаўся надзвычай няўдалым у фінансавым плане, паведамляюць banki24.by. Страты па пятах пераследуюць флагманаў рэальнага сектара. Галоўныя страты былі сканцэнтраваныя ў прамысловасці і будаўніцтве. Страты будаўнічага сектара тлумачацца ўзвядзеннем Беларускай АЭС, дзе ў кампаній, якія яе будуюць, назіраюцца значныя бухгалтарскія страты, якія давялі некаторыя кампаніі да мяжы банкруцтва.

Фінансавы вынік працы камерцыйнай арганізацыі - гэта чысты прыбытак (альбо чыстая страта). Чысты прыбытак (страты) - гэта вынік складання прыбыткаў (страт) ад бягучай, інвестыцыйнай і фінансавай дзейнасці, які скарэктаваныя на падаткі і зборы. Калі вынік дадатны, гэта чысты прыбытак, калі не - страта.

Вынік працы па бягучай дзейнасці вызначае прыбытак (страты) ад рэалізацыі прадукцыі, а на вынікі па інвестыцыйнай і фінансавай дзейнасці моцна ўплываюць пазыковая нагрузка і курсавыя розніцы.

У 2020 годзе адбыліся 2 буйныя дэвальвацыі беларускага рубля - у сакавіку і жніўні. На фоне гіганцкіх валютных запазычанасцяў у дзяржсектары гэта прывяло да ўтварэння мільярдных адмоўных курсавых розніц.

Як і ў ранейшыя часы, уладам давялося прымаць спецыяльны ўказ, які дазволіў часова не паказваць такія страты. У 2020 годзе такім указам стаў дакумент пад №159. Ён даў права прадпрыемствам не паказваць частку страт аж да канца 2022 года.

Хоць указ №159 і прыглушвае агульную карціну, фон усё роўна застаецца негатыўным. За 8 месяцаў 2020 страты стратных прадпрыемстваў выраслі ў 7,1 раза да 7,057 млрд BYN. Удзельная вага стратных арганізацый павялічыўся з 15% да 19,1%.

У геаграфічным разрэзе самыя вялікія страты і самы хуткі рост страт паказалі прадпрыемствы з Гарадзенскай вобласці. У гэтым рэгіёне страты падняліся ў 49 разоў - да 3,235 млрд BYN. Доля стратных кампаній на Гарадзеншчыне павялічылася з 16,4% да 18,8%.

Напружаная сітуацыя ў Гарадзенскай вобласці звязана з будаўніцтвам АЭС у Астравецкім раёне. Арганізацыі, занятыя яе ўзвядзеннем, нясуць значныя бухгалтарскія страты.

- Унікальны выпадак у сусветнай практыцы: буйны дзяржаўны інвестыцыйны праект не прынёс падрадчыкам сур'ёзны прыбытак, а наадварот - паставіў на мяжу банкруцтва, - паведамляе telegram-канал «Экономика Беларуси».

У Менску страты прадпрыемстваў выраслі ў 4,2 раза да 1,881 млрд BYN, у Берасцейскай вобласці - да 273,5 млн BYN (утрая), у Віцебскай - да 203,2 млн BYN (у 2,9 разы), у Гомельскай - да 398,4 млн BYN (у 3,9 разы), у Менскай - да 473,5 млн BYN (у 3,4 разы), у Магілёўскай - да 592,3 млн BYN (у 7,2 разы).

Сярод відаў эканамічнай дзейнасці галоўныя страты былі сканцэнтраваныя ў прамысловасці (2,345 млрд BYN, рост у 5,5 разы) і будаўніцтве (2,799 млрд BYN,, рост у 13 разоў). Як было паказана вышэй, страты будаўнічага сектара тлумачацца ўзвядзеннем Беларускай АЭС.

Страты на транспарце выраслі ў 14 разоў да 658,1 млн BYN, у гандлі - у 3,6 разы да 356,9 млн BYN, у сферы гатэльнага і рэстарацыйнага (HoReCA) - у 12 разоў да 420,3 млн BYN.

Нагадаем, што міжурадавае пагадненне пра будаўніцтва атамнай электрастанцыі ў Астраўцы ў Гарадзенскай вобласці было падпісанае 25 лістапада 2011 года. Яно прадугледжвае супрацоўніцтва ў праектаванні, будаўніцтве і ўводзе ў эксплуатацыю пад ключ двух энэргаблокаў магутнасцю 1200 МВт кожны. На гэтыя мэты Расея выдала Беларусі экспартны крэдыт сумаю да 10 млрд даляраў. Сродкі выдзелены для фінансавання 90% кошту работ па генкантракт на будаўніцтва АЭС. Яшчэ 10% аплачвае беларускі бок. На 50% сумы кожнай выкарыстанай часткі крэдыту павінны былі налічацца працэнты паводле стаўкі 5,23% гадавых, на другую палову раты крэдыту працэнтная стаўка - «LIBOR для 6-месячных дэпазітаў у далярах ЗША, павялічаная на маржу сумаю ў 1,83 працэнтных пункта гадавых».

Аднак 14 лютага прэзідэнт заявіў пра гатоўнасць выставіць Маскве санкцыі за зрыў тэрмінаў уводу БелАЭС. З яго слоў, «Атамбудэкспарт» (структура «Расатама») павінен быў у 2018 годзе ўвесці ў эксплуатацыю першы энэргаблок, у 2019-м - другі.

Таму Лукашэнка пачаў таргавацца і прапанаваў замест выплаты штрафных санкцый знізіць працэнтную стаўку па крэдыце да «таго ўзроўню, як вы будуеце ў Вугоршчыне, у В'етнаме (дзесьці блізу 3% гадавых)», і крэдыт Беларусь «пачне выплачваць не праз два гады, а праз пяць».

У Мінфіне Расеі заявілі, што трэба шукаць кампрамісы ў іншай плоскасці, бо «адначасова надтачыць перыяд выкарыстання сродкаў крэдыту і паменшыць працэнтную стаўку не адпавядае фінансавай тэорыі».

У выніку быў распрацаваны дакумент, згодна з якім Беларусі могуць падоўжыць перыяд выкарыстання крэдыту да канца 2022 года, замяніць дзейную «змешаную» працэнтную стаўку па крэдыту на фіксаваную суму 3,3% гадавых, а таксама перанесці дату пачатку выплаты асноўнай запазычанасці па крэдыту з 1 красавіка 2021 года на 1 красавіка 2023 года.

Паводле стану на 1 красавіка 2020 года Беларусь выкарыстала 4,33 млрд даляраў сродкаў крэдыту. Прагнозны кошт праекта будавання АЭС, паводле звестак «Расатама», не перавысіць 6 млрд даляраў.

Тым часам падчас форуму па развіццю электрамабільнасці E-Mobility 2020 міністр энэргетыкі Віктар Каранкевіч заявіў, што першы энэргаблок Беларускай АЭС гатовы на 98%.

- Цяпер гатоўнасць першага энэргаблока БелАЭС ацэньваецца ў 98%. Ужо праведзеная загрузка свежага ядзернага паліва ў актыўную зону рэактара, выкананы гідравыпрабаванні. Цяпер на апошняй стадыі знаходзіцца этап фізічнага пуску, калі рэактарная ўстаноўка выведзена на мінімальна кантраляваны ўзровень магутнасці. Плануем, што ўжо ў пачатку лістапада на першым энэргаблоку пачнецца энэргетычны пуск, а гэта ўжо вытворчасць першых кілават-гадзін з выдачай іх у энэргасістэму краіны. Увод энэргаблока ў эксплуатацыю плануецца ў першым квартале 2021, - сказаў Віктар Каранкевіч.

Будаўніча-мантажныя работы на другім энэргаблоку станцыі выкананы на 75%, праводзіцца індывідуальнае апрабаванне асноўнага тэхналагічнага абсталявання. Увод блока ў эксплуатацыю запланаваны на 2022 год.

Відавочна дзяржава плануе пачаць разлічвацца з падраднымі арганізацыямі ў 2022 годзе, менавіта на гэты тэрмін нядаўна перанеслі ўвод БелАЭС у эксплуатацыю, за кошт сродкаў ад рэалізацыі атамнай электраэнэргіі. Аднак дагэтуль ужо падаспее тэрмін выплаты першага крэдытнага раты Расеі, і вялікая імавернасць, што будаўнічыя арганізацыі так і не ўбачаць сваіх грошай за выкананыя працы.

Спампоўвайце і ўсталёўвайце мэсэнджар Telegram на свой смартфон або кампутар, падпісвайцеся (кнопка «Далучыцца») на канал «Хартыя-97».